Chủ động các phương án vận hành hệ thống điện mùa nắng nóng

Trong bối cảnh nhu cầu điện được dự báo tiếp tục tăng cao trong mùa nắng nóng năm 2026, yêu cầu bảo đảm cung ứng điện ổn định cho sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt đang trở thành nhiệm vụ trọng tâm của ngành điện. Đặc biệt tại khu vực miền Bắc, nơi phụ tải thường tăng nhanh vào các tháng hè, việc chủ động các phương án vận hành hệ thống điện, đồng thời đẩy mạnh sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả đang được triển khai đồng bộ từ cấp Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) đến từng đơn vị tại địa phương.

Định hướng này cũng đã được nhấn mạnh trong Chỉ thị số 10 ngày 30/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ về sử dụng điện tiết kiệm và phát triển điện mặt trời mái nhà. Theo đó, các địa phương; trong đó, có Thanh Hóa, được yêu cầu xây dựng kế hoạch triển khai các giải pháp tiết kiệm điện, phát triển điện mặt trời tại các tòa nhà, công sở và hộ gia đình, gắn với trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, nhằm giảm áp lực phụ tải và nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống điện trong mùa cao điểm.

Bên cạnh đó, các định hướng dài hạn như Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 (Nghị quyết 70) cũng góp phần thúc đẩy phát triển năng lượng bền vững và sử dụng điện hiệu quả trong các năm tới.

Từ chỉ đạo này đến thực tế tại Thanh Hóa, việc chuẩn bị đang được triển khai đồng bộ nhằm hạn chế nguy cơ thiếu điện trong mùa nắng nóng. Ghi nhận của phóng viên TTXVN tại Thanh Hóa cho thấy, ngay từ đầu tháng 4, khi nắng nóng chưa thực sự bước vào cao điểm, phụ tải điện tại nhiều khu vực đã có dấu hiệu tăng nhanh, đặc biệt tại Sầm Sơn - nơi chuẩn bị bước vào mùa du lịch hè.

Tại trụ sở Công ty Điện lực Thanh Hóa, trao đổi với phóng viên TTXVN, ông Lê Thanh Bình, Phó Giám đốc Công ty Điện lực Thanh Hóa cho biết, đặc thù của Thanh Hóa là phụ tải tăng từ nhiều phía, bao gồm công nghiệp, dịch vụ và du lịch; trong đó, khu vực Sầm Sơn có mức tăng phụ tải theo mùa rất rõ rệt. Khi bước vào mùa hè, các khách sạn, nhà hàng, khu nghỉ dưỡng vận hành hệ thống điều hòa và thiết bị công suất lớn, khiến nhu cầu điện tăng nhanh trong thời gian ngắn.

Hệ thống điện phân phối của tỉnh hiện được cấp điện từ nhiều nguồn; trong đó, có 5 trạm biến áp 220kV gồm Bỉm Sơn, Nông Cống, Ba Chè, Nghi Sơn và Khu kinh tế Nghi Sơn với tổng công suất 2.500 MVA. Ngoài ra, còn có 5 nhà máy thủy điện đấu nối 110kV với tổng công suất 280,8 MW; 6 nhà máy thủy điện đấu nối 35kV với tổng công suất 40,86 MW và Nhà máy điện mặt trời Yên Định công suất 30 MW.

Ở cấp lưới phân phối, đơn vị đang quản lý 46 trạm biến áp với 81 máy biến áp 110kV, tổng công suất 3.603,5 MVA cùng hơn 1.141,51 km đường dây 110kV. Hệ thống lưới điện trung và hạ áp cũng có quy mô lớn với 271 đường dây trung áp dài hơn 7.709 km, 10.003 trạm biến áp phụ tải và hơn 13.246 km lưới điện hạ áp.

Áp lực phụ tải tăng thể hiện rõ qua các con số vận hành. Năm 2025, công suất đỉnh của toàn tỉnh đạt 1.652 MW, tăng 11,4% so với năm trước; sản lượng điện nhận đạt 8,747 tỷ kWh, tăng 12,54% so với cùng kỳ. Trong ngày cao điểm nhất, sản lượng điện tiêu thụ lên tới 31,97 triệu kWh tăng 15,06% so với cùng kỳ. Trong mùa nắng nóng, một số đường dây và trạm biến áp đã phải vận hành ở mức tải cao như Bá Thước 102,23%, Núi Một 102,1% và Thọ Xuân 92,4%.

Cơ cấu tiêu thụ điện cho thấy ngành công nghiệp - xây dựng chiếm tỷ trọng lớn nhất với 58,83% tổng sản lượng điện thương phẩ, trong khi điện sinh hoạt chiếm 33,71%. Đáng chú ý, dây chuyền 2 của Nhà máy Gang thép Nghi Sơn dự kiến đăng ký công suất lên tới 225 MW, tiếp tục làm gia tăng nhu cầu điện trong thời gian tới.

Theo dự báo, năm 2026 công suất đỉnh của toàn tỉnh có thể đạt khoảng 1.964 MW, tăng hơn 18% so với năm 2025. Khi đó hệ thống truyền tải điện sẽ vận hành gần sát giới hạn trong các tháng cao điểm.

Để đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng, Công ty Điện lực Thanh Hóa đang đẩy mạnh đầu tư nâng cấp hạ tầng. Giai đoạn 2024 - 2025 đã đưa vào vận hành 8 trạm biến áp 110kV với tổng công suất 343 MVA, đồng thời nâng công suất 6 trạm biến áp và xây dựng, cải tạo 4 tuyến đường dây 110kV. Ở cấp lưới điện trung và hạ áp, năm 2025 đã đóng điện 75 dự án với tổng mức đầu tư 874,849 tỷ đồng. Trong năm 2026, dự kiến tiếp tục đóng điện 67 dự án với tổng mức đầu tư 817,878 tỷ đồng để nâng cao năng lực cung ứng điện trên địa bàn.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Thanh Hóa, ông Mai Xuân Liêm nhấn mạnh: “Chúng tôi đánh giá Chỉ thị số 10 ngày 30/3 của Thủ tướng Chính phủ là rất kịp thời; trong đó, nhấn mạnh việc tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà. Sau khi có chỉ thị, UBND tỉnh đã giao Sở Công Thương phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng kế hoạch triển khai; xác định các mục tiêu, chỉ tiêu tiết kiệm và giải pháp, lộ trình thực hiện gắn với đánh giá trách nhiệm của người đứng đầu.”

Ông Liêm cho biết, UBND tỉnh cũng chỉ đạo Sở Công Thương xây dựng Chương trình tiết kiệm điện giai đoạn 2026-2030, với nội dung phát triển điện mặt trời tự sản tự tiêu tại các tòa nhà, công sở, đồng thời khuyến khích hộ dân thực hiện.

“Việc triển khai đồng bộ các giải pháp sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả sẽ góp phần giảm phụ tải, nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống điện, đồng thời giảm áp lực về đầu tư nguồn điện mới trong khi các nguồn điện công suất lớn như điện khí chưa thể triển khai ngay,” ông Liêm nhấn mạnh.

Ngoài ra, tỉnh Thanh Hóa đã giao Sở Công Thương phối hợp với Công ty Điện lực Thanh Hóa tham mưu phê duyệt danh sách khách hàng ưu tiên cung ứng điện, tập trung các lĩnh vực giáo dục, y tế, cơ quan hành chính, đồng thời rà soát các cơ sở sản xuất để lập kế hoạch cấp điện hợp lý. Đồng thời chỉ đạo các ngành, địa phương phối hợp với Ban Quản lý dự án để đẩy nhanh tiến độ các dự án điện trên địa bàn, như thủy điện Hồi Xuân, dự án điện khí, nhằm đảm bảo cung ứng điện khi nhu cầu tăng cao.

Phóng viên TTXVN có mặt tại biển Sầm Sơn trong những ngày các cơ sở du lịch đang chuẩn bị bước vào cao điểm. Trên các tuyến đường ven biển, nhiều khách sạn đã vận hành thử hệ thống điều hòa, thang máy, chiếu sáng và bơm nước. Nhu cầu điện tăng nhanh ngay từ đầu mùa.

Theo chân cán bộ Điện lực Sầm Sơn kiểm tra thực tế phụ tải tại khu vực tập trung nhiều khách sạn ven biển, phóng viên ghi nhận các cơ sở lưu trú đang vận hành thử một phần hệ thống điện như điều hòa, chiếu sáng và bơm nước để chuẩn bị cho mùa du lịch.

Trao đổi trực tiếp tại hiện trường, ông Nguyễn Văn Công, Phó Trưởng Điện lực Sầm Sơn cho biết, phụ tải khu vực này có tính mùa vụ rất rõ. Vào các tháng hè, khi lượng khách du lịch tăng mạnh, nhiều khách sạn vận hành đồng loạt khiến nhu cầu điện tăng đột biến. Do đó, đơn vị phải theo dõi sát diễn biến phụ tải theo từng ngày để chủ động phương án vận hành, kiểm tra trạm biến áp, đường dây trung áp và bố trí lực lượng trực tăng cường.

Không chỉ phía ngành điện, các cơ sở du lịch tại Sầm Sơn cũng chủ động triển khai các giải pháp tiết kiệm điện. Tại khu nghỉ dưỡng FLC Sầm Sơn, phóng viên TTXVN ghi nhận nhiều hạng mục đang vận hành thử, từ hệ thống điều hòa trung tâm, chiếu sáng cảnh quan đến khu vui chơi giải trí. Với quy mô lớn, nhu cầu điện của khu nghỉ dưỡng tăng đáng kể khi bước vào mùa cao điểm.

Trao đổi với phóng viên, ông Thái Khắc Quang - Giám đốc Kỹ thuật FLC Sầm Sơn cho biết, đơn vị đã triển khai nhiều giải pháp nhằm sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả. Hệ thống điều hòa trung tâm được điều chỉnh nhiệt độ phù hợp, các thiết bị công suất lớn được vận hành theo khung giờ hợp lý để giảm áp lực cho hệ thống điện. Ngoài ra, khu nghỉ dưỡng cũng chuẩn bị phương án nguồn dự phòng nhằm bảo đảm hoạt động liên tục.

Cách đó không xa, tại khách sạn Long Thành, nhiều công việc chuẩn bị cho mùa du lịch cũng đang được triển khai. Ông Lê Anh Tuấn cho biết khách sạn Long Thành với quy mô 190 phòng thường hoạt động hết công suất vào mùa du lịch. Chi phí tiền điện có thể lên tới 400-500 triệu đồng trong các tháng cao điểm.

Để giảm chi phí, khách sạn đã triển khai nhiều giải pháp như tối ưu vận hành hệ thống điều hòa theo từng khu vực và khung giờ, sử dụng bóng đèn LED kết hợp cảm biến ánh sáng và kiểm soát chặt các thiết bị tiêu thụ điện lớn như bếp điện, thang máy và điều hòa. Khách sạn cũng trang bị máy phát điện dự phòng công suất 500 KVA và vận hành định kỳ hai lần mỗi tháng nhằm bảo trì thiết bị và giảm áp lực chi phí vào giờ cao điểm. Ông Lê Anh Tuấn cho biết, đơn vị đang nghiên cứu lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà theo mô hình “tự sản, tự tiêu”.

Từ thực tế tại Sầm Sơn có thể thấy nhu cầu điện mùa hè đang gia tăng nhanh, đặc biệt khi các cơ sở du lịch đồng loạt vận hành. Điều này tạo áp lực đáng kể cho lưới điện địa phương, nhất là vào các khung giờ cao điểm buổi trưa và chiều tối.Trước bối cảnh đó, Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) đã chỉ đạo các đơn vị thành viên chủ động phương án vận hành, bảo đảm cung ứng điện cho sản xuất và sinh hoạt. Bà Đỗ Nguyệt Ánh, Chủ tịch Hội đồng thành viên EVNNPC cho biết,

Tổng công ty đã yêu cầu các đơn vị tăng cường kiểm tra lưới điện, chuẩn bị phương án cấp điện linh hoạt, đồng thời đẩy mạnh chương trình sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả.

Theo bà Ánh, việc khách hàng chủ động tham gia tiết kiệm điện có ý nghĩa quan trọng trong việc giảm áp lực cho hệ thống điện vào mùa cao điểm. Khi nhu cầu tăng cao, sự phối hợp giữa ngành điện và khách hàng sẽ góp phần bảo đảm cung ứng điện ổn định.

Từ chỉ đạo của EVNNPC đến thực tế tại Thanh Hóa, cùng với các giải pháp của UBND tỉnh và Công ty Điện lực Thanh Hóa, việc chuẩn bị đang được triển khai đồng bộ. Khi nắng nóng bước vào cao điểm, phụ tải dự báo sẽ tiếp tục tăng mạnh, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành điện, doanh nghiệp và người dân.

Những ghi nhận tại Thanh Hóa cho thấy bảo đảm cung ứng điện mùa hè không chỉ là nhiệm vụ của ngành điện mà cần sự tham gia của nhiều phía. Khi các cơ sở du lịch chủ động tiết kiệm điện, dịch chuyển phụ tải và phối hợp với ngành điện, hệ thống sẽ vận hành ổn định hơn, góp phần bảo đảm điện cho sản xuất và sinh hoạt trong mùa cao điểm.