Chuyên gia Ấn Độ: Quan hệ Việt Nam - Ấn Độ bước sang giai đoạn mới

Sau khi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ từ ngày 5-7/5, phóng viên TTXVN tại New Delhi đã có cuộc phỏng vấn cựu Phó Cố vấn An ninh quốc gia Ấn Độ S.D. Pradhan về kết quả và ý nghĩa chiến lược của chuyến thăm.

Theo ông S.D. Pradhan, ý nghĩa lớn nhất của chuyến thăm nằm ở việc đưa quan hệ Ấn Độ - Việt Nam bước sang một giai đoạn phát triển mới, chuyển từ nền tảng hữu nghị truyền thống sang khuôn khổ hợp tác chiến lược đa chiều, thực chất và hướng tới tương lai. Việc hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện tăng cường phản ánh mức độ hội tụ ngày càng sâu sắc về lợi ích địa chính trị, kinh tế, hàng hải và kết nối văn minh.

Trong khuôn khổ chuyến thăm, hai bên đã ký kết 13 thỏa thuận và biên bản ghi nhớ (MoU), đồng thời công bố 5 sáng kiến lớn, cho thấy hợp tác song phương không còn giới hạn ở các lĩnh vực truyền thống như chính trị, quốc phòng mà đã mở rộng mạnh mẽ sang các lĩnh vực mới như công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, đất hiếm, dược phẩm, logistics, du lịch và bảo tồn di sản văn hóa.

Một số thỏa thuận đáng chú ý gồm hợp tác về đất hiếm và khoáng sản quan trọng; công nghệ số và công nghệ thông tin; quản lý sản phẩm y tế, dược phẩm và thiết bị y tế; cũng như thúc đẩy hợp tác du lịch và giao lưu nhân dân. Bên cạnh đó, 5 sáng kiến lớn được công bố gồm nâng cấp quan hệ song phương, đặt mục tiêu thương mại song phương đạt 25 tỷ USD vào năm 2030, Việt Nam tham gia Sáng kiến Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương (IPOI) do Ấn Độ đề xuất, mở cửa thị trường cho một số mặt hàng nông sản.

Cựu Phó Cố vấn an ninh quốc gia Ấn Độ Pradhan cho rằng chuyến thăm mang ý nghĩa chiến lược trên 4 phương diện chính:

Thứ nhất, chuyến thăm đã thể chế hóa mức độ hợp tác cao hơn, đưa quan hệ hai nước từ hợp tác theo từng lĩnh vực sang liên kết chiến lược toàn diện và bền vững hơn.

Thứ hai, hợp tác song phương đã mở rộng đáng kể ra ngoài trụ cột quốc phòng truyền thống sang các lĩnh vực mới nổi như AI, fintech, thanh toán số, dược phẩm, bán dẫn, đất hiếm và bảo tồn văn hóa.

Thứ ba, chuyến thăm cho thấy sự hội tụ mạnh mẽ của hai nước về các vấn đề hàng hải và tầm nhìn Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Việc Việt Nam tham gia IPOI được đánh giá là bước đi quan trọng, thể hiện cam kết chung đối với hòa bình, tự do hàng hải, chuỗi cung ứng bền vững và trật tự khu vực dựa trên luật lệ quốc tế.

Thứ tư, hai bên đã khẳng định quyết tâm thúc đẩy hợp tác kinh tế với mục tiêu thương mại song phương đạt 25 tỷ USD vào năm 2030, mở rộng tiếp cận thị trường cho nông sản và tăng cường liên kết đầu tư, sản xuất và logistics. Theo ông Pradhan, các cuộc tiếp xúc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với cộng đồng doanh nghiệp tại Mumbai cho thấy Việt Nam đặc biệt coi trọng khu vực tư nhân và mong muốn thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực chiến lược của tương lai như AI, năng lượng sạch, logistics, trung tâm dữ liệu và nghiên cứu-phát triển.

Theo cựu Phó Cố vấn An ninh quốc gia Ấn Độ, để hiện thực hóa các cam kết đạt được trong chuyến thăm, điều quan trọng nhất là xây dựng cơ chế triển khai hiệu quả với lộ trình rõ ràng và cơ chế giám sát cấp cao. Hai bên cần thúc đẩy kết nối hàng không trực tiếp giữa các trung tâm kinh tế lớn, tăng cường liên kết chuỗi cung ứng, khuyến khích đầu tư khu vực tư nhân và cải thiện môi trường kinh doanh.

Ông cũng cho rằng hai nước cần đẩy mạnh hơn nữa hợp tác trong các diễn đàn khu vực và toàn cầu như Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), Liên hợp quốc và các khuôn khổ Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, đồng thời thúc đẩy giao lưu nhân dân, du lịch, giáo dục và các tuyến du lịch tâm linh nhằm tạo nền tảng xã hội bền vững cho quan hệ song phương.

Ông Pradhan nhấn mạnh: “Thành công thực sự của chuyến thăm sẽ được đo bằng khả năng chuyển các thỏa thuận và MoU thành những dự án cụ thể trong các lĩnh vực quốc phòng, thương mại, công nghệ và kết nối. Nếu thực hiện hiệu quả, quan hệ Việt Nam - Ấn Độ có thể trở thành một trong những mối quan hệ song phương quan trọng nhất tại châu Á”.