Cạnh tranh gia tăng từ EV sản xuất tại Trung Quốc

Xiaomi SU7 "Gulf Blue. Ảnh: BNEWS/TTXVN phát

Điều này làm dấy lên lo ngại rằng các nhà sản xuất EV Trung Quốc sẽ xuất khẩu xe với giá chiết khấu mạnh.

Thông thường, tỷ lệ sử dụng nhà máy để đạt điểm hòa vốn trong ngành ô tô là khoảng 80%, nhưng đối với xe năng lượng mới (NEV) - bao gồm cả EV - con số này chỉ khoảng 50% ở Trung Quốc. Một số nhà sản xuất EV mới nổi đã phá sản do công suất sản xuất dư thừa trong ngành.

Triển lãm ô tô Trung Quốc, một trong những triển lãm ô tô lớn nhất thế giới, đã khai mạc tại Bắc Kinh vào ngày 25/4. Gian hàng ô tô của Xiaomi đông nghẹt khách tham quan, khi mọi người tập trung vào khả năng cạnh tranh về giá của nhà sản xuất điện thoại thông minh này.

Xiaomi gia nhập thị trường xe điện vào tháng 3/2024, với mức giá chào bán thấp hơn xe Tesla. Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Xiaomi Lei Jun tiết lộ đã nhận được 75.723 đơn đặt hàng trước cho sản phẩm ô tô đầu tay của họ.

Các nhà sản xuất EV Trung Quốc có thể có chi phí sản xuất thấp hơn vì mạng lưới mua sắm pin được tập trung tại Trung Quốc. Theo công ty nghiên cứu SNE Research của Hàn Quốc, các công ty Trung Quốc chiếm 6 trong số 10 nhà sản xuất pin hàng đầu thế giới về lượng pin lắp đặt cho ô tô điện vào năm ngoái. Khoảng 80% vật liệu cathode, thành phần cốt lõi của pin, được sản xuất tại Trung Quốc.

Pin chiếm từ 30% đến 40% chi phí sản xuất EV. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, giá pin trung bình ở Trung Quốc bằng khoảng 80% giá pin ở châu Âu và Mỹ.

Thép và các linh kiện khác cũng có thể mua được với giá thấp tại Trung Quốc, và Chính phủ nước này đã hào phóng cung cấp các khoản trợ cấp lớn và hỗ trợ khác cho hoạt động nghiên cứu và phát triển cũng như xây dựng nhà máy EV.

Chính điều này đã dẫn đến làn sóng các công ty nhảy vào thị trường EV Trung Quốc. Theo dữ liệu từ Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc, hơn 50 công ty đã sản xuất ô tô năng lượng mới taij nước này vào năm ngoái. Các công ty vẫn đang đẩy mạnh sản xuất để tăng sản lượng, nhằm mở rộng thị phần tại thị trường EV lớn nhất thế giới.

Seres Group, một công ty cỡ trung hợp tác với gã khổng lồ thiết bị viễn thông Trung Quốc Huawei Technologies, gần đây đã mở một nhà máy EV ở Trùng Khánh.

Công suất sản xuất EV của Trung Quốc đang không ngừng tăng với tốc độ nhanh hơn nhu cầu. Theo truyền thông Trung Quốc, năng lực sản xuất xe NEV của Trung Quốc trong năm 2025 dự kiến đạt trên 36 triệu xe. Doanh số bán xe trong năm đó dự kiến đạt khoảng 17 triệu xe, tạo ra thặng dư gần 20 triệu chiếc.

Thống kê của Chính phủ Trung Quốc cho thấy, lợi nhuận ròng của ngành ô tô nước này trong tháng Một và tháng Hai là 4,3%, thấp hơn nhiều so với mức 8,7% của năm 2015. Một số nhà sản xuất xe NEV mới đã phá sản, và một số dự đoán rằng hơn 10 công ty sẽ phá sản hoặc đứng bên bờ vực phá sản trong năm nay.

Một số nhà sản xuất coi việc xuất khẩu xe sang châu Âu và Đông Nam Á là lối thoát khỏi khủng hoảng. Theo Hiệp hội ngành ô tô Trung Quốc, xuất khẩu xe NEV của Trung Quốc trong năm 2023 tăng 78% so với năm trước đó, lên 1,2 triệu chiếc, và một số nhà phân tích tin rằng con số này sẽ đạt 3,5 triệu chiếc vào năm tới.

Điều này sẽ là một “đòn” giáng mạnh vào các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản và châu Âu. BYD và các nhà sản xuất EV Trung Quốc khác đang tấn công thị trường Thái Lan và các thị trường Đông Nam Á khác, nơi các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản nắm giữ 80% thị phần.

Trên khắp thế giới, tâm lý cảnh giác ngày càng tăng đối với các nhà sản xuất xe điện Trung Quốc. Liên minh châu Âu đang điều tra xem liệu xe điện Trung Quốc có được bán với giá thấp nhờ trợ cấp, cản trở cạnh tranh một cách không công bằng hay không.