Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn: Chủ động theo dõi, nắm bắt toàn diện tình hình vùng đồng bào dân tộc

Phát biểu tại cuộc làm việc với Thường trực Hội đồng Dân tộc về nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 và cả nhiệm kỳ 2026 - 2031 diễn ra sáng 21/5, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị Hội đồng Dân tộc chủ động theo dõi, nắm bắt toàn diện tình hình vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; tăng cường kết nối với cơ sở, nhất là các địa bàn trọng điểm, vùng biên giới và chủ động đề xuất giải pháp phù hợp nhằm củng cố đoàn kết các dân tộc, giữ vững ổn định chính trị - xã hội, quốc phòng, an ninh.

Theo Chủ tịch Quốc hội, công tác phối hợp của Hội đồng Dân tộc phải đổi mới, chủ động nắm tình hình, chủ động tham mưu với Đảng, Nhà nước về chính sách dân tộc. "Muốn khẳng định được vị trí, vai trò của Hội đồng Dân tộc thì trước hết phải khẳng định được kết quả, hiệu quả công việc", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Cùng với đó, giao việc, phân công công việc phải rõ ràng; kiểm tra giám sát tiến độ công việc. Nêu rõ khối lượng công việc nhiều, yêu cầu cao, Chủ tịch Quốc hội cho rằng, Hội đồng Dân tộc cần chuyển sang cách làm việc mới: khẩn trương hơn, khoa học hơn, thực chất hơn, có thời hạn, có sản phẩm và có người chịu trách nhiệm cụ thể.

Về nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 và cả nhiệm kỳ, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Hội đồng Dân tộc tiếp tục đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, nâng cao chất lượng thẩm tra các dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết, nhất là đối với các nội dung có tác động nhiều đến đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Đồng thời, chủ động, có kế hoạch cụ thể để triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Kết luận số 236 ngày 15/1/2026 của Ban Bí thư về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 49 ngày 20/10/2015 của Ban Bí thư về tăng cường và đổi mới công tác dân vận của Đảng ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số; Kết luận số 17-KL/TW ngày 2/4/2026 của Bộ Chính trị về định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI. Hội đồng Dân tộc cũng cần chủ động tham gia và hoàn thành việc tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật thuộc trách nhiệm, lĩnh vực phụ trách.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tăng cường công tác giám sát, khảo sát, tổ chức hội thảo, tọa đàm đảm bảo thực chất, hiệu quả. Trên cơ sở Nghị quyết số 22/2026/QH16 đã được thông qua tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Thường trực Hội đồng Dân tộc căn cứ tình hình thực tiễn, chủ động lựa chọn hình thức giám sát phù hợp, tập trung tổ chức giám sát ngay trong năm 2026. Các nội dung giám sát gồm: Giám sát việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 257 ngày 11/12/2025 của Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2035; giám sát việc thực hiện cải cách thủ tục hành chính lĩnh vực dân tộc; giám sát việc tổ chức thi hành Hiến pháp, luật, nghị quyết trong lĩnh vực dân tộc.

Bên cạnh đó, Hội đồng Dân tộc cần thường xuyên rà soát văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến chính sách dân tộc. Sau đợt rà soát tổng thể, cần có lộ trình rà soát hằng tháng, hằng quý để kịp thời phát hiện vấn đề nào tốt thì phát huy, vấn đề nào bất cập thì sửa ngay.

Về đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo trong hoạt động, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, việc này giúp giảm thời gian xử lý văn bản, giảm áp lực hành chính, tạo điều kiện để cán bộ, công chức dành nhiều thời gian hơn cho tư duy chính sách, nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật. Các thành viên Hội đồng Dân tộc, Thường trực Hội đồng Dân tộc, cán bộ, công chức phải chủ động khai thác hiệu quả các nền tảng, công cụ số, trí tuệ nhân tạo, các công cụ hỗ trợ. Trước hết, các đồng chí lãnh đạo phải quan tâm, trực tiếp sử dụng, trực tiếp chỉ đạo thì chuyển đổi số mới chuyển biến thực chất và bền vững.

"Tới đây cần nghiên cứu xây dựng một phần mềm, một ứng dụng riêng về dân tộc, tích hợp vào nền tảng Quốc hội số 2.0. Khi mở ứng dụng 2.0, ngoài các trọng tâm đã đặt ra, cần bổ sung một trọng tâm về chính sách dân tộc”, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

Chủ tịch Quốc hội lưu ý Hội đồng Dân tộc tiếp tục đổi mới phương thức làm việc, nâng cao hiệu quả, chất lượng công việc đảm bảo “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ kết quả thực hiện”; thực hiện nghiêm túc Quy chế làm việc của Hội đồng Dân tộc đã ban hành; lấy sản phẩm công việc để đánh giá chất lượng cán bộ, công chức. Đồng thời, thực hiện tốt công tác xây dựng Đảng, đặc biệt là công tác chính trị, tư tưởng; đảm bảo sự đoàn kết thống nhất thực chất. Mỗi cán bộ, đảng viên phải luôn gương mẫu, không ngừng nỗ lực rèn luyện phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống, nâng cao trình độ.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tăng cường hơn nữa công tác phối hợp, bảo đảm thực chất, hiệu quả, phối hợp trong nội bộ Hội đồng, nội bộ Quốc hội và với Chính phủ, nhất là Bộ Dân tộc và Tôn giáo, các địa phương, các cơ quan có liên quan.

Hội đồng Dân tộc cần quan tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, đảm bảo chuyên nghiệp, chuyên sâu; phân công hợp lý, không để hội họp nhiều mà sản phẩm ít; không để phân công rộng nhưng trách nhiệm không rõ; nắm chắc tình hình thực tiễn, kịp thời phản ánh, kiến nghị, đóng góp ý kiến có chất lượng vào các quyết sách của Đảng, Nhà nước.

Chủ tịch Quốc hội bày tỏ tin tưởng, Hội đồng Dân tộc sẽ tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, sáng tạo, tiếp tục đổi mới phương thức, cách làm, quyết tâm đạt được những kết quả cao trong năm 2026 và tạo nền tảng tốt cho cả nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.