Điện mặt trời: Lời giải bài toán chi phí của doanh nghiệp Đồng Tháp

Nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp đầu tư máy móc sử dụng điện mặt trời; xây dựng hệ thống điện mặt trời lắp đặt trên mái nhà để đáp ứng một phần nhu cầu điện của nhà máy, góp phần giảm đáng kể sự phụ thuộc vào điện lưới, đặc biệt trong khung giờ cao điểm sản xuất. Qua đó, giảm chi phí điện năng tiêu thụ cho doanh nghiệp, giảm nhiệt độ nhà xưởng và đáp ứng các tiêu chuẩn “sản xuất xanh” (chứng chỉ xanh) phục vụ xuất khẩu.

Công ty TNHH Phát triển P&K Chi nhánh Đồng Tháp (xã Tân Thành) chuyên chế biến các sản phẩm từ dược liệu như trà, nhang… Bài toán chi phí vận hành, trong đó có lượng điện tiêu thụ từng là áp lực không nhỏ đối với doanh nghiệp. Nhất là khâu sấy quyết định thời gian sản xuất, chất lượng sản phẩm và mức tiêu thụ điện.

Bà Nguyễn Thị Bích Vân, Giám đốc Công ty TNHH Phát triển P&K Chi nhánh Đồng Tháp chia sẻ, trước đây, sau khi thu mua cây dược liệu tươi, rửa sạch, công ty tiến hành sấy bằng máy quạt liên tục từ 6 - 7 ngày, tiêu tốn nhiều điện. Năm 2021, công ty đầu tư máy sấy năng lượng mặt trời, giúp kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm, rút ngắn thời gian hoàn thành công đoạn sấy khô dược liệu chỉ còn 12 giờ, nâng cao chất lượng sản phẩm. Đặc biệt, mỗi lần sấy, máy sấy năng lượng mặt trời giúp tiết kiệm trên 200 kWh điện so với phương pháp sấy truyền thống.

Một số doanh nghiệp còn đầu tư xây dựng hệ thống điện mặt trời lắp đặt trên mái nhà để đáp ứng một phần nhu cầu điện của nhà máy. Điển hình như Nhà máy Dược Thú y Cai Lậy (gọi tắt là Mekovet), tọa lạc ở phường Cai Lậy, tỉnh Đồng Tháp đã vận hành hệ thống điện năng lượng mặt trời hơn 6 tháng qua.

Hệ thống điện mặt trời áp mái tại Mekovet có công suất lắp đặt 173,6 kWp, gồm 280 tấm pin được triển khai trên diện tích hơn 1.400 m2 mái nhà xưởng. Với sản lượng điện trung bình đạt khoảng 582,89 MWh mỗi năm, hệ thống có khả năng đáp ứng 65% nhu cầu điện của nhà máy, góp phần giảm đáng kể sự phụ thuộc vào điện lưới, đặc biệt trong khung giờ cao điểm sản xuất.

Theo đại diện Nhà máy Dược Thú y Cai Lậy, tại đơn vị, hệ thống điện mặt trời được tích hợp trực tiếp vào các hoạt động vận hành cốt lõi, bao gồm dây chuyền sản xuất, hệ thống HVAC (hệ thống sưởi ấm, thông gió và điều hòa không khí) đảm bảo điều kiện phòng sạch, kho bảo quản thuốc, phòng thí nghiệm và các hệ thống phụ trợ.

Việc chủ động nguồn điện không chỉ giúp tối ưu chi phí vận hành mà còn góp phần nâng cao độ ổn định của các thiết bị nhạy cảm, đảm bảo chất lượng sản xuất trong môi trường yêu cầu tiêu chuẩn cao. Không chỉ mang lại hiệu quả về năng lượng và kinh tế, hệ thống điện năng lượng mặt trời tại Mekovet còn tạo ra giá trị môi trường khi góp phần giúp giảm phát thải khí nhà kính.

Nhận thấy nhiều hiệu quả mang lại, Nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi Mavin Austfeed Đồng Tháp (xã Phú Hựu, tỉnh Đồng Tháp) cũng đang đầu tư xây dựng hệ thống điện mặt trời để phục vụ hoạt động sản xuất của nhà máy. Ông Trương Thanh Liêm, Đại diện Nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi Mavin Austfeed Đồng Tháp cho biết, hệ thống điện mặt trời đang triển khai thi công, dự kiến tháng 11/2026 đưa vào vận hành.

Hệ thống điện năng lượng mặt trời này sẽ giúp nhà máy tiết giảm từ 25% đến 30% chi phí liên quan đến năng lượng so với điện truyền thống. Việc đó cũng giúp nhà máy chủ động trong việc tăng năng suất hoạt động của dây chuyền sản xuất. Đồng thời, từ những chi phí tiết giảm giúp nhà máy có nguồn điều tiết tài chính để đầu tư tái tạo vào những hệ thống hiệu quả, các chương trình dự án cho hoạt động nhà máy.

Ứng dụng điện mặt trời áp mái (đặc biệt là mô hình tự sản xuất, tự tiêu thụ) tại Đồng Tháp đang thu hút sự chú ý của nhiều doanh nghiệp, cơ sở sản xuất và chế biến. Hoạt động chế biến thủy sản, chế biến nông sản, sấy lúa, xay xát, kho lạnh... tiêu thụ lượng điện khá lớn. Việc tự chủ nguồn điện tại chỗ bằng năng lượng mặt trời giúp giảm tải áp lực hóa đơn tiền điện.

Hệ thống điện mặt trời kết hợp bộ lưu trữ (hybrid) giúp duy trì hoạt động cho thiết bị điều khiển, hệ thống làm mát, máy sục khí thủy sản hay dây chuyền đóng gói kể cả khi lưới điện gặp sự cố. Việc ứng dụng điện mặt trời áp mái phù hợp xu hướng “xanh hóa” sản xuất, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về phát triển bền vững và giảm phát thải carbon, giúp doanh nghiệp xuất khẩu của Đồng Tháp gia tăng năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Theo Công ty Điện lực Đồng Tháp, đến tháng 9/2026, toàn tỉnh có 6.150 khách hàng lắp hệ thống điện mặt trời mái nhà, tổng công suất lắp đặt là 287,09 MWp. Trong đó, 5.355 khách hàng lắp hệ thống điện mặt trời mái nhà mua bán điện theo quy định về cơ chế khuyến khích phát triển các dự án điện mặt trời tại Việt Nam với tổng công suất 242,817 MWp; 751 khách hàng lắp hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất tự tiêu thụ, tổng công suất 42,76 MWp; 44 hệ thống của ngành điện, tổng công suất 1,51 MWp. Trong tháng 9/2026, tổng sản lượng điện mặt trời mái nhà phát lên lưới điện là 20,58 triệu kWh; lũy kế 9 tháng đầu năm 2026, tổng sản lượng điện phát lên lưới là 206,82 triệu kWh.

Ngành chức năng Đồng Tháp đang triển khai giải pháp nhằm tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà. Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Đồng Tháp tuyên truyền, vận động các doanh nghiệp thực hiện giải pháp tiết kiệm điện, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong sản xuất, kinh doanh; hỗ trợ doanh nghiệp tham gia lắp đặt điện mặt trời mái nhà theo thẩm quyền và phạm vi quản lý; triển khai thực hiệu quả các nhiệm vụ theo quy định trong việc đăng ký phát triển, lắp đặt, vận hành nguồn điện mặt trời mái nhà.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp Nguyễn Thành Diệu, tỉnh tiếp tục triển khai thực hiện tốt, hiệu quả các nội dung, nhiệm vụ, trách nhiệm, thẩm quyền về việc thực hiện Nghị định số 58/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Điện lực về phát triển điện năng lượng tái tạo, điện năng lượng mới.

Bên cạnh đó, Đồng Tháp tăng cường tuyên truyền, phổ biến chủ trương, chính sách, pháp luật của nhà nước về mục tiêu, lợi ích và chính sách hỗ trợ; khuyến khích các tổ chức, cá nhân lắp đặt và sử dụng hệ thống điện mặt trời mái nhà kết hợp với hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS), hệ thống đun nước nóng từ năng lượng mặt trời để giảm tiêu thụ điện từ hệ thống điện quốc gia, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy chuyển dịch xanh.