Củng cố hạ tầng công nghệ, thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện

Công nghệ thực sự tạo ra những thay đổi tích cực trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội và được xem là “chìa khóa” để cải cách thủ tục hành chính, xây dựng chính quyền phục vụ người dân, doanh nghiệp...

*Đáp ứng yêu cầu phát triển mới

Theo Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Ninh Bình, hiện trên địa bàn tỉnh, 100% thôn, xóm, tổ dân phố đã được triển khai mạng cáp quang FTTH. Tổng số thuê bao Internet băng rộng đạt trên 3.754.000 thuê bao. Số thuê bao điện thoại di động trên địa bàn tỉnh là 4.180.000 thuê bao, đạt tỷ lệ 95% dân số sử dụng dịch vụ di động.

Đến hết năm 2025, số lượng trạm thu phát sóng thông tin di động 5G đạt 1.000 trạm, nâng tổng số trạm thu phát sóng thông tin di động trên địa bàn tỉnh đạt trên 4.000 trạm (3G/4G/5G). Các doanh nghiệp viễn thông lắp đặt số trạm 5G đạt gần 1.200 trạm sẵn sàng cho các dịch vụ số chất lượng cao và nền tảng của đô thị thông minh tương lai. 100% dân số được phủ sóng 4G, trên 60% dân số được phủ sóng 5G và hướng tới mục tiêu 100% dân số toàn tỉnh được phủ sóng 5G vào năm 2030.

Cúc Phương là xã miền núi của tỉnh Ninh Bình, có 17 thôn với diện tích trên 132 km2. Địa bàn rộng, địa hình đồi núi, thời điểm mới thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, xã gặp nhiều khó khăn trong việc phủ sóng viễn thông, đặc biệt là sóng điện thoại và internet đến các khu dân cư vùng sâu, vùng xa. Tháng 8/2025, xã Cúc Phương đã rà soát và xác định các vị trí lõm sóng trên địa bàn, gồm các xóm Sấm 1, Sấm 2, Sấm 3 và Nga 1.

Nhằm khắc phục tình trạng “vùng lõm” sóng viễn thông trên địa bàn xã, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh đã phối hợp với các doanh nghiệp viễn thông tiến hành khảo sát, đánh giá thực trạng hạ tầng. Qua khảo sát cho thấy, khu vực các thôn trên chủ yếu nằm ở địa hình đồi núi, bị che chắn bởi rừng và núi đá vôi nên tín hiệu viễn thông bị suy giảm mạnh. Trên cơ sở đó, các doanh nghiệp viễn thông đã đề xuất triển khai lắp đặt bổ sung các trạm thu phát sóng di động (BTS), kết hợp nâng cấp hạ tầng truyền dẫn và tối ưu hóa mạng lưới hiện có. Đến cuối năm 2025, 4 thôn trên đã được phủ sóng di động bảo đảm nhu cầu thông tin liên lạc của người dân, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

Ông Đinh Quốc Chiến, Trưởng thôn Đồng Tâm, xã Cúc Phương cho biết, thôn có diện tích khoảng 2,25 km², dân số 581 người, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số (dân tộc Mường) chiếm trên 90%. Địa bàn rộng, ngoài hình thức tuyên truyền trực tiếp, qua loa truyền thanh, thôn đã sử dụng nền tảng số, mạng xã hội để truyền thông, thông tin đến đồng bào chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, của tỉnh nhằm tạo sự đồng thuận trong xã hội.

Nhờ hệ thống mạng viễn thông hoạt động tốt với chất lượng đường truyền ổn định, tất cả các nhà mạng đều phủ sóng 4G và đường truyền internet tốc độ cao giúp việc tuyên truyền, phổ biến các chủ trương, chính sách đến người dân nhanh chóng, kịp thời.

Ông Trần Văn Kiên, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Cúc Phương cho biết, thời điểm bắt đầu thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, xã gặp không ít khó khăn trong giải quyết thủ tục hành chính. Tuy nhiên, đến nay, nhờ hạ tầng viễn thông ổn định, đường truyền thông suốt cùng các nền tảng số ngày càng được hoàn thiện, việc triển khai các ứng dụng đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu chuyển đổi số trên địa bàn.

Nhờ đó, xã đã triển khai hiệu quả phần mềm một cửa điện tử, phục vụ công tác tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông cho các tổ chức, cá nhân. Qua đó đem lại những kết quả tích cực góp phần hiện đại hóa nền hành chính công và đa dạng hóa các hình thức làm việc. Quý I/2026, Trung tâm phục vụ hành chính công xã tiếp nhận gần 2.200 hồ sơ, 100% hồ sơ tiếp nhận trực tuyến, tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn đạt 99,86%.

Hiện nay, một số khu vực xa trung tâm xã, tín hiệu đường truyền còn yếu và thiếu ổn định, ảnh hưởng đến nhu cầu sử dụng dịch vụ số của người dân. Xã mong muốn, cơ quan chức năng và doanh nghiệp viễn thông quan tâm đầu tư, nâng cấp hạ tầng, mở rộng vùng phủ sóng, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ và thúc đẩy chuyển đổi số trên địa bàn.

*Xây dựng chính quyền số

Đầu năm 2026, tỉnh Ninh Bình ban hành Khung kiến trúc số nhằm thay thế các kiến trúc cũ, được xây dựng theo mô hình đa tầng, bảo đảm tính đồng bộ từ cấp tỉnh đến xã và kết nối với nền tảng quốc gia. Trong đó, 3 trụ cột chính của Khung kiến trúc số gồm: Hạ tầng số, dữ liệu số và nền tảng số.

Về hạ tầng số, tỉnh xác định nâng cấp Trung tâm dữ liệu theo hướng điện toán đám mây (Cloud-first), đảm bảo khả năng mở rộng linh hoạt. Mạng truyền số liệu chuyên dùng sẽ được phủ khắp các cơ quan Đảng và Nhà nước, tạo ra một “đường cao tốc” thông tin an toàn và tin cậy. Dữ liệu số hoạt động theo nguyên tắc “thu thập một lần, sử dụng nhiều lần” tạo nền tảng cho điều hành dựa trên dữ liệu thực. Hệ thống tích hợp và chia sẻ dữ liệu (LGSP) đóng vai trò điều phối dòng chảy thông tin. Bên cạnh đó, các nền tảng định danh và xác thực điện tử sẽ giúp người dân chỉ cần một tài khoản duy nhất để thực hiện tất cả các dịch vụ công, tạo nên sự thuận tiện chưa từng có.

Theo lộ trình đề ra, ngay trong năm 2026, các sở, ngành, địa phương sẽ rà soát, điều chỉnh các dự án công nghệ thông tin phù hợp với Khung kiến trúc số. Ninh Bình phấn đấu đến năm 2030, hoàn thiện chính quyền số, đồng thời hình thành hệ sinh thái kinh tế số đóng góp quan trọng vào tăng trưởng GRDP.

Ông Tạ Quang Phương, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Ninh Bình thông tin, điểm cốt lõi của Khung kiến trúc số mới là việc chuyển trọng tâm sang kết nối không giới hạn và khai thác tối đa giá trị của dữ liệu để phục vụ người dân và doanh nghiệp thay cho việc tập trung vào đưa các quy trình lên môi trường mạng như trước kia.

Điều này đồng nghĩa với việc mọi hệ thống không chỉ số hóa riêng lẻ mà phải kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu theo thời gian thực. Bên cạnh đó, đẩy mạnh xã hội hóa, khuyến khích hợp tác công - tư và thuê dịch vụ công nghệ thông tin để gia tăng nguồn lực chuyển đổi số. Cách làm này giúp giảm áp lực đầu tư hạ tầng, tránh lãng phí do công nghệ nhanh lỗi thời; tận dụng được nguồn lực, kinh nghiệm từ các doanh nghiệp công nghệ. Đây cũng là động lực thúc đẩy thị trường công nghệ số tại địa phương phát triển.

Để Khung kiến trúc số đi vào thực tiễn, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh đã hướng dẫn các sở, ngành, địa phương thực hiện nghiêm nguyên tắc “tuân thủ kiến trúc” trong toàn bộ hoạt động đầu tư chuyển đổi số.

Trong quý I/2026, các địa phương trong tỉnh đã tiến hành quán triệt các nguyên tắc cốt lõi của Khung kiến trúc số làm cơ sở triển khai. Tại cấp xã, Sở hướng dẫn thực hiện Khung kiến trúc số theo 4 lớp để đồng bộ, liên thông trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, gồm: Hạ tầng số và an ninh mạng dùng chung; dữ liệu và nền tảng lõi; ứng dụng và nghiệp vụ dùng chung và tương tác, đo lường hiệu quả. Theo đó, các trang thiết bị, dự án đầu tư phần mềm thuộc 4 lớp chức năng này sẽ được đầu tư mua sắm theo đúng lộ trình, bảo đảm tính đồng bộ kỹ thuật, tạo nền tảng để chuyển đổi số đi vào thực chất, phục vụ trực tiếp người dân ngay từ cơ sở.

Bên cạnh đó, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh giữ vai trò “gác cổng kỹ thuật”, kiểm soát chặt chẽ tính tuân thủ kiến trúc. Tất cả các dự án, nhiệm vụ chuyển đổi số, không phân biệt nguồn vốn, đều phải được thẩm định hoặc cho ý kiến chuyên môn trước khi trình phê duyệt. Cách làm này nhằm tránh đầu tư dàn trải, trùng lặp, bảo đảm các hệ thống được xây dựng đồng bộ, có khả năng tích hợp lâu dài.

Khung kiến trúc số tỉnh Ninh Bình không chỉ là một văn bản định hướng mà còn là cam kết hành động của cả hệ thống chính trị để từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Ninh Bình thành tỉnh đi đầu về chuyển đổi số, xây dựng chính quyền phục vụ, hiện đại và gần dân.

Theo công bố của Bộ Nội vụ về Chỉ số cải cách hành chính (PAR INDEX) năm 2025, với 93,08 điểm, Ninh Bình xếp ở vị trí thứ 4 toàn quốc. Đáng chú ý, Chỉ số chuyển đổi số trong các cơ quan nhà nước của tỉnh đạt 97,17%, dẫn đầu cả nước.