Châu Âu sẽ chứng kiến nhật thực toàn phần hiếm có vào ngày 12/8

Hiện trường nhật thực toàn phần trên bầu trời nhìn từ El Molle, Chile, ngày 2/7/2019. Ảnh: TTXVN phát

Ngày 12/8, nhật thực toàn phần sẽ xuất hiện trên một dải hẹp đi qua phía Đông Greenland, phía Tây Iceland, miền Bắc Tây Ban Nha và một phần khu vực Đông Bắc của Bồ Đào Nha. Trong thời gian toàn phần, Mặt Trăng che khuất hoàn toàn Mặt Trời, khiến bầu trời tối lại và để lộ vành nhật hoa, lớp khí quyển ngoài cùng của Mặt Trời.

Người dân tại Vương quốc Anh và Ireland sẽ quan sát được nhật thực một phần, với khoảng 90-96% đĩa Mặt Trời bị che khuất. Tại nhiều khu vực khác ở châu Âu cũng có thể quan sát được hiện tượng này với mức độ che khuất lớn. Tại Pháp, tỷ lệ che khuất là khoảng 90% ở Lille, 92% tại Paris và trên 99% tại một số khu vực gần biên giới Tây Ban Nha.

Thời gian nhật thực toàn phần khác nhau tùy địa điểm và kéo dài nhất là khoảng 2 phút 18 giây ở khu vực ngoài khơi Iceland, trong khi tại các địa điểm trên đất liền Iceland cũng đạt hơn 2 phút. Tại Tây Ban Nha, thời gian toàn phần ở một số địa điểm kéo dài 1-2 phút.

Một trong những điều đặc biệt nhất là Hãng hàng không quốc gia Tây Ban Nha Iberia trước đó đã thông báo sẽ phát trực tiếp hiện tượng nhật thực toàn phần từ độ cao khoảng 9.000m thông qua chuyến bay đặc biệt diễn ra ngày 12/8, mang đến góc nhìn hiếm có về hiện tượng thiên văn này.

Theo đó, chuyến bay mang số hiệu IB1473 - lấy theo năm sinh của nhà  thiên văn học Nicolaus Copernicus - sẽ cất cánh từ sân bay Adolfo Suárez Madrid-Barajas (Madrid) và bay theo lộ trình được thiết kế riêng qua khu vực Palencia, nằm gần dải nhật thực toàn phần. Trên chuyến bay sẽ có các nhà khoa học thuộc dự án nghiên cứu Shelios, tận dụng điều kiện quan sát ở độ cao hành trình để nghiên cứu hiện tượng thiên văn này mà không bị ảnh hưởng bởi mây hoặc nhiễu động khí quyển như khi quan sát từ mặt đất.

Đây là lần đầu tiên kể từ năm 1999 có thể quan sát được nhật thực toàn phần tại khu vực Trung và Tây Âu. Tại Tây Ban Nha, hiện tượng đang thu hút đông đảo khách du lịch thiên văn. Một số địa phương đã chuẩn bị phương án điều tiết giao thông, bãi đỗ xe và các hoạt động phục vụ du khách. Làng Somosierra gần Madrid dự kiến đón khoảng 2.000 người tới quan sát nhật thực, trong khi dân số địa phương chỉ khoảng 93 người.

Các chuyên gia khuyến cáo người dân không nhìn trực tiếp vào Mặt Trời nếu không sử dụng kính quan sát nhật thực chuyên dụng đạt tiêu chuẩn ISO 12312-2, kể cả khi phần lớn đĩa Mặt Trời đã bị che khuất. Việc quan sát trực tiếp có thể gây tổn thương mắt nghiêm trọng.

Sau nhật thực, mưa sao băng Perseids dự kiến đạt cực đại trong đêm 12-13/8, tạo thêm một cơ hội quan sát thiên văn đáng chú ý.

Châu Âu sẽ tiếp tục có những cơ hội quan sát nhật thực đáng chú ý trong 2 năm tới. Ngày 2/8/2027, nhật thực toàn phần sẽ đi qua Tây Ban Nha, Bắc Phi và Trung Đông. Ngày 26/1/2028 sẽ xảy ra nhật thực hình khuyên, có thể quan sát từ một số khu vực ở Nam Mỹ, Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha, trong khi nhiều khu vực khác ở châu Âu sẽ quan sát được nhật thực một phần.