Chế biến sâu mở động lực tăng trưởng mới cho thủy sản Đồng Tháp

Đồng Tháp đặt mục tiêu phát triển ngành chế biến thủy sản theo hướng hiện đại, tuần hoàn, an toàn sinh học, bảo vệ môi trường; đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu sản phẩm sang chế biến sâu, có giá trị gia tăng cao, qua đó tạo động lực tăng trưởng cho ngành nông nghiệp và kinh tế khu vực nông thôn.

Theo Kế hoạch triển khai thực hiện Đề án phát triển ngành chế biến thủy sản trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026-2030, tỉnh phấn đấu đến năm 2030 tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất thủy sản đạt bình quân 6,87%/năm; tổng giá trị sản xuất toàn ngành đạt 37.360 tỷ đồng; tổng sản lượng thủy sản đạt 1.409 nghìn tấn.

Tỉnh đặt mục tiêu tốc độ tăng trưởng sản lượng thủy sản chế biến đạt trên 6%/năm, tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu thủy sản chế biến đạt 10%/năm, đóng góp vào mục tiêu 14,8 tỷ USD xuất khẩu chung của tỉnh. Đồng thời, trên 70% số doanh nghiệp chế biến thủy sản trên địa bàn đạt trình độ và năng lực công nghệ trung bình tiên tiến trở lên; duy trì 100% cơ sở nuôi trồng, kinh doanh lĩnh vực thủy sản được chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm hoặc ký cam kết tuân thủ quy định pháp luật; duy trì 100% sản phẩm OCOP thủy sản đạt từ 3 sao trở lên được quảng bá giới thiệu và kinh doanh trên nền tảng số.

Để bảo đảm nguồn nguyên liệu ổn định, chất lượng cho chế biến, Đồng Tháp sẽ rà soát, tích hợp quy hoạch ngành thủy sản, bảo đảm đồng bộ từ sản xuất giống, nuôi trồng, khai thác đến chế biến, tiêu thụ. Không gian nuôi được cơ cấu theo đặc thù 4 tiểu vùng tài nguyên nước. Vùng I sông Tiền và vùng II Đồng Tháp Mười ưu tiên sản xuất lúa - thủy sản kết hợp (2 vụ lúa - 1 vụ cá, 2 vụ lúa - 1 vụ tôm) tận dụng mùa nước lũ tràn đồng, nhằm tạo sinh kế bền vững. Vùng IV ven biển phía Đông phát triển nuôi tôm công nghệ cao, đồng thời bảo tồn và nâng cao giá trị vùng nuôi nghêu, hàu theo hướng sinh thái, bền vững.

Tỉnh tập trung quản lý chất lượng con giống; triển khai Dự án Liên kết sản xuất cá tra giống chất lượng cao tại phường Mỹ Trà và các xã Bình Hàng Trung, Mỹ An Hưng, Tân Hồng, Tân Nhuận Đông. Các mô hình nuôi ứng dụng công nghệ cao, tuần hoàn, ít thay nước, an toàn sinh học đối với cá tra, tôm nước lợ, cá lồng bè, nghêu được đẩy mạnh. Cùng với đó là ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, GIS và viễn thám để số hóa, quản lý thống nhất cơ sở dữ liệu vùng nuôi, tàu cá, cảng cá.

Trong chế biến, tỉnh khuyến khích các cơ sở, doanh nghiệp đổi mới trang thiết bị, ứng dụng công nghệ cấp đông siêu tốc (IQF), hệ thống đá sệt, màng sinh học bảo quản, kho lạnh thông minh; cơ giới hóa, tự động hóa các khâu trong dây chuyền sản xuất nhằm giảm tổn thất sau thu hoạch, tối ưu chi phí và nâng cao giá trị gia tăng.

Đáng chú ý, Đồng Tháp định hướng chuyển dịch mạnh từ sơ chế, phi lê đông lạnh thô sang chế biến sâu, tinh chế và phát triển các mặt hàng ăn liền có giá trị gia tăng cao. Tỉnh khuyến khích nghiên cứu, đa dạng hóa sản phẩm từ cá tra, tôm, hải sản và nhuyễn thể; đồng thời thúc đẩy ứng dụng công nghệ sinh học để tận thu giá trị từ đầu, vỏ tôm, da, xương cá, phát triển các sản phẩm như collagen, gelatin, chitin, chitosan, thức ăn chăn nuôi.

Về hậu cần, tỉnh huy động các nguồn lực đầu tư hạ tầng vùng sản xuất giống cá tra 3 cấp, vùng nuôi cá tra, cá lồng bè, tôm nước lợ, nghêu; hệ thống cảng cá và khu neo đậu tránh trú bão. Đồng Tháp tiếp tục triển khai Đề án hình thành Trung tâm đầu mối nông sản và thủy sản nước ngọt vùng Đồng Tháp Mười gắn với vùng nguyên liệu cá tra, lúa gạo; nghiên cứu bổ sung mô hình liên kết vùng nguyên liệu tôm, nghêu, hải sản khai thác khu vực ven biển Gò Công vào tổng thể chuỗi giá trị ngành hàng thủy sản của tỉnh.

Tỉnh cũng tập trung nâng cấp, nạo vét luồng lạch, duy tu, khai thác hiệu quả Cảng cá Mỹ Tho trong thời gian chuyển tiếp; triển khai đầu tư xây dựng cảng cá theo quy hoạch, nâng tổng năng lực bốc dỡ thủy sản qua hệ thống cảng cá đạt trên 90.000 tấn/năm. Đồng thời, kêu gọi đầu tư trung tâm logistics đa phương thức gắn với các khu công nghiệp để lưu trữ, bảo quản lạnh phục vụ xuất khẩu.

Đối với thị trường, Đồng Tháp đẩy mạnh xúc tiến thương mại, kết nối cung cầu, đưa sản phẩm thủy sản chế biến sâu vào hệ thống phân phối hiện đại, siêu thị, trung tâm thương mại và sàn thương mại điện tử. Tỉnh hỗ trợ doanh nghiệp cập nhật các rào cản kỹ thuật, yêu cầu về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc của các thị trường lớn như Mỹ, EU, Trung Quốc, Nhật Bản; thúc đẩy chuyển dịch từ tiểu ngạch sang xuất khẩu chính ngạch bền vững…

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Tháp, hoạt động thủy sản trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp 9 tháng năm 2026 cơ bản duy trì ổn định và đạt kết quả tích cực, trong đó nuôi trồng thủy sản tiếp tục là lĩnh vực có mức tăng trưởng khá.

Theo đó, diện tích thả nuôi 9 tháng năm 2026 đạt 21.217 ha, bằng 92,26% kế hoạch và tăng 1,53% so với cùng kỳ. Sản lượng thủy sản nuôi và khai thác 9 tháng đạt 815.707 tấn, bằng 72,97% kế hoạch, tăng 9,21% so với cùng kỳ.

Cá tra tiếp tục giữ vai trò là đối tượng nuôi chủ lực, với sản lượng tăng 9,21% so với cùng kỳ. Các đối tượng cá nuôi khác và nuôi lồng bè cũng có mức tăng trưởng tích cực. Giá bán một số đối tượng nuôi, nhất là cá tra, cá lóc và cá điêu hồng, cao hơn cùng kỳ, góp phần tạo động lực để người dân duy trì sản xuất và cải thiện hiệu quả kinh tế.

Cùng với phát triển nuôi thương phẩm, công tác sản xuất, ương dưỡng giống cơ bản đáp ứng nhu cầu của người nuôi. Công tác quản lý, kiểm soát chất lượng giống, thức ăn và sản phẩm xử lý môi trường tiếp tục được tăng cường, góp phần duy trì điều kiện sản xuất an toàn, ổn định.