Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ cụ thể hóa tầm nhìn chiến lược Việt - Pháp​

Hơn 30 năm gắn bó mật thiết với nước Pháp và châu Âu, nguyên Đại sứ Việt Nam tại Pháp Đinh Toàn Thắng đã chứng kiến và trực tiếp tham gia vào những bước chuyển mình mang tính lịch sử trong quan hệ song phương. Đối với ông, nước Pháp không chỉ là một địa bàn ngoại giao đơn thuần mà đã trở thành một mối lương duyên.

Nhìn lại chặng đường ngoại giao đã qua, Đại sứ Đinh Toàn Thắng là một "trường hợp đặc biệt" của Bộ Ngoại giao khi có nhiều nhiệm kỳ công tác tại Đại sứ quán Việt Nam ở Paris – từ một Tùy viên trẻ tuổi vào năm 1995, trải qua các cương vị Bí thư thứ hai (2001 - 2005), Tham tán Công sứ, Công sứ (2010 - 2014), đến vị trí cao nhất là Đại sứ đặc mệnh toàn quyền (2021 - 2025) và đại diện của Chủ tịch nước bên cạnh Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ (OIF).

Nhân dịp Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm chính thức Cộng hòa Pháp và tham dự Hội nghị Thượng đỉnh không gian vũ trụ tại Paris, Đại sứ Đinh Toàn Thắng, nguyên Đại sứ Việt Nam tại Pháp đã có những chia sẻ với phóng viên Thông tấn xã Việt Nam về quan hệ hợp tác song phương Việt Nam - Pháp và những kỳ vọng đối với chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

*Phóng viên: Từng đảm nhận vai trò Đại sứ đặc mệnh toàn quyền của Việt Nam tại Pháp và là một người có "duyên" đặc biệt với nhiều nhiệm kỳ công tác tại đây, ông cảm nhận ra sao về đất nước, con người và nền văn hóa Pháp?

*Đại sứ Đinh Toàn Thắng: Nước Pháp có một nền văn hóa lâu đời, giàu truyền thống, có rất nhiều nét đặc sắc trên cơ sở những đặc thù của văn hóa khu vực, văn hóa châu Âu. Con người Pháp cởi mở, thân thiện, thích chia sẻ, hướng ra thế giới và các cộng đồng khác. Sống và nhất là làm công tác đối ngoại trực tiếp tại một địa bàn và một môi trường như vậy thật sự là có nhiều thuận lợi.

Lịch sử có những bước thăng trầm nhưng nó để lại những dấu ấn và sự kết nối chặt chẽ, tạo nên nét đặc biệt của quan hệ và giao lưu Việt Nam - Pháp. Người Pháp và người Việt Nam đang cùng chia sẻ nhiều giá trị chung, trân trọng tính đa dạng và bản sắc văn hóa của mỗi vùng miền, đất nước, cộng đồng. Những giao lưu, trao đổi và hợp tác ngày càng sâu rộng giữa hai nước trong những thập kỷ gần đây càng làm tăng cường sự mật thiết đó.

Chúng ta cũng có một cộng đồng người Việt đông đảo đến Pháp qua nhiều giai đoạn khác nhau, đa dạng về thành phần nhưng tích cực về các hoạt động cộng đồng cũng như đóng góp cho giao lưu giữa hai nước, góp phần làm cho chia sẻ văn hóa và hiểu biết lẫn nhau giữa Việt Nam và Pháp ngày càng phát triển.

*Phóng viên: Theo Đại sứ, đâu là những dấu mốc quan trọng trong thời gian qua, giúp tạo nên nền móng vững chắc và thúc đẩy quan hệ hai nước đạt được những bước chuyển mình mang tính bước ngoặt?

*Đại sứ Đinh Toàn Thắng: Trong nhiều thập kỷ qua, Việt Nam và Pháp đã cùng nhau xây dựng một mối quan hệ dựa trên tình hữu nghị và sự hợp tác mạnh mẽ. Những gì hai nước đã làm được là rất quan trọng, vừa phát triển sâu rộng, vừa đa dạng trên nhiều tầng nấc. Chúng ta đã có một nước Pháp ủng hộ Việt Nam đổi mới và hội nhập. Chúng ta cũng đã có bước chuyển sang một quan hệ mang tính đối tác cao hơn, khi hai nước thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược vào năm 2013.

Chúng ta đã phát triển một hệ thống quan hệ trải rộng từ kinh tế, thương mại, đầu tư đến văn hóa, y tế, giáo dục. Chúng ta có đã có một hệ thống đối tác Việt Nam - Pháp phong phú từ Trung ương đến địa phương, doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế-xã hội.

Điều cần phải nhấn mạnh là trong những năm gần đây, chúng ta chứng kiến một bước chuyển mình mang tính bước ngoặt lớn hơn của quan hệ Việt Nam - Pháp, được đánh dấu bởi cột mốc quan trọng là việc hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện vào năm 2024, nhân chuyến thăm Pháp và dự Hội nghị cấp cao Pháp ngữ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đưa Pháp trở thành nước Tây Âu đầu tiên có quan hệ đối tác ở mức cao nhất của Việt Nam.

Nhiều chuyến thăm, trao đổi, tiếp xúc cấp cao liên tiếp giữa hai nước trước và sau đó là những điểm nhấn hội tụ khẳng định hướng đi mới, tầm cao mới của quan hệ Việt Nam - Pháp, như hai chuyến đi thăm Pháp của Thủ tướng Phạm Minh Chính vào năm 2021 và 2025, chuyến thăm Việt Nam năm 2025 của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cũng như chuyến đi của Bộ trưởng Quốc phòng Pháp Sébastien Lecornu dự lễ kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ của Việt Nam vào năm 2024 và chuyến thăm Việt Nam khai mạc các hoạt động kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Pháp vào cuối năm 2023 của Chủ tịch Thượng viện Pháp Gérard Larcher.

*Phóng viên: Tháng 10/2024 đánh dấu mốc lịch sử khi Việt Nam và Pháp chính thức nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện nhân chuyến thăm Pháp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Nhìn lại thời khắc đó, những cảm xúc và ký ức nào vẫn còn vẹn nguyên trong ông?

*Đại sứ Đinh Toàn Thắng: Có thể nói khi hướng tới 50 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Pháp (1973 - 2023) và 10 năm Đối tác chiến lược giữa hai nước (2013 - 2023), có một cảm nhận chung của cả hai phía về sự cần thiết đưa quan hệ hai nước phát triển sâu rộng hơn nữa, đặc biệt là phải làm sao để có được một tầm nhìn, một định hướng chiến lược lớn hơn, tổng thể hơn để đưa quan hệ song phương thắt chặt hơn, trở thành một điểm tựa quan trọng cho hợp tác, đồng thời phản ánh được mong mỏi của hai nước trong giai đoạn phát triển của mỗi quốc gia và của cả thế giới. Vào dịp đó, thực sự đã có nhiều cuộc hội thảo, trao đổi, suy nghĩ sâu sắc của các giới và đối tác hai bên theo hướng đó.

Thế rồi, quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Pháp được xác lập nhân chuyến thăm Pháp tháng 10/2024 của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Đây thật sự là một niềm vui lớn đối với tất cả đối tác hai bên. Còn bản thân tôi, với tư cách là một người theo đuổi mối quan hệ Việt Nam - Pháp từ khi vào ngành Ngoại giao, thì đó cũng thực sự là một cảm xúc trọn vẹn đan xen với tự hào trước một chuyến thăm lớn, một quyết định lớn, một cột mốc lớn!

Tôi còn nhớ vào dịp đó, rất nhiều bạn bè, đối tác hai phía đều chúc mừng và chia sẻ niềm vui này với tôi. Nhưng thực sự cần phải khẳng định, đây là kết tinh của một ý chí chính trị lớn lao của lãnh đạo cấp cao hai nước, là sự thể hiện coi trọng của Pháp đối với vị thế Việt Nam cũng như thể hiện một đường lối đối ngoại mạnh mẽ của Đảng và Nhà nước ta trong giai đoạn chuyển mình của đất nước.

*Phóng viên: Để đạt được sự nâng cấp mang tính bước ngoặt này, mối quan hệ Việt Nam - Pháp đã phải trải qua một hành trình bồi đắp vô cùng bền bỉ. Dưới góc nhìn của một nhà ngoại giao kỳ cựu đã gắn bó với nước Pháp hơn 30 năm, Đại sứ đánh giá thế nào về tính tiếp nối và những nỗ lực thầm lặng để có được "trái ngọt" này?

*Đại sứ Đinh Toàn Thắng: 35 năm công tác trong ngành Ngoại giao, trong đó phần lớn thời gian trực tiếp phụ trách quan hệ với Pháp và châu Âu, kết hợp với những năm công tác về Pháp ngữ và hoạch định chính sách của Bộ Ngoại giao giúp cho tôi được tiếp cận một cách khá toàn diện với các mối hợp tác giữa Việt Nam và Pháp cũng như nhận thức về mối quan hệ này.

Có thể nói, quan hệ Việt Nam - Pháp từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức năm 1973 đã trải qua các giai đoạn khác nhau, mỗi giai đoạn mang dấu ấn của một thời kỳ liên quan, nhưng điều cần nhấn mạnh là hai nước đều luôn dành cho nhau một vị trí khá đặc biệt trong chính sách đối ngoại, trong định hình các mối quan hệ đối tác quốc tế và khu vực của mình.

Nhiều lãnh đạo hai nước ở những giai đoạn khác nhau đã có những trao đổi chuyến thăm mang tính dấu ấn. Nhiều bộ, ngành, địa phương đã xây dựng và vun đắp được những mối quan hệ hợp tác điển hình, tiếp tục tạo ra những kết quả đáng kể sau nhiều thập kỷ phát triển. Triển khai các thỏa thuận cấp cao, các quyết sách chính trị của lãnh đạo hai nước đã là công việc hằng ngày của lãnh đạo các đơn vị bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp trên từng dự án, chương trình cụ thể, góp phần tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả hợp tác.

Các tổ chức quần chúng nhân dân, hội đoàn, bạn bè hai bên cũng luôn bền bỉ đóng góp trên cơ sở các nguồn lực và khả năng của mình, góp phần củng cố vững chắc cho nền tảng xã hội, nền tảng nhân dân truyền thống của quan hệ hai nước.

Các thế hệ cán bộ cơ quan đại diện Việt Nam tại Pháp qua nhiều thời kỳ đã hết sức nỗ lực trong công tác ngoại giao trên thực địa của mình, bám sát, hỗ trợ mọi mối quan hệ song phương trong một nhận thức chung là thúc đẩy hơn nữa hợp tác Việt Nam - Pháp để phục vụ đất nước, phục vụ việc triển khai chính sách đối ngoại, phục vụ các lợi ích phát triển và tăng cường vị trí của Việt Nam trên quốc tế.

*Phóng viên: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sắp có chuyến thăm chính thức Cộng hòa Pháp. Đại sứ có kỳ vọng gì về ý nghĩa của chuyến thăm này đối với tương lai hợp tác hai nước?

*Đại sứ Đinh Toàn Thắng: Mỗi một chuyến thăm của lãnh đạo cấp cao đều là một điểm nhấn, một sự thúc đẩy quan trọng và mạnh mẽ cho quan hệ và hợp tác song phương. Như đã đề cập ở trên, việc Việt Nam và Pháp thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện đã tạo ra một sự phấn khởi lớn đối với đối tác và nhân dân hai nước, nhưng cũng đặt ra những nhiệm vụ và thách thức không nhỏ cho các đối tác hai bên trên từng lĩnh vực để có thể cụ thể hóa nó một cách hiệu quả.

Khi một khuôn khổ mới, một tầm nhìn mới đã được định hình, giờ đây là lúc bắt tay để đặt những viên gạch cho ngôi nhà mới đã được thiết kế! Trong hai năm qua, đã có hàng loạt các chuyến thăm, các trao đổi của bộ, ngành, đơn vị, đối tác hai nước trong nhiều lĩnh vực quan trọng hướng tới mục đích đó.

Tôi đánh giá cao ý nghĩa và tầm quan trọng của chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Pháp và dự Hội nghị Thượng đỉnh về không gian vũ trụ tại Paris lần này. Một lần nữa chúng ta lại thấy sự kết hợp hài hòa giữa song phương và đa phương như chuyến đi năm 2024 của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước.

Trước hết về song phương, cần phải thấy đó là sự tái khẳng định quyết tâm và ý chí chính trị của hai bên dành cho mối quan hệ Việt Nam - Pháp. Trao đổi cấp cao, ngoại giao nguyên thủ luôn là thước đo rõ ràng nhất cho mức độ khăng khít của một quan hệ. Chuyến đi này đồng thời cũng là sự cụ thể hóa cho tầm nhìn đã xác định năm 2024. Nhiều mối quan hệ hợp tác, nhiều cam kết và dự án chung sẽ được rà soát và bàn thảo, những định hướng mới, chỉ đạo mới sẽ được đưa ra.

Về đa phương, không gian vũ trụ là một lĩnh vực mà Việt Nam và Pháp đã có nhiều mối hợp tác, trong nghiên cứu, trong phát triển vệ tinh viễn thám, trong ứng dụng không gian vũ trụ phục vụ nông nghiệp, nghề cá, chống biến đổi khí hậu, quản lý tài nguyên môi trường. Không gian vũ trụ cũng là lĩnh vực công nghệ chiến lược mà Việt Nam chúng ta đang muốn chinh phục.

Hội nghị Thượng đỉnh về không gian vũ trụ tại Paris là dịp để chúng ta tiếp tục trao đổi, thúc đẩy hợp tác sâu hơn với Pháp và các đối tác tiềm năng khác trong lĩnh vực này, đồng thời thể hiện sự sẵn sàng tham gia cùng quốc tế trong một lĩnh vực hết sức quan trọng cho phát triển và an ninh.

*Phóng viên: Trong kỷ nguyên mới của quan hệ song phương và bối cảnh thế giới nhiều biến động, theo Đại sứ, đâu là những lĩnh vực hợp tác trọng tâm và mới mẻ mà hai bên cần tập trung thúc đẩy trong thời gian tới?

*Đại sứ Đinh Toàn Thắng: Việt Nam và Pháp thiết lập Đối tác chiến lược toàn diện dựa trên một nền tảng quan hệ đã phát triển lâu dài, nhưng cũng đặt trong một bối cảnh cả hai nước đều đang đứng trước những yêu cầu mới của phát triển nội tại và của thời cuộc trên thế giới hiện nay.

Cả hai nước đều có yêu cầu tăng cường hợp tác với các đối tác quan trọng để tạo dựng chỗ đứng xứng đáng cho mình trong một thế giới đang chuyển động không ngừng và đang đặt ra các thách thức nhiều chiều. Hợp tác chặt chẽ, hiệu quả sẽ đem lại cho cả Việt Nam và Pháp những lợi thế để thực hiện các mục tiêu của mình.

Có rất nhiều hướng hợp tác cần khai thác mạnh mẽ hơn. Nhiều lĩnh vực trong tầm nhìn chiến lược của Việt Nam hiện nay mà nước Pháp có thể tham gia như đảm bảo an ninh năng lượng, phát triển năng lượng sạch, năng lượng tái tạo; xây dựng những cơ sở hạ tầng mới đáp ứng yêu cầu của Việt Nam hiện nay như hạ tầng đường sắt, trong đó có đường sắt đô thị; hỗ trợ Việt Nam từng bước làm chủ công nghệ không gian; phát triển và ứng dụng những công nghệ, sản phẩm mới trong những lĩnh vực hợp tác truyền thống như y tế, dược phẩm; hợp tác trong công nghệ xanh, công nghệ số cũng như cùng nhau tham gia các chuỗi giá trị và đảm bảo các chuỗi cung ứng quan trọng.

Cũng cần nhấn mạnh thêm là Việt Nam và Pháp đã có một quá trình hợp tác đào tạo và nghiên cứu lâu dài. Hai nước cần phát huy hơn tiềm năng hợp tác trong lĩnh vực này để đáp ứng nhu cầu nhân lực và đổi mới sáng tạo trong giai đoạn hiện nay.

Việt Nam và Pháp cũng cần tăng cường hỗ trợ nhau trong các mối quan hệ hợp tác đa bên, đa phương, để Việt Nam phát triển quan hệ sâu hơn với Liên minh châu Âu, Pháp tăng cường hiện diện ở ASEAN và châu Á -Thái Bình Dương. Hai nước cũng cần phối hợp chặt chẽ trong giải quyết các vấn đề toàn cầu, trong đó có biến đổi khí hậu cũng như cùng phấn đấu cho hòa bình và sự thượng tôn của luật pháp quốc tế ở các khu vực, trong đó có Biển Đông.

*Phóng viên: Trân trọng cảm ơn Đại sứ!