Chuyến thăm Việt Nam của Chủ tịch Hội đồng châu Âu có ý nghĩa đặc biệt với quan hệ Việt Nam – EU

Đại sứ Nguyễn Văn Thảo. Ảnh: Hương Giang - PV TTXVN tại Bỉ

Nhận lời mời của Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Lương Cường, Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa sẽ thăm chính thức Việt Nam từ ngày 28 đến ngày 29/1/2026. Nhân dịp này, Đại sứ Nguyễn Văn Thảo - Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại Vương quốc Bỉ, Trưởng Phái đoàn Việt Nam bên cạnh Liên minh châu Âu (EU) - đã trả lời phỏng vấn của phóng viên TTXVN tại Brussels về ý nghĩa và kỳ vọng đối với chuyến thăm này.

Đại sứ Nguyễn Văn Thảo nhận định chuyến thăm chính thức Việt Nam của Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với quan hệ Việt Nam – EU. Điều này càng trở nên đặc biệt khi đây là chuyến thăm của một đại diện nguyên thủ cấp cao của EU tới Việt Nam ngay sau thành công của Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng (Đại hội XIV).

Theo Đại sứ, chuyến thăm thể hiện sự ghi nhận và đánh giá cao của EU đối với đường lối đối ngoại đúng đắn, độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế của Việt Nam, đồng thời khẳng định vị thế, uy tín ngày càng cao của Việt Nam trên trường quốc tế, đặc biệt với tư cách là một đối tác quan trọng của EU tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

Ông António Costa cũng là nhà lãnh đạo EU có sự quan tâm sâu sắc tới Việt Nam, thể hiện qua cuộc điện đàm trực tiếp với Tổng Bí thư Tô Lâm nhân dịp kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2025), cũng như thư chúc mừng gửi lãnh đạo Việt Nam nhân kỷ niệm 80 năm Quốc khánh (2/9/1945 - 2/9/2025).

Theo Đại sứ Nguyễn Văn Thảo, chuyến thăm lần này không chỉ mang ý nghĩa xã giao, mà quan trọng hơn, lãnh đạo hai bên sẽ có điều kiện trao đổi sâu về những chương trình hợp tác cụ thể, thiết thực, hướng tới việc nâng tầm quan hệ Việt Nam – EU lên giai đoạn phát triển mới, tương xứng với tiềm năng và nhu cầu phát triển của cả hai bên trong bối cảnh tình hình khu vực và thế giới đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức.

Nhìn lại chặng đường 35 năm kể từ khi Việt Nam và EU thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1990, Đại sứ cho rằng dù thời gian chưa phải là quá dài, song với thiện chí và nỗ lực của cả hai phía, quan hệ song phương đã đạt được những thành tựu rất đáng ghi nhận trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa – xã hội cũng như giao lưu nhân dân. Các chuyến thăm và tiếp xúc cấp cao giữa lãnh đạo Việt Nam và EU diễn ra thường xuyên, cả trong khuôn khổ song phương và đa phương, tạo nền tảng chính trị vững chắc cho hợp tác toàn diện.

Về kinh tế, hợp tác thương mại – đầu tư giữa Việt Nam và EU đạt nhiều kết quả tích cực. Việt Nam hiện là đối tác thương mại hàng hóa lớn nhất của EU trong Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và là một trong 4 quốc gia châu Á đã ký Hiệp định thương mại tự do (FTA) với EU, bên cạnh Nhật Bản, Hàn Quốc và Singapore. Đáng chú ý, trong ASEAN, Việt Nam là quốc gia có hệ thống cơ chế hợp tác với EU sâu rộng và toàn diện nhất.

Bên cạnh đó, Việt Nam và EU cũng đã thiết lập khuôn khổ hợp tác quan trọng trong lĩnh vực ứng phó biến đổi khí hậu, nổi bật là Thỏa thuận Đối tác chuyển dịch năng lượng công bằng (JETP) với các nước thuộc Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7) và EU. EU cũng là đối tác có cam kết mạnh mẽ trong hỗ trợ Việt Nam thực hiện mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050, như đã cam kết tại Hội nghị lần thứ 26 Các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về Biến đổi khí hậu (COP26).

Trong lĩnh vực văn hóa – xã hội và đào tạo nguồn nhân lực, 35 năm hợp tác đã mang lại nhiều kết quả thiết thực, đặc biệt trong giao lưu nhân dân, trao đổi văn hóa và hợp tác giáo dục – đào tạo giữa Việt Nam với 27 quốc gia thành viên EU. Nhiều chương trình hợp tác hiệu quả đã được triển khai giữa các trường đại học, viện nghiên cứu của Việt Nam và EU.

Tuy đạt được nhiều thành tựu quan trọng, Đại sứ Nguyễn Văn Thảo cho rằng tiềm năng hợp tác Việt Nam – EU vẫn còn rất lớn, nhất là trong các trụ cột then chốt. Trước hết là thương mại và đầu tư, khi EU là thị trường có quy mô GDP gần 20.000 tỷ USD, dân số khoảng 450 triệu người và có nhu cầu lớn đối với các mặt hàng Việt Nam có thế mạnh. Trong khi đó, đầu tư của EU vào Việt Nam vẫn còn dư địa để mở rộng, nhất là trong các lĩnh vực công nghệ cao và đổi mới sáng tạo.

Một trụ cột quan trọng khác là hợp tác khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo. EU có thế mạnh hàng đầu về nghiên cứu cơ bản và nghiên cứu ứng dụng. Việc đẩy mạnh hợp tác trong lĩnh vực này không chỉ phù hợp với nhu cầu phát triển của Việt Nam, mà còn góp phần triển khai hiệu quả Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Đại sứ bày tỏ tin tưởng chuyến thăm lần này, cùng với các thỏa thuận dự kiến được ký kết, sẽ tạo xung lực mới cho hợp tác khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo giữa hai bên.

Ngoài ra, hợp tác trong bảo vệ môi trường, an ninh nguồn nước và bảo tồn văn hóa cũng được Đại sứ Nguyễn Văn Thảo đánh giá là những trụ cột quan trọng. Việc tăng cường trao đổi văn hóa, kết nối người dân không chỉ góp phần xây dựng nền tảng bền vững cho quan hệ chính trị và kinh tế, mà còn tạo động lực thúc đẩy phát triển du lịch và tăng cường hiểu biết lẫn nhau giữa Việt Nam và EU trong thời gian tới.