Chuyển đổi số nâng cao hiệu quả an toàn, vệ sinh lao động

Năm 2026, Tháng hành động về An toàn, vệ sinh lao động có chủ đề “Đổi mới quản lý và nâng cao hiệu quả công tác an toàn, vệ sinh lao động trong kỷ nguyên số”; Tháng Công nhân có chủ đề “Công nhân Việt Nam: Đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất lao động”, nhằm kiểm soát hiệu quả tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; bảo vệ nguồn nhân lực, hướng tới nền sản xuất an toàn, nhân văn, hiện đại; đồng thời thúc đẩy phong trào đổi mới sáng tạo, phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, ứng dụng công nghệ, góp phần nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và của nền kinh tế.

* Đầu tư cho an toàn, vệ sinh lao động là đầu tư sinh lời nhất cho tương lai

Trong bối cảnh nguy cơ tai nạn lao động vẫn hiện hữu, nhất là ở các ngành có mức độ rủi ro cao như khai khoáng, xây dựng, hóa chất, cơ khí, điện, việc nâng cao hiệu quả quản lý, đẩy mạnh chuyển đổi số, cải thiện điều kiện lao động, kiểm soát nguy cơ, rủi ro tại nơi làm việc; rà soát các quy trình, nội quy, hướng dẫn, cảnh báo an toàn; tăng cường huấn luyện và rút kinh nghiệm từ các vụ tai nạn, sự cố là yêu cầu cấp thiết.Hoạt động trong lĩnh vực sản xuất hóa chất, tiềm ẩn nhiều rủi ro, Công ty cổ phần DAP số 2 – VINACHEM (Lào Cai) xác định việc duy trì diễn tập định kỳ công tác phòng cháy, chữa cháy, ứng phó sự cố hóa chất là một trong những giải pháp nhằm bảo đảm an toàn sản xuất, giảm thiểu thiệt hại khi có sự cố xảy ra. Nhằm kiểm tra khả năng sẵn sàng ứng phó, đồng thời đánh giá hiệu quả tổ chức, chỉ huy và phối hợp giữa các lực lượng khi xảy ra sự cố trong thực tế, ngày 29/4, Công ty đã tổ chức diễn tập phương án phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ kết hợp ứng phó sự cố hóa chất và sự cố môi trường năm 2026.

Tình huống giả định được đặt ra là xảy ra cháy tại kho lưu huỳnh – khu vực có nguy cơ cao về cháy nổ và phát sinh khí độc. Đám cháy có khả năng lan rộng, phát sinh khí SO₂, gây ảnh hưởng đến sức khỏe người lao động và môi trường xung quanh. Trong điều kiện không được xử lý kịp thời, lưu huỳnh có thể cháy âm ỉ, tạo dòng chảy nóng khó kiểm soát, đồng thời phát sinh nguy cơ ô nhiễm do nước chữa cháy cuốn theo hóa chất ra môi trường.

Các lực lượng tham gia đã triển khai chữa cháy ban đầu, đồng thời thông tin đến lực lượng chức năng và tổ chức di tản người lao động. Lực lượng phòng cháy, chữa cháy cơ sở sử dụng phương tiện tại chỗ để khống chế đám cháy, làm mát khu vực xung quanh, hạn chế cháy lan và kiểm soát phát tán khói, khí độc. Lực lượng y tế ứng trực để xử lý các tình huống phát sinh liên quan đến sức khỏe người lao động. Khi lực lượng chuyên nghiệp có mặt, việc phối hợp chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ được thực hiện theo cơ chế chỉ huy thống nhất.

Qua diễn tập, Công ty đánh giá lại khả năng vận hành phương châm “4 tại chỗ”, rà soát, điều chỉnh, hoàn thiện phương án phòng cháy, chữa cháy, cứu hộ, cứu nạn, ứng phó sự cố hóa chất và môi trường, đồng thời giúp các bộ phận nắm vững quy trình và phối hợp xử lý sự cố.

Nhằm nâng cao kỹ năng nghiệp vụ cho đội ngũ an toàn vệ sinh viên và lan tỏa sâu rộng văn hóa an toàn lao động trong toàn doanh nghiệp, ngày 28/5, Công ty cổ phần Supe phốt phát và hóa chất Lâm Thao tổ chức Hội thi An toàn vệ sinh viên giỏi năm 2026 với sự tham gia của gần 100 an toàn vệ sinh viên, người lao động. Tại hội thi, cùng với phần thi tuyên truyền quy định pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động; phòng cháy, chữa cháy; các đội còn trực tiếp xử lý các tình huống như điện giật, bỏng hóa chất, ngạt thở, cầm máu và băng bó cho người bị nạn, thể hiện kỹ năng nghiệp vụ, khả năng phối hợp và ứng biến trong các tình huống khẩn cấp.

Những năm qua, công tác an toàn, vệ sinh lao động luôn được Công ty cổ phần Supe phốt phát và hóa chất Lâm Thao xác định là nhiệm vụ trọng tâm, yếu tố cốt lõi cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. Công ty đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như đầu tư cơ sở vật chất, cải thiện điều kiện làm việc, nâng cao chất lượng mạng lưới an toàn vệ sinh viên, đẩy mạnh chuyển đổi số và áp dụng tiêu chuẩn ISO 45001 về an toàn, sức khỏe nghề nghiệp. Thực hiện chủ đề Tháng hành động về An toàn, vệ sinh lao động năm 2026, Công ty đang tích cực nghiên cứu, ứng dụng công nghệ trong dự báo nguy cơ, số hóa hệ thống ISO nhằm xây dựng môi trường làm việc an toàn, văn minh và hiệu quả.

Tại Công ty Than Mạo Khê (Quảng Ninh), hưởng ứng Tháng Công nhân và Tháng hành động về An toàn, vệ sinh lao động, ngày 24/5, 160 cán bộ quản lý đã được huấn luyện, kiểm tra, sát hạch cấp giấy chứng nhận kỹ thuật an toàn trong khai thác khoáng sản năm 2026. Trong quá trình huấn luyện, các học viên được trang bị kiến thức về quy chuẩn kỹ thuật an toàn trong khai thác khoáng sản, phương pháp nhận diện nguy cơ và xử lý các tình huống mất an toàn ngay tại hiện trường sản xuất.

Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) Nguyễn Huy Nam cho biết, bước vào năm 2026 với tâm thế là một trong những tập đoàn kinh tế Nhà nước trụ cột, TKV luôn xác định: “An toàn là nền tảng sống còn, là điều kiện tiên quyết cho sản xuất kinh doanh”. Do vậy, công tác an toàn, vệ sinh lao động luôn được lãnh đạo Tập đoàn đặc biệt quan tâm chỉ đạo, coi đây là nhiệm vụ hàng đầu, xuyên suốt trong quá trình sản xuất kinh doanh. Từ Đảng ủy, Hội đồng thành viên, cơ quan điều hành Tập đoàn, Công đoàn, Đoàn Thanh niên đến các đơn vị trực thuộc Tập đoàn đã ban hành các nghị quyết, chỉ thị, chương trình hành động và các văn bản chỉ đạo về việc tăng cường thực hiện các biện pháp về công tác an toàn, vệ sinh lao động.

“Chúng tôi luôn tin tưởng an toàn, vệ sinh lao động là yếu tố cốt lõi, là nền tảng cho phát triển bền vững. Đầu tư cho an toàn, vệ sinh lao động không phải là khoản chi phí phát sinh mà là khoản đầu tư sinh lời nhất cho tương lai”, ông Nam cho hay.

* Đẩy mạnh công nghệ, hiện đại hóa quản trị an toàn

Tiếp nối truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm”, các đơn vị trong Tập đoàn đã chú trọng đầu tư dây chuyền công nghệ mới, hệ thống tự động hóa vào sản xuất nhằm tăng năng suất, cải thiện điều kiện đi lại làm việc, giảm lao động nặng nhọc, nâng cao mức độ an toàn; tăng cường và đổi mới công tác tuyên truyền, huấn luyện nhằm nâng cao ý thức tự chủ về an toàn của người lao động.

Năm 2025, dù khai thác khoáng sản trong điều kiện địa chất ngày càng khó khăn, diện sản xuất xuống sâu và đi xa hơn, TKV vẫn đạt được doanh thu trên 161 nghìn tỷ đồng; thu nhập bình quân người lao động đạt 19,5 triệu đồng/tháng. Tập đoàn đã dành hơn 1.650 tỷ đồng cho công tác an toàn, vệ sinh lao động và cải thiện điều kiện làm việc.

Tập đoàn đã quan tâm, kiểm soát tốt các nguy cơ rủi ro, trong đó đặc biệt quan tâm đến công tác thông gió và kiểm soát khí mỏ, áp lực mỏ, thăm dò phòng ngừa bục nước, quản lý thiết bị nghiêm ngặt. Hệ thống quan trắc khí tự động và các thiết bị cơ giới hóa hiện đại đã giúp giảm thiểu đáng kể số vụ tai nạn lao động chết người so với cùng kỳ năm 2024 (số vụ giảm 44%, số người chết giảm 60%).

Hưởng ứng Tháng hành động về An toàn, vệ sinh lao động và Tháng Công nhân năm 2026, TKV xác định mục tiêu cốt lõi là “giảm thiểu tối đa tai nạn lao động chết người, không để xảy ra sự cố kỹ thuật loại I”. Để hiện thực hóa mục tiêu này, một trong các nhóm giải pháp đột phá Tập đoàn đặt ra là chuyển đổi số và hiện đại hóa quản trị an toàn. Bám sát chủ đề năm 2026, TKV đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong nhận diện và cảnh báo sớm nguy cơ, tập trung tự động hóa các dây chuyền sản xuất và quản lý kỹ thuật an toàn bằng phần mềm chuyên dụng như hệ thống định vị người và thiết bị, hệ thống camera giám sát thông minh và cảm biến đo khí hiện đại, phấn đấu tự động hóa 60-80% các công đoạn nguy cơ về an toàn lao động tại vị trí sản xuất trọng yếu.

Cùng với đó, Tập đoàn kiểm soát chặt chẽ các nguy cơ rủi ro: cháy nổ khí mê-tan; bục nước mỏ; áp lực mỏ; tai nạn do vận tải và sự cố thiết bị. Tăng cường công tác khoan thăm dò và triển khai diễn tập các phương án ứng phó sự cố định kỳ. Nâng cao vai trò trách nhiệm của người đứng đầu thông qua cơ chế kiểm soát “6 rõ”: rõ người - rõ việc - rõ thời gian - rõ kết quả - rõ trách nhiệm - rõ thẩm quyền. Kiên quyết đình chỉ các vị trí sản xuất khi không đảm bảo các điều kiện an toàn tối thiểu theo quy định.

Lấy con người làm trung tâm của quá trình chuyển đổi số và kiến tạo hệ sinh thái an toàn số với huấn luyện an toàn là “chìa khóa”, thay vì chỉ huấn luyện lý thuyết, TKV chuyển sang huấn luyện thực hành kỹ năng nhận diện, đánh giá và xử lý sự cố. Mạng lưới an toàn vệ sinh viên được kiện toàn để trở thành những “người chiến sĩ an toàn” tại hiện trường, biết bảo vệ chính mình và đồng nghiệp với tinh thần “Kỷ luật và Đồng tâm”.

Theo Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh Bùi Văn Khắng, trong bối cảnh phát triển mới, yêu cầu bảo đảm an toàn vệ sinh lao động càng trở nên cấp thiết. Là tỉnh công nghiệp, dịch vụ phát triển, là cái nôi của giai cấp công nhân Việt Nam, Quảng Ninh cam kết thường xuyên lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện nghiêm các quy định về an toàn vệ sinh lao động, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong thực hiện mô hình tăng trưởng mới. Trọng tâm là ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT) trong giám sát, cảnh báo sớm rủi ro; đẩy mạnh đưa máy móc, thiết bị hiện đại vào sản xuất, từng bước tự động hóa, cơ giới hóa, giảm lao động thủ công trong môi trường nguy hiểm và độc hại, qua đó giảm thiểu tai nạn lao động. Đồng thời, tiếp tục phát huy vai trò của tổ chức Công đoàn, xây dựng văn hóa an toàn, vệ sinh lao động, chăm lo đời sống công nhân lao động.