Căng thẳng thuế quan bước sang giai đoạn mới

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 6/8 thông báo áp thuế cao hơn đối với hàng hóa nhập khẩu từ Ấn Độ do nước này tiếp tục mua dầu từ Nga, mở ra một mặt trận mới trong cuộc chiến thương mại đang cản trở đà tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Thuế bổ sung 25% sẽ được áp lên hàng hóa Ấn Độ trong ba tuần tới ngoài mức thuế 25% có hiệu lực từ ngày 7/8. Như vậy Ấn Độ sẽ chịu mức thuế tổng cộng lên tới 50%.

Sắc lệnh của ông Trump cũng cảnh báo sẽ trừng phạt các quốc gia khác "trực tiếp hoặc gián tiếp" nhập khẩu dầu Nga.

Tuy nhiên, một số mặt hàng vẫn được miễn trừ, gồm các nhóm sản phẩm đã bị đánh thuế theo ngành cụ thể như thép và nhôm, hoặc những mặt hàng có thể bị áp thuế sau này như dược phẩm và chất bán dẫn.

Điện thoại thông minh tạm thời nằm trong danh sách miễn trừ, giúp Apple tránh được cú đánh mạnh khi hãng công nghệ Mỹ đang chuyển dần hoạt động sản xuất từ Trung Quốc sang Ấn Độ.

Bộ Ngoại giao Ấn Độ gọi hành động của Mỹ là "không công bằng, vô lý và không thể chấp nhận được".

Trước đó, Ấn Độ khẳng định nước này bắt đầu nhập khẩu dầu từ Nga sau khi nguồn cung truyền thống bị chuyển hướng sang châu Âu vì chiến sự, đồng thời nhấn mạnh rằng chính Mỹ từng "tích cực khuyến khích" các giao dịch này để góp phần ổn định thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, gần đây ông Trump đã gia tăng áp lực lên Ấn Độ, đe dọa áp thêm thuế như một phần trong chiến dịch buộc Nga phải chấm dứt cuộc xung đột tại Ukraine.

Mức thuế bổ sung 25% này vẫn thấp hơn mức 100% mà ông Trump từng đề xuất hồi tháng trước, khi ông cảnh báo Nga phải chấm dứt xung đột trong vòng 50 ngày hoặc sẽ đối mặt với các lệnh trừng phạt kinh tế quy mô lớn hơn.

Không chỉ nhắm vào Ấn Độ, ông Trump còn chuyển hướng tấn công Brazil (Bra-xin) vì vụ xét xử cựu Tổng thống cánh hữu Jair Bolsonaro. Mỹ đã tăng thuế với nhiều mặt hàng Brazil từ 10% lên 50% từ ngày 6/8, dù một số sản phẩm như nước cam và máy bay dân dụng được miễn trừ để giảm bớt tác động.

Brazil cũng đã thực hiện bước đi đầu tiên tại Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) nhằm khởi động tiến trình khiếu nại chính thức đối với các mức thuế mới.

Từ ngày 7/8 (giờ địa phương), một loạt mức thuế mới khác sẽ bắt đầu có hiệu lực, ảnh hưởng tới hàng chục nền kinh tế khác, từ Liên minh châu Âu đến Đài Loan (Trung Quốc). Các mức thuế mới được Mỹ đưa ra nhằm ứng phó với các hành vi thương mại mà nước này coi là không công bằng, với mức cao nhất lên tới 41% đối với Syria.

Các đối tác thương mại của Mỹ đối mặt với mức tăng từ ngưỡng hiện tại 10%, lên ít nhất 15% đối với các nền kinh tế như EU, Nhật Bản và Hàn Quốc. Những quốc gia không nằm trong danh sách mới công bố vẫn chịu mức 10% được ông Trump áp từ tháng 4/2025.

Tổng thống Thụy Sĩ Karin Keller-Sutter đã vội vã đến Washington đàm phán ngay trước thời hạn 7/8. Ngành dược phẩm - một trụ cột của kinh tế Thụy Sĩ - tạm thời chưa bị ảnh hưởng bởi mức thuế 39% sắp áp dụng, nhưng ông Trump cảnh báo rằng mức thuế với ngành dược phẩm có thể tăng lên tới 250% trong tương lai.

Tổng thống Mexico ngày 6/8 cũng tuyên bố nước này sẽ đẩy mạnh thương mại với Canada, trong bối cảnh ba nền kinh tế Bắc Mỹ cùng phải đối phó với các mức thuế riêng biệt từ Mỹ.