Chuyển trọng tâm từ “lập quy hoạch” sang “tổ chức thực hiện quy hoạch”

Theo đó, Hội nghị tập trung quán triệt, phổ biến các điểm mới cốt lõi của Luật Quy hoạch số 112/2025/QH15, Nghị định số 70/2026/NĐ-CP của Chính phủ: Quy định chi tiết một số điều của Luật Quy hoạch; Thông tư số 22/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính: Hướng dẫn nội dung và yêu cầu kỹ thuật của cơ sở dữ liệu về quy hoạch và sơ đồ quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh và Thông tư số 36/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính: Hướng dẫn về việc quản lý, sử dụng chi phí và định mức cho hoạt động quy hoạch…

Phát biểu khai mạc tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương nhấn mạnh, đây là hội nghị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, vừa phổ biến các quy định mới vừa thống nhất nhận thức để chuyển mạnh tư duy từ "lập quy hoạch" sang "tổ chức thực hiện quy hoạch".

Thời gian qua, Bộ Tài chính đã trình ban hành và ban hành theo thẩm quyền hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hoàn chỉnh về quy hoạch. Cụ thể gồm có Luật Quy hoạch số 112/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/03/2026; Nghị định số 70/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quy hoạch; Thông tư số 22/2026/TT-BTC hướng dẫn nội dung, yêu cầu kỹ thuật của cơ sở dữ liệu về quy hoạch và sơ đồ quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh; cùng Thông tư số 36/2026/TT-BTC hướng dẫn về quản lý, sử dụng chi phí và định mức cho hoạt động quy hoạch.

Để đưa pháp luật quy hoạch vào thực tiễn hiệu quả, Thứ trưởng Trần Quốc Phương đề nghị các bộ, ngành và địa phương tập trung thực hiện ba yêu cầu trọng tâm. Trước hết, đổi mới tư duy về quy hoạch, coi quy hoạch là công cụ định hướng, dẫn dắt phát triển, nhìn nhận không gian trong tổng thể thống nhất, xác định rõ lợi thế, cực tăng trưởng và tăng cường liên kết vùng, liên kết ngành thay vì tư duy phát triển khép kín, cục bộ.

Bên cạnh đó, chuyển mạnh từ việc "lập quy hoạch" sang "tổ chức thực hiện quy hoạch". Khi các quy hoạch cơ bản đã hoàn thành phê duyệt bảo đảm phù hợp với mục tiêu tăng trưởng hai con số, các đơn vị phải nhanh chóng cụ thể hóa thành chương trình, kế hoạch, dự án ưu tiên gắn với khả năng huy động nguồn lực, đưa quy hoạch thành căn cứ quan trọng thu hút nguồn lực xã hội và phát triển hạ tầng.

Cùng với đó, tăng cường công khai, minh bạch và nâng cao trách nhiệm trong thực hiện thông qua việc công bố quy hoạch đầy đủ, đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu và kịp thời xử lý các bất cập phát sinh.

“Quy hoạch phải đi trước một bước để mở ra không gian phát triển mới, và giá trị thực sự của quy hoạch nằm ở kết quả phát triển cụ thể chứ không dừng lại ở bản quy hoạch được phê duyệt”, Thứ trưởng Phương nhấn mạnh. 

Ông Đinh Thanh Tâm, Phó Vụ trưởng Vụ Quản lý quy hoạch (Bộ Tài chính) cho biết, hệ thống quy hoạch đã được tinh gọn đáng kể khi giảm 37% số lượng quy hoạch của các ngành, từ 78 xuống còn 49 quy hoạch, qua đó loại bỏ các quy hoạch chồng chéo, không cần thiết. Thẩm quyền phê duyệt và điều chỉnh quy hoạch cũng được phân cấp, phân quyền mạnh mẽ cho Bộ trưởng và Chủ tịch UBND cấp tỉnh nhằm tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý và khơi thông nguồn lực.Đặc biệt, quy trình thủ tục được đổi mới mạnh mẽ khi bãi bỏ thủ tục lập "Nhiệm vụ quy hoạch" để chuyển sang "Đề cương lập quy hoạch" đơn giản hơn và không yêu cầu thẩm định. Hệ thống mới cho phép lập, điều chỉnh đồng thời các quy hoạch; không bắt buộc lập Kế hoạch thực hiện quy hoạch để tạo tính linh hoạt tối đa; đồng thời không quy định Danh mục dự án cố định trong nội dung quy hoạch nhằm tránh tình trạng quy hoạch chạy theo dự án.

Tại hội nghị, đại diện các bộ, ngành và địa phương như thành phố Đà Nẵng, An Giang, Thanh Hóa đã đưa ra nhiều câu hỏi liên quan từ thực tiễn như: liên quan đến căn cứ đánh giá dự án, xử lý mâu thuẫn quy hoạch, chỉ tiêu sử dụng đất và kinh phí điều chỉnh quy hoạch.

Đối với các phản ánh tại hội nghị, Bộ Tài chính đã ghi nhận đầy đủ để tổng hợp, ban hành văn bản hướng dẫn hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý kịp thời. Vụ trưởng Vụ Quản lý quy hoạch Nguyễn Đức Cảnh đề nghị các đại biểu sau hội nghị tiếp tục nghiên cứu kỹ các quy định mới, chủ động triển khai tại cơ quan, địa phương; đồng thời, tăng cường phối hợp, trao đổi chặt chẽ nhằm thống nhất nhận thức và cách làm đối với những vấn đề mới phát sinh, quyết tâm đưa Luật Quy hoạch năm 2025 đi vào cuộc sống hiệu quả.