Đồng Tháp ứng dụng công nghệ, nâng giá trị vùng rau chuyên canh

Ứng dụng khoa học công nghệ giúp tăng năng suất, sản lượng

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp, nhằm nâng cao giá trị cây rau màu thích ứng biến đổi khí hậu, thời gian qua, Đồng Tháp phát triển tiềm năng và thế mạnh ngành hàng trồng rau màu thực phẩm theo hướng quy hoạch các vùng sản xuất tập trung cho sản lượng hàng hóa lớn, tập hợp nông dân và liên kết theo mô hình chuỗi giá trị. Từ đó, góp phần giải quyết đầu ra cho nông sản đồng thời với chuyển giao khoa học công nghệ giúp tăng năng suất, sản lượng và chất lượng nông sản hàng hóa cũng như nhân rộng các mô hình trồng rau màu hiệu quả trong nông dân.

Trong sản xuất rau màu thực phẩm, người dân đã ứng dụng nhiều kỹ thuật trồng rau tiên tiến như trồng thủy canh, trồng rau trong nhà lưới, nhà màng, sử dụng màng phủ nông nghiệp, tưới nước tự động, tưới nước tiết kiệm... được nông dân áp dụng nhiều hơn.

Tỉnh hiện có khoảng 90% diện tích các giống rau màu lai F1 được đưa vào sản xuất với thời gian sinh trưởng ngắn, kháng sâu bệnh, giúp tăng năng suất, sản lượng và chất lượng sản phẩm.

Tại xã Châu Thành, vùng chuyên canh rau nổi tiếng của tỉnh Đồng Tháp, rau màu là một trong những nông sản chủ lực của địa phương, giúp mang lại cuộc sống ổn định, khá giả cho nhiều nông dân trên địa bàn. Với diện tích trên 768 ha, mỗi năm, vùng rau trọng điểm này cho sản lượng khoảng 17.000 tấn. Trong đó, phần lớn nông dân chọn trồng là các loại rau ăn lá và gia vị.

Ông Nguyễn Văn Nam, Phó trưởng Phòng Kinh tế xã Châu Thành, tỉnh Đồng Tháp cho biết, địa phương đã đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ trong thâm canh cây trồng nhằm hướng người dân sản xuất rau theo hướng sạch, an toàn, đảm bảo chất lượng, đáp ứng yêu cầu của người tiêu dùng. Đến nay, tại các vùng chuyên canh rau, người dân đã áp dụng khoa học công nghệ trong sản xuất rau màu: Sử dụng giống F1, IPM, hệ thống tưới phun tự động, nhỏ giọt, tưới tiết kiệm nước (tưới phun mưa), sử dụng chế phẩm sinh học trong canh tác, ứng dụng nhà lưới và nhà màng trong canh tác…

Với 4.000 m2, ông Nguyễn Văn Thương, xã Châu Thành, tỉnh Đồng Tháp đã áp dụng phương pháp tưới phun sương để tiết kiệm nước, đồng thời sáng tạo thành công vòng quay sử dụng đất một cách hợp lý trong việc canh tác các loại rau theo phương pháp lấy ngắn nuôi dài. Với cách trồng luân phiên các loại rau như ngò gai, hành lá, cải, tía tô… cho thu hoạch thường xuyên, ông Thương vừa tận dụng diện tích đất một cách triệt để, vừa thu hoạch từng loại rau quanh năm. Nhờ đó, gia đình ông thu được trên 150 triệu đồng/năm.

Nằm ở phía Tây của tỉnh Đồng Tháp, xã Mỹ An Hưng cùng các xã lân cận đã phát triển vùng chuyên canh khoai môn với diện tích khoảng 1.400-1.500 ha với sản hàng năm đạt khoảng 25.000-30.000 tấn. Hiện nay, trên địa bàn xã Mỹ An Hưng có 1.000 ha khoai môn sản xuất theo hướng an toàn cùng 108 ha khoai môn được chứng nhận VietGAP với 6 mã số vùng trồng khoai môn.

Nhằm định hướng quy hoạch các vùng sản xuất tập trung cho sản lượng hàng hóa lớn, tập hợp nông dân và liên kết theo mô hình chuỗi giá trị, xã An Mỹ Hưng đã được tỉnh đầu tư cơ sở hạ tầng xây dựng vùng nguyên liệu khoai môn với tổng kinh phí 37 tỷ đồng. Vùng nguyên liệu có diện tích 126 ha có hệ thống đường giao thông, điện, thủy lợi gồm các trạm bơm, cống tự động được điều khiển qua app.

Ông Nguyễn Thành Mỹ, công chức Phòng Kinh tế, Ủy ban nhân dân xã Mỹ An Hưng, tỉnh Đồng Tháp cho biết: Đặc biệt, vùng nguyên liệu được trang bị hệ thống cảm biến giám sát các thông số môi trường (như nhiệt độ, ẩm độ, pH…) giúp người dân thuận lợi trong kiểm soát được dịch bệnh, chăm sóc cây khoai môn đạt năng suất cao. Qua đó, góp phần giúp chuyển đổi mô hình từ sản xuất truyền thống sang nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp thông minh, hướng tới nền nông nghiệp bền vững và thân thiện với môi trường.

Liên kết theo mô hình chuỗi giá trị

Ở phía Đông của tỉnh Đồng Tháp, đặc biệt là các xã nằm trong vùng ngọt hóa Gò Công, địa phương đã xây dựng được các hợp tác xã rau an toàn ứng dụng khoa học công nghệ thâm canh cùng mô hình sản xuất phù hợp, ứng phó biến đổi khí hậu, tạo nguồn nông sản hàng hóa chất lượng phục vụ thị trường, đạt lợi nhuận cao.

Tại xã Long Bình, Hợp tác xã nông nghiệp tổng hợp Hòa Thạnh là một trong những Hợp tác xã điển hình hoạt động hiệu quả ở lĩnh vực sản xuất, tiêu thụ rau an toàn.

Hợp tác xã hiện có khoảng 35 ha sản xuất rau màu các loại; trong đó, có 10 ha sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, diện tích còn lại là sản xuất rau an toàn. Ngoài ra, Hợp tác xã còn liên kết với bên ngoài khoảng 15 ha rau an toàn, sản lượng hàng năm đạt 2.000 tấn cung cấp cho các siêu thị và bếp ăn.

Việc cơ giới hóa các khâu sản xuất được xã viên của Hợp tác xã nông nghiệp tổng hợp Hòa Thạnh áp dụng rộng rãi. Hợp tác xã đã xây dựng nhà xưởng, hệ thống máy đóng gói rau hiện đại nhằm hướng đến gắn kết chuỗi giá trị, nâng cao giá trị sản phẩm rau màu của địa phương. Hợp tác xã bao tiêu toàn bộ sản phẩm đầu ra cho người dân với giá sàn cao hơn thị trường khoảng 20-30%.

Đặc biệt, lãnh đạo Hợp tác xã tích cực xúc tiến thương mại qua sàn giao dịch thương mại điện tử, mạng xã hội… giới thiệu quảng bá sản phẩm rau sạch, an toàn để tìm cơ hội liên kết các doanh nghiệp, bếp ăn tập thể, siêu thị trong và ngoài tỉnh, giải quyết đầu ra cho nông sản.

Bà Huỳnh Thị Kim Huệ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Long Bình, tỉnh Đồng Tháp trao đổi: Ngành nông nghiệp tiếp tục triển khai thực hiện có hiệu quả các đề án về phát triển nông nghiệp bền vững gắn với đa dạng hóa các loại hình hợp tác; đề án phát triển hạ tầng thủy lợi thích ứng với biến đổi khí hậu phục vụ sản xuất nông nghiệp. Tùy theo đặc thù từng tiểu vùng, xã Long Bình quan tâm tổ chức lại sản xuất, tập hợp nông dân, hình thành mạng lưới các tổ hợp tác, hợp tác xã chuyên canh rau màu, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển giao kỹ thuật trồng rau an toàn VietGAP cũng như liên kết giải quyết đầu ra cho nông sản, người dân an tâm sản xuất.

Mặt khác, địa phương tích cực xúc tiến thương mại, liên kết các doanh nghiệp, bếp ăn tập thể, siêu thị trong ngoài tỉnh giải quyết đầu ra cho nông sản hàng hóa.

Ông Nguyễn Thanh Quang, Giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp tổng hợp Hòa Thạnh, xã Long Bình, tỉnh Đồng Tháp, chia sẻ: Việc ứng dụng khoa học công nghệ trong trồng rau chuyên canh an toàn mang lại hiệu quả rất cao cho người sản xuất cũng như người tiêu dùng. Với 1.000 m2, mỗi năm xã viên sản xuất trung bình khoảng 10 vụ, mỗi vụ trung bình thấp nhất là 2 tấn trong mùa mưa, trong mùa nắng có thể lên 4 tấn. Với giá hợp tác xã bao tiêu đó, sau khi trừ chi phí người dân lợi nhuận từ 5 - 8 triệu đồng/vụ.

Xã Phú Thành, tỉnh Đồng Tháp, có tổng diện tích cây màu, rau các loại đạt 192,90 ha, tổng sản lượng 4.742,10 tấn, giá trị ước đạt 78,87 tỷ đồng với cơ cấu phong phú như cải, húng quế, mồng tơi, xà lách…

Ông Nguyễn Xuân Nam, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Phú Thành, tỉnh Đồng Tháp trao đổi: Trong nỗ lực phát huy tiềm năng và thế mạnh ngành hàng rau màu theo hướng thích ứng biến đổi khí hậu, giảm nhẹ thiên tai, địa phương quy hoạch các vùng sản xuất rau an toàn, đạt tiêu chuẩn VietGAP, chú trọng xây dựng mã số vùng trồng, sản phẩm OCOP; đồng thời tăng cường đẩy mạnh liên kết sản xuất, tiêu thụ nông sản, nâng cao hiệu quả sản xuất và thu nhập cho người dân.

Ủy ban nhân dân xã Phú Thành đã phối hợp với Viện Cây ăn quả miền Nam và Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đồng Tháp triển khai chương trình phát triển nông nghiệp trên địa bàn xã. Xã ưu tiên phát triển ngành hàng rau an toàn theo hướng liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm rau cho người dân trong xã cũng như các địa phương lân cận như Long Bình, Vĩnh Bình… do Hợp tác xã sản xuất thương mại dịch vụ Phú Thành đóng vai trò chủ lực.

Hợp tác xã sản xuất thương mại dịch vụ Phú Thành hiện có 112 thành viên đang tích cực liên kết với hệ thống siêu thị Coopmart, chợ đầu mối rau quả Bình Điền, các trường học để cung cấp sản phẩm rau an toàn của xã viên hợp tác xã, góp phần nâng cao giá trị lợi nhuận từ cây rau cho người dân.

Trong thời gian tới, Đồng Tháp tiếp tục triển khai tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nông nghiệp sinh thái, ứng dụng khoa học – công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý vùng trồng, hướng đến nền nông nghiệp “thông minh – xanh – thích ứng biến đổi khí hậu”. Ngành sẽ tập trung phát triển các sản phẩm chủ lực như lúa chất lượng cao, xoài, sầu riêng, sen và rau màu an toàn, đồng thời mở rộng vùng chuyên canh gắn với chế biến và tiêu thụ.

Năm 2026, Đồng Tháp phấn đấu phát triển diện tích gieo trồng rau màu đạt 76.245 ha, sản lượng 1.601.145 tấn. Địa phương tập trung xây dựng và nhân rộng các mô hình sản xuất tập trung quy mô lớn theo hướng ứng dụng đồng bộ giải pháp giảm giá thành, công nghệ thông minh, truy xuất nguồn gốc và chuỗi giá trị.