Chủ động tham mưu chính sách tiền tệ, tạo dư địa cho tăng trưởng hai con số

Năm 2026 là năm mở đầu nhiệm kỳ, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong triển khai các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội mà Nghị quyết Đại XIV của Đảng đề ra. Mục tiêu phấn đấu tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên đặt ra yêu cầu cao đối với công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành chính sách kinh tế vĩ mô, trong đó có chính sách tiền tệ.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục diễn biến nhanh, khó lường, Đảng ủy Ngân hàng Nhà nước xác định nâng cao chất lượng phân tích, dự báo, chủ động xây dựng các kịch bản và tham mưu Chính phủ giải pháp chính sách tiền tệ phù hợp, góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, hỗ trợ tăng trưởng.

*Cân đối nhiều mục tiêu trong không gian chính sách hẹp

Theo Phó Bí thư chuyên trách Đảng ủy Ngân hàng Nhà nước Lê Thị Mai Hương, mục tiêu phấn đấu đạt tăng trưởng kinh tế hai con số thể hiện quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị, đồng thời đặt ra yêu cầu mới đối với công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy Chính phủ nói chung và Đảng ủy Ngân hàng Nhà nước nói riêng trong điều hành chính sách tiền tệ.

Nửa đầu năm 2026, kinh tế Việt Nam và hệ thống các tổ chức tín dụng phải đối mặt với nhiều sức ép từ bên ngoài. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, xung đột địa chính trị, biến động thị trường năng lượng, tài chính quốc tế và những thay đổi khó đoán định trong điều hành chính sách tiền tệ của các nền kinh tế lớn tác động trực tiếp tới lãi suất, tỷ giá và dòng vốn trong nước.

Ở trong nước, bài toán càng phức tạp khi yêu cầu tăng trưởng cao phải đi cùng kiểm soát lạm phát, giữ ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng. Nhiều thách thức lớn cần giải quyết, từ việc kết hợp các công cụ chính sách tiền tệ, phối hợp, phân vai hài hòa, nhịp nhàng giữa chính sách tiền tệ, chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác, đến thúc đẩy các đột phá chiến lược, xử lý các điểm nghẽn kinh tế, trong khi độ trễ của chính sách, yếu tố tâm lý và kỳ vọng thị trường đòi hỏi phản ứng chính sách phải kịp thời.

“Điều hành chính sách tiền tệ phải cân đối hài hòa nhiều nhiệm vụ, mục tiêu đan xen, có tính đánh đổi: duy trì tăng trưởng tín dụng cao để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế; điều tiết tiền tệ để kiểm soát lạm phát, duy trì mặt bằng lãi suất thấp đồng thời ổn định tỷ giá”, bà Hương nhấn mạnh.

Nhận thức rõ yêu cầu đó, Đảng ủy Ngân hàng Nhà nước đã quán triệt mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 trong toàn ngành; chỉ đạo các đơn vị theo dõi sát diễn biến kinh tế, tài chính, tiền tệ trong nước và quốc tế, nâng cao chất lượng phân tích, dự báo, chủ động tham mưu Chính phủ các giải pháp phù hợp.

Trên cơ sở đó, Ngân hàng Nhà nước điều hành chính sách tiền tệ theo hướng chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa, đồng thời sử dụng đồng bộ các công cụ để bảo đảm thanh khoản hệ thống, ổn định lãi suất, tỷ giá và định hướng dòng vốn vào nền kinh tế.

*Khơi thông dòng vốn, giữ vững ổn định

Trong 6 tháng đầu năm, Ngân hàng Nhà nước điều hành thanh khoản linh hoạt qua thị trường mở đa dạng về khối lượng, kỳ hạn; triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ trong những thời điểm thị trường chịu áp lực lớn, góp phần bảo đảm thanh khoản cho hệ thống tổ chức tín dụng và ổn định thị trường tiền tệ.

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà cho biết, từ đầu năm đến nay, Ngân hàng Nhà nước luôn bảo đảm thanh khoản thanh toán cho thị trường liên ngân hàng thông qua các công cụ như thị trường mở hằng ngày, cung ứng vốn cho các tổ chức tín dụng với kỳ hạn, khối lượng linh hoạt theo yêu cầu thị trường.

“Điều này hỗ trợ nguồn vốn ngắn hạn cho các tổ chức tín dụng nhằm ổn định thị trường tiền tệ và qua đó góp phần thực hiện mục tiêu chính sách tiền tệ”, Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà nói.

Ngân hàng Nhà nước giữ nguyên lãi suất điều hành, tạo điều kiện để các tổ chức tín dụng tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý; đồng thời chỉ đạo các ngân hàng thương mại ổn định mặt bằng lãi suất, giảm lãi suất tiền gửi và lãi suất cho vay.

Tỷ giá cũng được điều hành linh hoạt, phù hợp với điều kiện thị trường, kết hợp đồng bộ các công cụ chính sách tiền tệ và chủ động can thiệp ngoại tệ khi cần thiết. Đến ngày 30/6/2026, tỷ giá giao dịch trên thị trường liên ngân hàng quanh mức 26.308 VND/USD, tăng 0,07% so với cuối năm 2025.

Trong điều hành tín dụng, Ngân hàng Nhà nước định hướng dòng vốn vào sản xuất, kinh doanh, các lĩnh vực ưu tiên và động lực tăng trưởng; kiểm soát chặt tín dụng đối với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.

Đáng chú ý, để tạo thêm dư địa cho tín dụng đối với những lĩnh vực có vai trò quan trọng, Ngân hàng Nhà nước cho phép các tổ chức tín dụng không tính dư nợ tăng thêm đối với nhà ở xã hội, bất động sản khu công nghiệp, khu chế xuất khi kiểm soát chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng đối với lĩnh vực bất động sản. Các khoản cho vay mới phục vụ một số dự án trọng điểm quốc gia, có tính chất lan tỏa, liên kết vùng cũng được xem xét loại trừ khi kiểm soát chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng hằng năm.

Đến ngày 29/7/2026, tổng dư nợ tín dụng đối với nền kinh tế đạt 20,15 triệu tỷ đồng, tăng 8,38% so với cuối năm 2025. Cơ cấu tín dụng tiếp tục tập trung vào các ngành, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng của nền kinh tế.

Cùng với đó, sự phối hợp giữa chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa được tăng cường. Ngày 30/7, Ngân hàng Nhà nước điều chỉnh tỷ lệ tiền gửi Kho bạc Nhà nước từ 20% lên 50%, tạo thêm dư địa cho các ngân hàng thương mại cấp tín dụng. Chính sách này áp dụng từ ngày 1/8/2026 đến hết ngày 31/7/2028.

Ngân hàng Nhà nước cũng khuyến khích các ngân hàng thương mại nhà nước chủ động bố trí nguồn vốn cho vay ưu đãi đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, các lĩnh vực ưu tiên. Đến nay, 4 ngân hàng thương mại nhà nước đã đăng ký 220.000 tỷ đồng cho chương trình cho vay ưu đãi này.

* Tạo dư địa cho tăng trưởng

Những kết quả trên góp phần tạo nền tảng ổn định cho kinh tế trong nửa đầu năm. Theo Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà, 6 tháng đầu năm, kinh tế tăng trưởng 8,18%; lạm phát 7 tháng được kiểm soát ở mức 4,39% so với cùng kỳ năm trước, lạm phát cơ bản ở mức 4,19%, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định.

Tuy nhiên, tăng trưởng 6 tháng đầu năm chưa đạt kỳ vọng, mục tiêu tối thiểu 10% đang đặt ra áp lực rất lớn cho những tháng cuối năm. Trong khi đó, điều hành chính sách tiền tệ tiếp tục chịu áp lực khi tín dụng tăng nhanh hơn huy động vốn; tốc độ giải ngân đầu tư công chậm khiến một lượng tiền lớn chưa quay trở lại nền kinh tế; cùng với những rủi ro từ xung đột địa chính trị, tâm lý và kỳ vọng trên thị trường quốc tế.

Theo bà Hương, những yếu tố này tiếp tục thách thức điều hành chính sách tiền tệ trong nửa cuối năm, đòi hỏi toàn ngành nỗ lực cao nhất để bảo đảm an toàn hệ thống tổ chức tín dụng, ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng.

Ngày 27/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 168/NQ-CP về cập nhật kịch bản tăng trưởng và các giải pháp trọng tâm trong những quý còn lại, phấn đấu đạt tăng trưởng từ 10% trở lên gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.

Bám sát yêu cầu này, Đảng ủy Ngân hàng Nhà nước xác định tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước điều hành đồng bộ các công cụ chính sách tiền tệ với thời điểm, liều lượng phù hợp; tăng cường phối hợp với chính sách tài khóa và các chính sách kinh tế vĩ mô khác.

Trọng tâm là tiếp tục điều hành linh hoạt nghiệp vụ thị trường mở, hỗ trợ thanh khoản hệ thống; điều hành lãi suất phù hợp với diễn biến thị trường, kinh tế vĩ mô, lạm phát; ổn định mặt bằng lãi suất, thực hiện nghiêm công khai lãi suất cho vay. Tỷ giá tiếp tục được điều hành linh hoạt, phối hợp các công cụ chính sách tiền tệ và can thiệp ngoại tệ để góp phần ổn định thị trường ngoại hối.

Ngân hàng Nhà nước đồng thời theo dõi sát tăng trưởng tín dụng để kịp thời điều hành, đáp ứng nhu cầu vốn của nền kinh tế, tập trung vốn vào các động lực tăng trưởng và những lĩnh vực ưu tiên; yêu cầu các tổ chức tín dụng nâng cao chất lượng thẩm định, kiểm soát nợ xấu và bảo đảm an toàn hệ thống.

Một hướng đi quan trọng khác là hoàn thiện thể chế, tạo cơ sở pháp lý để khơi thông nguồn lực cho tăng trưởng. Vừa qua, tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng.

Các quy định mới tập trung tháo gỡ vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, góp phần hoàn thiện cơ chế quản lý, điều hành, tăng cường hiệu lực thanh tra, giám sát, qua đó tạo điều kiện để hệ thống tổ chức tín dụng nâng cao khả năng cung ứng vốn cho nền kinh tế, hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng hai con số.