Chính quyền 2 cấp An Giang: Rút ngắn khoảng cách, mở không gian tăng trưởng

Tháng 7/2025, An Giang chính thức bước vào một giai đoạn cải cách hành chính mang tính lịch sử khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, việc chuyển đổi từ mô hình 3 cấp sang 2 cấp không đơn thuần là sắp xếp lại bộ máy, mà là cuộc tái cấu trúc toàn diện phương thức quản trị, hướng tới mục tiêu xây dựng nền hành chính tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả và phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn.

Sau một năm triển khai, những thay đổi đã hiện hữu rõ nét từ đô thị đến nông thôn, hơn 55% đầu mối bên trong được cắt giảm, hàng nghìn cán bộ được tăng cường về cơ sở, tạo nên một bộ máy gần dân hơn, phản ứng nhanh hơn trước các yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

Khi “trạm trung chuyển” cấp huyện được dỡ bỏ, khoảng cách hành chính được rút ngắn đáng kể. Tuy nhiên, điều đó cũng đồng nghĩa với việc áp lực được chuyển trực tiếp về cấp xã, phường – nơi tiếp xúc và giải quyết hầu hết nhu cầu của người dân và doanh nghiệp.

Rạch Giá: Áp lực của “siêu phường”

Là trung tâm hành chính, kinh tế và dịch vụ của tỉnh An Giang, phường Rạch Giá được xem là một trong những địa phương chịu áp lực lớn nhất khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Với quy mô dân số thuộc nhóm đông nhất cả nước sau sắp xếp đơn vị hành chính, khối lượng hồ sơ phát sinh tăng mạnh khi không còn cấp trung gian. Tuy nhiên, thay vì trở thành điểm nghẽn, Rạch Giá đang cho thấy khả năng thích ứng nhanh của một “siêu phường” trong bối cảnh mới.

Ông Mai Hoàng Khởi, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Bí thư Đảng ủy phường Rạch Giá cho biết, sau một năm thực hiện mô hình mới, các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội cơ bản đều đạt kế hoạch đề ra. Địa phương đang tập trung tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và các thành phần kinh tế phát triển, đồng thời đẩy mạnh thu hút đầu tư, đặc biệt trong lĩnh vực kinh tế biển – một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của địa phương trong giai đoạn tới.

Song song với phát triển kinh tế, phường Rạch Giá cũng xác định cải cách hành chính là nền tảng để nâng cao năng lực cạnh tranh, đội ngũ cán bộ được yêu cầu thay đổi tư duy phục vụ, gần dân hơn, sát dân hơn và giải quyết công việc ngay từ cơ sở.

Một trong những kết quả nổi bật sau một năm vận hành chính quyền 2 cấp là tốc độ xử lý thủ tục hành chính được cải thiện rõ rệt.

Theo ông Dương Hồng Tuấn, Phó Chủ tịch UBND phường Rạch Giá, Trung tâm Phục vụ hành chính công của phường đã giải quyết hơn 280.000 hồ sơ cho người dân và doanh nghiệp với tỷ lệ hài lòng trên 90%.

Để đạt được kết quả này, nhiều cán bộ phải làm việc ngoài giờ hành chính, kể cả buổi tối và cuối tuần nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của người dân. Đặc biệt, việc cắt giảm các tầng nấc trung gian đã giúp rút ngắn đáng kể thời gian xử lý hồ sơ, nhiều thủ tục được giảm từ 30-50% thời gian giải quyết so với trước đây. Đối với cộng đồng doanh nghiệp, đây là thay đổi mang ý nghĩa rất lớn.

Anh Nguyễn Tấn Thanh, Giám đốc Công ty TNHH MTV Thanh Tâm cho biết trước đây thủ tục sang tên đất đai mất khoảng 21 ngày làm việc, thậm chí thời gian chờ kết quả có thể kéo dài hơn một tháng. Hiện nay, sau khi thực hiện mô hình chính quyền 2 cấp, thời gian giải quyết chỉ còn khoảng 8 ngày làm việc.

“Nếu như trước đây phải hoàn thiện hồ sơ rồi di chuyển qua nhiều cơ quan, trong đó có cơ quan thuế, thì nay doanh nghiệp được hỗ trợ tập trung tại Trung tâm hành chính công. Thời gian rút ngắn đồng nghĩa với việc doanh nghiệp đưa sản phẩm ra thị trường nhanh hơn, giảm đáng kể chi phí cơ hội”, anh Thanh chia sẻ.

Trong bối cảnh doanh nghiệp luôn phải cạnh tranh về tốc độ và chi phí, việc tiết kiệm được hàng chục ngày xử lý hồ sơ đồng nghĩa với việc tiết kiệm nguồn lực sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh doanh. Không chỉ giải quyết hồ sơ nhanh hơn, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp còn tạo động lực mạnh mẽ cho quá trình chuyển đổi số ở cơ sở.

Theo lãnh đạo phường Rạch Giá, nhiều mô hình hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến đã được triển khai ngay tại khu dân cư, cán bộ trực tiếp hướng dẫn người dân sử dụng nền tảng số, đăng ký tài khoản định danh điện tử, thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến.

Điều này không chỉ giúp giảm tải cho bộ phận một cửa mà còn từng bước hình thành thói quen sử dụng dịch vụ số trong cộng đồng, người dân cũng là đối tượng cảm nhận rõ nhất những thay đổi tích cực.

Bà Lưu Thùy Vân, cư dân phường Rạch Giá cho biết điều khiến bà ấn tượng nhất là sự tận tình của đội ngũ cán bộ trong quá trình hướng dẫn thủ tục.

“Nếu như trước đây phải đi nhiều nơi, nhiều cấp khác nhau thì hiện nay người dân có thể xử lý ngay tại phường, nhiều thông tin đã được tích hợp trên VNeID nên việc nộp hồ sơ rất thuận tiện, giảm thời gian đi lại và tiết kiệm đáng kể chi phí”, bà Vân chia sẻ.

Theo bà, cải cách hành chính không chỉ giúp người dân hoàn thành thủ tục nhanh hơn mà còn tạo điều kiện để dành nhiều thời gian hơn cho công việc và hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Không để người dân bị bỏ lại phía sau

Nếu như thách thức ở Rạch Giá đến từ quy mô dân số lớn thì tại các địa phương nông thôn, khó khăn lại nằm ở diện tích rộng, dân cư phân tán và hạ tầng số chưa đồng bộ.

Tại xã Bình An, nơi kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp và thương mại dịch vụ, chính quyền địa phương đã chủ động bố trí cán bộ hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục hành chính, đồng thời công khai đầy đủ quy trình nhằm bảo đảm việc tiếp nhận và giải quyết hồ sơ không bị gián đoạn.

Ông Huỳnh Thanh Sơn, Phó Chủ tịch UBND xã Bình An cho biết địa phương luôn lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, dù khối lượng công việc tăng lên đáng kể, nhiều cán bộ vẫn phải làm thêm giờ để xử lý hồ sơ tồn đọng, nhất là các hồ sơ đất đai.

Tại nhiều địa phương vùng sâu, vùng xa của An Giang, hình ảnh cán bộ “đi từng ngõ, gõ từng nhà” để hướng dẫn người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến đang dần trở nên quen thuộc. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình chuyển đổi số của chính quyền địa phương.

Bên cạnh những kết quả tích cực, một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp cũng bộc lộ những khó khăn, thách thức cần sớm được giải quyết.

Theo lãnh đạo phường Rạch Giá, hệ thống công nghệ thông tin và một số phần mềm quản lý hiện vẫn chưa hoàn toàn đồng bộ, gây khó khăn trong công tác tổng hợp và xử lý dữ liệu.

Trong khi đó, khối lượng hồ sơ ngày càng lớn khiến đội ngũ cán bộ cơ sở chịu áp lực đáng kể, nhu cầu bổ sung nhân sự và tăng cường đào tạo, tập huấn nghiệp vụ đang trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm bảo đảm chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp trong thời gian tới, ngoài ra, việc xử lý tài sản công, trụ sở và quỹ đất dôi dư sau khi giải thể cấp huyện vẫn cần thêm thời gian để hoàn thiện.