Châu Âu phải cắt giảm chi tiêu xã hội để tăng ngân sách quân sự

Ảnh tư liệu: Toàn cảnh một phiên họp của Nghị viện châu Âu ở Strasbourg, Pháp. Ảnh: EPA/TTXVN

Mark Zandi, nhà kinh tế trưởng của Moody's Analytics cho biết châu Âu đã được hưởng"cổ tức hòa bình" trong những thập kỷ qua, vốn đã "giải phóng các nguồn lực kinh tế cho đầu tư tư nhân và cho phép các chính phủ tăng cường hỗ trợ cho phúc lợi xã hội và mạng lưới an toàn tài chính". Nhưng giai đoạn này đã kết thúc. Châu Âu sẽ phải đáp ứng yêu cầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc tăng chi tiêu quân sự để đảm bảo an ninh của chính lục địa này.

Theo báo trên, việc trở lại mức chi tiêu quân sự trong những năm 1980 sẽ đòi hỏi phải thay đổi trong chính sách ngân sách và tăng vay nợ của chính phủ. Nhiều quốc gia châu Âu đang đối mặt với nợ công ngày càng tăng. Ở Italy, tỉ lệ nợ công trên GDP đã tăng từ 31% trong thập kỉ 1960 lên 137% vào năm 2024. Tại Pháp và Anh, nợ công cũng vượt quá quy mô nền kinh tế. Kết quả là, chi phí tái vũ trang cuối cùng sẽ đổ lên vai những người đóng thuế.

Hội đồng châu Âu cho biết các nước EU đã chi khoảng 326 tỉ euro, hay 1,9% GDP cho quốc phòng trong năm 2024, tăng từ mức 214 tỉ euro năm 2021 và so với trung bình 150 tỉ euro trong 15 năm đến năm 2019. Tuy nhiên, tính theo các yêu cầu của Mỹ, châu Âu sẽ phải tăng chi tiêu quốc phòng lên 230-460 tỉ euro hàng năm, theo Klaus Vistesen, chuyên gia tại trung tâm phân tích Pantheon Macroeconomics. Chuyên gia này cho rằng việc chi tiêu quốc phòng thậm chí có thể đỏi hỏi phái áp dụng thuế chiến tranh ở một số nước châu Âu.

Đồng thời, việc cắt giảm chi tiêu chính phủ cho lương hưu và chăm sóc y tế sẽ là một nhiệm vụ đặc biệt khó khăn, do châu Âu là khu vực già nhất thế giới. Khi số dân trong độ tuổi lao động giảm, chi tiêu xã hội chắc chắn sẽ tăng, trong khi thu ngân sách sẽ giảm.

Trước đó, Tổng thống Mỹ Trump đã tuyên bố rằng các nước NATO nên tăng chi tiêu quân sự lên 5% GDP. Theo ông Trump, châu Âu phải chịu gánh nặng đảm bảo an ninh của chính mình.