Cơ hội đào tạo - nghiên cứu trong chuỗi giá trị bán dẫn

Khu vực Triển lãm Công nghiệp (Industry Showcase) các công ty kết nối với sinh viên, giới thiệu năng lực và thảo luận về các cơ hội thực tập và tuyển dụng. Ảnh: Huyền Trang - TTXVN

Ngày 24/3, Trường Đại học Việt Đức - VGU (phường Thới Hòa, TP. Hồ Chí Minh) đã tổ chức Ngày Nhận thức về bán dẫn 2026 với sự tham gia của đối tác học thuật, nghiên cứu hàng đầu từ Đức cùng nhiều doanh nghiệp bán dẫn đang hoạt động tại Việt Nam. Sự kiện tập trung làm rõ xu hướng công nghệ, lộ trình nghề nghiệp và cơ hội đào tạo – nghiên cứu trong toàn bộ chuỗi giá trị bán dẫn, đặc biệt ở lĩnh vực thiết kế và kiểm thử vi mạch tích hợp (IC).

Hoạt động diễn ra trong bối cảnh Việt Nam xác định phát triển công nghiệp bán dẫn là một trong những ưu tiên chiến lược. Các định hướng lớn đã được cụ thể hóa qua các chính sách như Nghị quyết 57-NQ/TW và chương trình quốc gia đào tạo nhân lực bán dẫn đến năm 2030 do Chính phủ ban hành. 

Ngày Nhận thức về bán dẫn tại VGU được thiết kế như một diễn đàn kết nối giữa đào tạo và thị trường lao động, giúp sinh viên và kỹ sư trẻ tiếp cận toàn diện hệ sinh thái ngành. Không chỉ dừng ở các bài tham luận, sự kiện còn mở ra không gian đối thoại trực tiếp giữa doanh nghiệp và nhà trường, góp phần thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thực tiễn. 

Một trong những điểm nhấn của sự kiện là sự hợp tác giữa VGU và Fraunhofer ENAS – viện nghiên cứu ứng dụng hàng đầu của Đức trong lĩnh vực vi điện tử và điện tử nano. Đây cũng là nơi đặt Trung tâm Kiểm thử và Độ tin cậy châu Âu (ETRC), tạo nền tảng quan trọng cho các chương trình hợp tác về kiểm thử và độ tin cậy vi mạch trong tương lai. Các chuyên gia từ Fraunhofer ENAS và các trường đại học Đức đã trình bày nhiều tham luận chuyên sâu về xu hướng công nghệ, trong khi đại diện doanh nghiệp như Renesas Việt Nam, Synopsys hay Advantest chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn trong thiết kế, kiểm thử và tự động hóa thiết kế điện tử (EDA). 

Khu vực Triển lãm Công nghiệp (Industry Showcase) các công ty kết nối với sinh viên, giới thiệu năng lực và thảo luận về các cơ hội thực tập và tuyển dụng. Ảnh: Huyền Trang - TTXVN

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Trí Dân, đại diện Công ty TNHH Coherent Việt Nam, cho biết doanh nghiệp tham gia sự kiện với mục tiêu tìm kiếm nguồn nhân lực tương lai. Thông qua hội thảo tại trường đại học, công ty mong muốn thu hút sinh viên để xây dựng đội ngũ cho công ty trong thời gian tới. Ngay trong buổi sáng, gian hàng đã đón khoảng 50 sinh viên đến tìm hiểu cơ hội nghề nghiệp. 

Cùng quan điểm, ông Lê Đắc Tâm, Trợ lý kinh doanh Công ty ASIC Technologies, cho rằng việc đưa thiết bị và công nghệ thực tế đến gần sinh viên là yếu tố quan trọng để khơi gợi đam mê và định hướng nghề nghiệp. Công ty mong muốn giúp sinh viên hiểu rõ hơn về các giải pháp đo kiểm vi mạch bán dẫn. Những hoạt động này tạo điều kiện để các sinh viên tiếp cận thực tế, từ đó hình thành động lực học tập và sáng tạo.

Theo ông Tâm, ngành bán dẫn đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, doanh nghiệp và môi trường làm việc thực tế. Dù là lĩnh vực có tính chuyên môn cao, nhưng nếu có sự đồng hành giữa các bên, sinh viên hoàn toàn có thể tiếp cận và phát triển nghề nghiệp.

Ở góc độ quản lý đào tạo, Tiến sĩ Hà Thúc Viên, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Việt Đức nhận định: Việt Nam với mục tiêu xây dựng đội ngũ khoảng 50.000 kỹ sư bán dẫn, trong đó có 15.000 kỹ sư thiết kế vi mạch đang đứng trước cơ hội quan trọng để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu. Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội này cần có chiến lược dài hạn, trong đó trọng tâm là phát triển nguồn nhân lực và tăng cường hợp tác đa bên.

Theo Tiến sĩ Hà Thúc Viên, doanh thu ngành bán dẫn toàn cầu năm 2025 đạt 791,7 tỷ USD, tăng mạnh so với năm trước, cho thấy vai trò nền tảng của ngành trong các lĩnh vực như điện tử tiêu dùng, ô tô, viễn thông và trí tuệ nhân tạo. Trong bối cảnh đó, Việt Nam có nhiều lợi thế như môi trường chính trị ổn định, vị trí địa lý thuận lợi và lực lượng lao động trẻ. Tuy nhiên, việc đào tạo nhân lực vẫn đối mặt với những hạn chế như kỹ năng ngoại ngữ chuyên ngành, thiếu kinh nghiệm thực hành và sự gắn kết giữa nhà trường với doanh nghiệp chưa chặt chẽ. Các trường đại học giữ vai trò then chốt trong đào tạo và nghiên cứu. Chương trình cần có tính liên ngành, kết hợp giữa điện – điện tử, khoa học máy tính, vật liệu và tự động hóa, đồng thời tăng cường thực hành, nghiên cứu và hợp tác doanh nghiệp.

Tại VGU, nhiều chương trình đào tạo đã được xây dựng theo hướng này, từ bậc cử nhân như Kỹ thuật Điện và Máy tính, Khoa học Máy tính đến các chương trình thạc sĩ, tiến sĩ và các chương trình mới hợp tác với các đại học Đức. Nhà trường cũng đầu tư phòng thí nghiệm thiết kế vi mạch với các công cụ tiêu chuẩn công nghiệp, tạo điều kiện để sinh viên tiếp cận công nghệ tiên tiến.