Trung Quốc phát triển các mô hình AI dự báo thời tiết cực đoan

Theo phóng viên TTXVN tại Trung Quốc, hai mô hình này được giới thiệu tại Hội nghị Người dùng Vệ tinh Phong Vân năm 2026, diễn ra mới đây, tại tỉnh Hồ Nam (Hunan). Một mô hình chuyên phân tích hình ảnh mây bão và một mô hình đưa ra cảnh báo ngắn hạn về các hiện tượng thời tiết đối lưu mạnh.

Xu hướng phát triển AI đang lan rộng trên thế giới. Ảnh minh họa: A.N/Bnews/vnanet.vn

Ông Hàn Bác Uy (Han Bowei), công trình sư tại Trung tâm Khí tượng vệ tinh quốc gia Trung Quốc, cho biết các vệ tinh Phong Vân liên tục thu thập dữ liệu về quá trình hình thành, phát triển và biến đổi của các hệ thống thời tiết. Tuy nhiên, khối lượng dữ liệu khổng lồ này gây khó khăn cho các chuyên gia dự báo trong việc nhanh chóng trích xuất những thông tin quan trọng. Trong bối cảnh các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng xuất hiện thường xuyên trên toàn cầu, nhu cầu về các dự báo và cảnh báo nhanh chóng, chính xác trở nên cấp thiết. AI cung cấp giải pháp giúp xử lý dữ liệu vệ tinh hiệu quả hơn, đồng thời dự đoán được sự biến đổi của các hệ thống thời tiết.

Mô hình AI phân tích hình ảnh mây bão dựa trên dữ liệu vệ tinh Phong Vân tích hợp hơn 20 loại sản phẩm vệ tinh theo thời gian thực. Cứ mỗi 15 phút, mô hình sẽ phân tích các hình ảnh mây và tạo ra một bản báo cáo bằng văn bản trong vòng 27 giây. Bản báo cáo này bao gồm các thông tin về vị trí, cường độ, cấu trúc nhiệt và động lực học của bão, tác động của gió và lượng mưa, cùng với dự báo về diễn biến trong tương lai.

Mô hình này còn hiển thị các dữ liệu vệ tinh và hình ảnh làm cơ sở cho mỗi kết luận, cho phép các chuyên gia dự báo kiểm chứng kết quả và thực hiện các phân tích chuyên sâu hơn. Tháng trước, mô hình này đã được sử dụng để theo dõi bão Surigae, khi tự động nhận diện cơn bão, đồng thời phân tích cường độ, bán kính gió và các đặc điểm lượng mưa của bão.

Mô hình thứ hai tập trung vào việc cảnh báo sớm các hiện tượng thời tiết đối lưu cực đoan - những hệ thống dông bão quy mô nhỏ, phát triển nhanh, có khả năng gây ra các điều kiện nguy hiểm như gió mạnh gây thiệt hại, mưa đá và mưa lớn có thể dẫn đến lũ quét. Thông qua việc sử dụng dữ liệu quan sát liên tục trong hai giờ từ vệ tinh Phong Vân 4 (Fengyun 4), mô hình này dự báo sự biến đổi của các đám mây và xác định các hoạt động đối lưu tiềm ẩn. Mô hình AI mới này có thể dự báo sự hình thành, quá trình phát triển và cường độ của các hiện tượng thời tiết đối lưu cực đoan trước 4 giờ.