Chủ động bảo đảm an toàn công trình thủy lợi trước mưa lớn ở Trung Bộ và Nam Bộ

Ngày 9/9, Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Công điện số 15/CĐ-TL-ATĐ về việc bảo đảm an toàn công trình thủy lợi, đề phòng ngập lụt, úng cho sản xuất nông nghiệp, thiếu nước sinh hoạt nông thôn do ảnh hưởng của mưa lớn tại các tỉnh, thành phố khu vực từ Thanh Hóa đến Khánh Hòa, cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ.

Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi đề nghị các đơn vị theo dõi chặt chẽ các bản tin dự báo khí tượng thủy văn, mưa, lũ; kiểm tra an toàn công trình thủy lợi, nhất là các công trình trọng điểm, đập, hồ chứa tại những khu vực có mưa; kiểm tra các công trình nước sạch nông thôn có nguy cơ xảy ra sự cố để sẵn sàng triển khai phương án ứng phó, bảo đảm an toàn công trình.

Các đơn vị cần đặc biệt quan tâm đến an toàn các hồ chứa thủy lợi đang thi công; lưu ý các công trình dưới sâu, công trình ngầm, công trình dẫn dòng; chuẩn bị phương án bảo đảm an toàn cho người, máy móc, thiết bị thi công có nguy cơ bị ảnh hưởng. Đồng thời, tổ chức sửa chữa, khắc phục ngay các hạng mục công trình bị hư hỏng, phát sinh trong các đợt mưa, lũ vừa qua, bảo đảm an toàn chung cho toàn hệ thống công trình.

Các đơn vị thực hiện nghiêm túc văn bản số 49/BCĐ-BNNMT ngày 8/9/2026 của Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia về việc chủ động ứng phó với các hình thái thiên tai trong 10 ngày tới.

Cục yêu cầu các đơn vị khoanh vùng diện tích cây trồng có nguy cơ bị ngập lụt, úng và xây dựng phương án ứng phó phù hợp với tình hình mưa, năng lực công trình thủy lợi tiêu úng; bơm tiêu nước đệm trong hệ thống thủy lợi phù hợp với thông tin dự báo mưa, bảo đảm chủ động giảm thiểu ngập úng khi xảy ra mưa lớn.

Khi xảy ra mưa lớn, ngập lụt, úng, các đơn vị phải khẩn trương vận hành tối đa năng lực công trình thủy lợi để tiêu nước; đặc biệt ưu tiên giảm ngập cho khu vực dân cư, công nghiệp, cây trồng có giá trị kinh tế cao và các vùng trũng, thấp.

Việc vận hành các công trình thủy lợi, công trình cấp nước sinh hoạt nông thôn phải bảo đảm an toàn. Đối với các hồ chứa có cửa van xả lũ, căn cứ dự báo mưa để xây dựng kịch bản vận hành, chủ động hạ thấp mực nước đón lũ, bảo đảm an toàn công trình, không xả lũ bất thường gây mất an toàn hạ du. Đồng thời, thực hiện nghiêm việc cảnh báo sớm cho người dân vùng hạ du trước khi hồ xả lũ và khi có nguy cơ xảy ra sự cố.

Đối với các hồ chứa đang có dung tích trữ thấp hoặc đến thời gian được phép tích nước, các đơn vị cần rà soát, cập nhật kế hoạch và thực hiện dần việc tích nước phù hợp với thông tin dự báo mưa, nhằm tích được lượng nước cao nhất, chủ động phòng, chống hạn hán, thiếu nước trong thời gian ảnh hưởng của El Nino trong mùa khô tới. Việc tích nước phải trên cơ sở bảo đảm tuyệt đối an toàn công trình và không gây xả lũ bất thường.

Các hồ chứa bị hư hỏng, xuống cấp, có nguy cơ mất an toàn phải có biện pháp hạn chế hoặc không tích nước; tổ chức cảnh báo, trực gác, cấm hoặc hạn chế đi lại; bố trí lực lượng, vật tư và phân giao nhiệm vụ cụ thể. Các đơn vị thường xuyên theo dõi chặt chẽ diễn biến mưa, lũ và tình trạng công trình, sẵn sàng thực hiện phương án ứng phó theo phương châm “4 tại chỗ”, phương án sơ tán người dân ở hạ du để bảo đảm an toàn.

Cục cũng yêu cầu tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn người dân các giải pháp thu, trữ, xử lý nước đơn giản trong trường hợp không có nước sạch; sử dụng nước sạch tiết kiệm, an toàn, hiệu quả; thông báo để người dân chủ động tích trữ nước tại hộ gia đình, bảo đảm nước sinh hoạt khi xảy ra sự cố.

Các đơn vị tổ chức trực ban 24/24 giờ trong thời gian có mưa, lũ; bố trí nhân lực thường trực tại các công trình có nguy cơ xảy ra sự cố; kịp thời xử lý các tình huống bất thường ngay từ giờ đầu và triển khai ứng phó theo phương châm “4 tại chỗ” khi có nguy cơ xảy ra sự cố công trình.

Đồng thời, thường xuyên báo cáo tình hình an toàn công trình thủy lợi, công trình nước sạch nông thôn, thiếu nước sinh hoạt, sự cố công trình và vận hành công trình thủy lợi phòng, chống ngập lụt, úng về bộ phận thường trực bảo đảm an toàn công trình thủy lợi và phòng, chống ngập lụt, úng, thiếu nước sinh hoạt của Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi.

Theo bản tin của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, ngày và đêm 9/9, khu vực cao nguyên Trung Bộ có mưa vừa, lượng mưa từ 20 - 40 mm, cục bộ có nơi mưa to đến rất to trên 100 mm. Khu vực từ thành phố Huế đến thành phố Đà Nẵng, phía Đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Khánh Hòa và khu vực miền Đông Nam Bộ có mưa rào, rải rác có dông, lượng mưa từ 15 - 30 mm, cục bộ có nơi mưa to trên 80 mm.

Từ ngày 10 đến 11/9, khu vực từ Thanh Hóa đến thành phố Huế, cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ có mưa vừa, mưa to và dông, cục bộ có nơi mưa rất to, lượng mưa phổ biến từ 30 - 90 mm, cục bộ có nơi trên 150 mm. Cảnh báo nguy cơ mưa có cường độ lớn trên 100 mm trong 3 giờ, có khả năng kéo dài và diễn biến phức tạp.