Châu Âu ứng dụng AI theo dõi giá thực phẩm

Theo phóng viên TTXVN tại châu Âu, các nhà nghiên cứu tại Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đang sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ theo dõi giá thực phẩm tại các siêu thị trực tuyến. Báo cáo phân tích được ECB công bố ngày 2/11 cho thấy công cụ này giúp nhận diện sớm cách các nhà bán lẻ điều chỉnh giá.

 

Dữ liệu đến tháng 9/2026 ghi nhận các đợt tăng giá thực phẩm xuất hiện thường xuyên hơn từ tháng 3, sau cú sốc năng lượng liên quan đến xung đột Trung Đông, nhưng sau đó ổn định. Làn sóng tăng giá trong giai đoạn này chưa lan rộng và kéo dài như năm 2022.

Các tác giả theo dõi cả số lần thay đổi giá và mức tăng, giảm của từng mặt hàng. Dữ liệu giá được thu thập hằng ngày và tổng hợp theo tháng, loại trừ biến động do khuyến mại tạm thời.

Khâu phân loại sản phẩm được hỗ trợ bởi dự án Spectrum, do Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS), tổ chức thúc đẩy hợp tác giữa các ngân hàng trung ương, phối hợp với ECB và Ngân hàng Trung ương Đức thực hiện. Theo báo cáo phương pháp công bố tháng 2/2026, dự án sử dụng bộ dữ liệu giá hằng ngày của ECB, chứa hàng tỷ lượt ghi nhận giá của khoảng 34 triệu sản phẩm khác nhau. Bộ dữ liệu này được ECB khai thác từ năm 2022.

Trong quy trình này, AI chuyển mô tả hàng hóa thành dữ liệu mà máy tính có thể so sánh. Các thuật toán tiếp tục xếp sản phẩm vào nhóm phù hợp, giúp thông tin từ các nhà bán lẻ được xử lý thống nhất. BIS cho biết thử nghiệm phân loại kho dữ liệu nói trên mất khoảng năm ngày, với chi phí tính toán gần 1.500 euro. Hệ thống còn có thể tiếp nhận mặt hàng mới và cải thiện kết quả nhờ những mẫu do con người phân loại, kiểm tra.

Theo dõi sát giá thực phẩm có ý nghĩa thiết thực với các gia đình. Trong một phân tích trước đó, các chuyên gia về giá cả của ECB chỉ ra rằng thực phẩm chiếm khoảng 20% rổ hàng hóa và dịch vụ dùng để tính lạm phát khu vực đồng euro. Với hộ thu nhập thấp, ăn uống chiếm tỷ trọng lớn hơn trong ngân sách, nên giá thực phẩm tăng khiến họ phải cắt giảm một số khoản chi khác.

Các chuyên gia cũng phân biệt tốc độ tăng giá với mặt bằng giá. Ngay cả khi lạm phát hạ nhiệt, hóa đơn mua thực phẩm vẫn có thể ở mức cao. Những mặt hàng được mua thường xuyên như bánh mì, bơ, sữa khiến người tiêu dùng nhanh chóng nhận ra thay đổi giá, từ đó ảnh hưởng đến dự tính của họ về giá cả trong tương lai. Vì vậy, theo dõi giá thực phẩm cung cấp thêm thông tin về sức mua, tâm lý tiêu dùng và những sức ép mà chính sách tiền tệ cần tính đến.