Chính sách visa mới của Mỹ thách thức mô hình gia công công nghệ ở Ấn Độ

Động thái hạn chế thị thực H-1B của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang có nguy cơ viết lại luật chơi đối với mô hình gia công công nghệ của Ấn Độ - một trong những câu chuyện kinh doanh thành công nhất của nước này. Đây là mô hình đã tồn tại hàng chục năm, phát triển thành một ngành công nghiệp trị giá 280 tỷ USD và là nền tảng cho phần lớn công nghệ của các tập đoàn lớn nhất thế giới.

Sắc lệnh của Tổng thống Mỹ mới đây yêu cầu mức phí 100.000 USD cho mỗi đơn xin thị thực H-1B. Quy định này sẽ buộc các công ty gia công phần mềm của Ấn Độ, dẫn đầu là Tata Consultancy Services Ltd. (TCS) và Infosys Ltd., phải tính toán lại. Các công ty này sử dụng chương trình H-1B để cử hàng chục nghìn kỹ sư làm việc cho các khách hàng Mỹ, từ Citigroup Inc. đến Walmart Inc. Cổ phiếu của hai công ty xuất khẩu phần mềm Ấn Độ này đã giảm hơn 3% trong phiên 22/9.

Các công ty từ TCS đến Wipro Ltd. từ lâu đã được ca ngợi như một thước đo cho thành tựu công nghệ của Ấn Độ, góp phần tạo ra nhiều việc làm tay nghề cao cho nền kinh tế đông dân nhất thế giới kể từ khi ý tưởng về gia công công nghệ thông tin (IT) trở nên phổ biến vào khoảng những năm 1990. Quyết định của ông Trump đã giáng một đòn mạnh vào một số công ty giá trị nhất của Ấn Độ, đúng vào thời điểm họ đang phải vật lộn với tình trạng cắt giảm chi tiêu cho lĩnh vực IT và bất ổn địa chính trị gia tăng.

Chương trình thị thực H-1B được các công ty gia công phần mềm của Ấn Độ cũng như ngành công nghệ Mỹ sử dụng rộng rãi để đưa lao động có tay nghề từ nước ngoài vào. Các công ty tài chính và tư vấn cũng sử dụng chương trình này. Tại Ấn Độ, mạng xã hội phát triển mạnh mẽ với các phản ứng trái chiều. Nhiều người lo lắng về tác động đối với các gia đình đang dựa vào thị thực H-1B để làm việc và sinh sống tại Mỹ, cũng như ảnh hưởng đến người thân của họ ở Ấn Độ.

Trong năm tài chính của Mỹ kết thúc vào tháng 9/2023, lao động gốc Ấn Độ chiếm 72,3% tổng số người được cấp thị thực H-1B, bao gồm cả lao động nộp đơn lần đầu và lao động đang làm việc. Trong năm tài chính 2024, Infosys đã được chấp thuận cấp 2.504 thị thực H-1B cho lao động mới. Theo quy định mới, chi phí cho số thị thực này sẽ lên tới ít nhất 250 triệu USD.

Động thái đột ngột này của Mỹ đã buộc Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi một lần nữa phải đối mặt với hệ quả từ các chính sách "Nước Mỹ trên hết". Những thay đổi trong chính sách thị thực này đã tác động tới quan hệ Ấn Độ - Mỹ ngay trước thềm chuyến thăm của phái đoàn Ấn Độ tới Washington, trong bối cảnh hai nước đang tìm kiếm một bước đột phá trong các cuộc đàm phán thương mại. Gần đây nhất là vào tháng 7, Bộ trưởng Thương mại và Công nghiệp Ấn Độ Piyush Goyal từng cho biết các quy định về nhập cư, bao gồm cả những quy định liên quan đến thị thực H-1B, chưa được đề cập trong các cuộc đàm phán thương mại với Mỹ. Các nhà lập pháp đối lập đã nhanh chóng "phàn nàn" ông Modi về động thái tăng phí H-1B của ông Trump, cho rằng chính phủ đã một lần nữa thất bại trong việc bảo vệ lợi ích của Ấn Độ.

Trong một bài phát biểu mới đây trên truyền hình, Thủ tướng Modi đã nói về việc giảm thuế tiêu dùng nhưng không đề cập đến những thay đổi về thị thực. Bộ Ngoại giao Ấn Độ trước đó cho biết ngành công nghệ trong nước và phía Mỹ dự kiến sẽ tham vấn về hướng đi tiếp theo.

Về phía Mỹ, mặc dù ông Trump đặt mục tiêu bảo vệ việc làm cho người Mỹ bằng cách hạn chế dòng người nhập cư, nhưng các quy định mới có thể phản tác dụng: chúng có thể sẽ làm tăng chi phí cho các tập đoàn Mỹ và thúc đẩy họ tăng cường mở rộng các trung tâm năng lực toàn cầu (GCC) tại Ấn Độ. Các công ty như Microsoft Corp., Google, Goldman Sachs Group Inc., JPMorgan Chase & Co. và Morgan Stanley đều đã vận hành các trung tâm GCC quy mô lớn ở Ấn Độ.

Ông Bhaskar Rao, Giám đốc điều hành của công ty truyền thông Digital Sea, cho rằng nếu các công ty Mỹ không thể thuê ngoài ngay tại Mỹ, họ có thể sẽ tìm cách mở rộng sự hiện diện ở nước ngoài tại những nơi như Ấn Độ, ngay cả khi có thể phải chịu một khoản phí. Nguyên nhân là vì việc phải thay thế gần 65.000 - 85.000 chuyên gia bị ảnh hưởng bởi quy định H-1B là rất khó.

Ngoài ra, các công ty Ấn Độ như TCS, Infosys và HCL Tech Ltd. đã dần giảm sự phụ thuộc vào thị thực H-1B kể từ khi ông Trump cảnh báo tăng rào cản nhập cư trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình. Phát biểu trên kênh Bloomberg Television, ông Chander Prakash Gurnani, cựu giám đốc điều hành của Tech Mahindra Ltd. và hiện đang điều hành một công ty trí tuệ nhân tạo (AI), nhận định rằng trong ngắn hạn, khoảng 12 tháng tới, sẽ có một cú sốc. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng TCS và các đối thủ đã lường trước được phần nào xu hướng chuyển dịch khỏi thị trường Mỹ. Một phần lớn các dự án đã được thực hiện từ xa vào cao điểm của đại dịch COVID-19. Tất cả các công ty IT lớn cũng đã tăng cường tuyển dụng nhân sự trong nước và đẩy mạnh những "trung tâm cung ứng dịch vụ" tại Mỹ để phục vụ khách hàng.