Cổ phiếu VAF bị kiểm soát từ hôm nay 20/3: Biện pháp nào để khắc phục?

Bên trong nhà máy phân lân nung chảy Văn Điển. Ảnh: Vinachem

Theo giải trình của Tổng Giám đốc VAF Văn Hồng Sơn gửi Ủy Ban Chứng khoán Nhà nước và Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HoSE), tại Báo cáo Tài chính năm 2024 của VAF, Kiểm toán độc lập đã đưa ra cơ sở kiểm toán ngoại trừ về việc doanh nghiệp đang thực hiện các thủ tục khởi kiện Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng HUD 4 theo Nghị quyết HĐQT số 01/NQ-HĐQT ngày 3/1/2024 nhằm yêu cầu bồi thường chi phí đầu tư mà công ty đã triển khai dự án Nhà máy sản xuất phân lân nung chảy và phân bón NPK Văn Điển tại Thanh Hóa với giá trị chi phí đầu tư xây dựng cơ bản dở dang tại ngày 1/1/2024 và 31/12/2024 lần lượt là 24,51 tỷ đồng và 25 tỷ đồng.

Theo giải trình của Tổng Giám đốc Văn Hồng Sơn, hiện dự án đang gặp nhiều vướng mắc trong quá trình triển khai. Cụ thể, Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2011 của VAF đã thông qua chủ trương di dời nhà máy khỏi Thành phố Hà nội đến địa điểm mới. Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2012 của VAF đã thông qua việc thuê đất và lập dự án đầu tư xây dựng nhà máy để phục vụ công tác di dời. Bên cạnh đó, Ban Quản lý Khu kinh tế Nghi Sơn (nay là Ban Quản lý Khu kinh tế Nghi Sơn và các Khu công nghiệp) cấp Giấy Chứng nhận Đầu tư số 26221000137 lần đầu ngày 16 tháng 01 năm 2013 đối với Dự án đầu tư Nhà máy sản xuất Phân lân nung chảy và Phân bón NPK Văn Điển. Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2015 của VAF đã thông qua việc phê duyệt Dự án đầu tư xây dựng nhà máy sản xuất phân lân nung chảy và phân bón NPK Văn Điển tại Bỉm Sơn, Thanh Hóa. Sau khi Dự án được các cấp có thẩm quyền phê duyệt, ngày 31 tháng 5 năm 2013, VAF đã ký Hợp đồng thuê đất số 05/HĐTĐ-HUD4 với Công ty HUD4 để triển khai Dự án. 

Tuy nhiên, tại thời điểm ký hợp đồng thuê đất, Công ty HUD4 chưa được UBND tỉnh Thanh Hóa giao đất tại Khu B, Khu công nghiệp Bỉm Sơn tỉnh Thanh Hóa (Công ty HUD4 chỉ được UBND tỉnh Thanh Hóa giao đất theo Quyết định số: 3628/QĐ-UBND ngày 26/09/2017). Chính vì vậy theo kết luận của thanh tra Bộ Công Thương số: 8990/KL-BCT ngày 06/11/2018, hai bên đã tiến hành giải quyết, trong quá trình giải quyết đã xảy ra một số tồn tại, tranh chấp và ngày 05 tháng 9 năm 2022 Tòa án nhân dân Thị xã Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hóa đã ban hành Phán quyết tại Bản án số 03/2022/KDTM-ST với nội dung chính như sau: Tuyên bố vô hiệu Hợp đồng số 05/HĐTĐ-HUD4 ký ngày 31 tháng 5 năm 2013 giữa VAF và Công ty HUD4; Buộc Công ty HUD4 phải thanh toán cho VAF tổng số tiền 74.849.703.302 đồng cho Công ty; Buộc VAF phải trả lại cho Công ty HUD4 toàn bộ diện tích đất Công ty HUD4 đã bàn giao cho VAF. 

Tiếp đó, ngày 18 tháng 5 năm 2023, Ban Quản lý Khu kinh tế Nghi Sơn và các Khu Công nghiệp đã ban hành Quyết định số 135/QĐ-BQLKKTNS&KCN và Quyết định số 140/QĐ-BQLKKTNS&KCN về việc chấm dứt hoạt động của dự án đầu tư và thu hồi giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. 

Căn cứ Quyết định số 328/QĐ-CCTHADS ngày 07/5/2024 của Chi cục Thi hành án thị xã Bỉm Sơn về việc thi hành án theo yêu cầu, VAF đã thu hồi toàn bộ số tiền (74.849.703.302 đồng) và tiền lãi chậm trả (1.086.250.426 đồng), với tổng cộng 75.935.953.728 đồng. Căn cứ Quyết định số 383/QĐ-CCTHADS ngày 18/6/2024 của Chi cục Thi hành án thị xã Bỉm Sơn về việc thi hành án theo yêu cầu, Quyết định số 13/QĐ-CCTHADS ngày 20/8/2024 về việc cưỡng chế chuyển giao quyền sử dụng đất và Thông báo số 401/TB-CCTHADS ngày 20/8/2024 về việc thông báo cưỡng chế thi hành án của Chi cục Thi hành án thị xã Bỉm Sơn. Ngày 26/8/2024, VAF đã thực hiện xong việc bàn giao đất cho HUD4. 

Do trong quá trình triển khai xuất hiện một số khó khăn, vướng mắc ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án, năm 2018, Đại hội đồng cổ đông thường niên của VAF đã thông qua việc giãn tiến độ dự án. VAF đã ký Hợp đồng số 2023044A1/HDTV/CECO-VADFCO với CTCP Thiết kế công nghiệp Hóa chất (CECO) để thực hiện gói thầu “Tư vấn đánh giá lại hiệu quả dự án đầu tư xây dựng Nhà máy sản xuất phân lân nung chảy và phân bón NPK Văn Điển".  Tại thời điểm thuê đơn vị tư vấn đánh giá lại hiệu quả dự án, VAF chưa phải thực hiện thi hành án theo phán quyết nên khu đất vẫn thuộc sở hữu của VAF, các yếu tố đầu vào đánh giá lại vẫn cơ bản tính toán đối với dự án cũ, chỉ phân kỳ lại đầu tư và tính toán lại tổng mức đầu tư; Theo báo cáo đánh giá hiệu quả kinh tế Dự án của Công ty CECO, đơn vị tư vấn đã đề xuất 3 phương án phân kỳ đầu tư phù hợp với quy mô và tình hình thực tế, cả 3 phương án CECO đề xuất đều có hiệu quả kinh tế.

Tuy nhiên, đến thời điểm hiện nay, VAF đã bị thu hồi đất, thu hồi Giấy chứng nhận đầu tư, vì vậy báo cáo đánh giá hiệu quả dự án do CECO lập không còn ý nghĩa do không đảm bảo cơ sở pháp lý và tính khả thi của các yếu tố đầu vào cho Dự án. 

Cũng giải trình của ông Văn Hồng Sơn, ngày 07 tháng 12 năm 2021, Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội đã ban hành Quyết định số 5148/QĐ-UBND về việc quy hoạch sử dụng đất đến năm 2030 của huyện Thanh Trì, theo đó tại vị trí sản xuất kinh doanh hiện tại của VAF sẽ là khu vực đất thương mại và dịch vụ; do đó VAF bắt buộc phải di dời đi nơi khác và thời gian không còn nhiều. 

Đến thời điểm hiện nay, VAF đã bị thu hồi đất, Ban Quản lý Khu kinh tế Nghi Sơn và các Khu Công nghiệp chấm dứt hoạt động của dự án đầu tư và thu hồi giấy chứng nhận đăng ký đầu tư; Căn cứ Luật Đầu tư năm 2020, Nghị định số 31/2021/NĐ-CP ngày 26 tháng 3 năm 2021 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đầu tư, VAF cần chấm dứt hoạt động đầu tư Dự án, thực hiện quyết toán và thanh lý Dự án theo quy định. 

Để đảm bảo sự tồn tại và phát triển, VAF đang khẩn trương triển khai thực hiện lập dự án phục vụ đầu tư di dời của Công ty. Vì vậy, VAF đang xem xét nghiên cứu quyết định một số nội dung sau: Thứ nhất, chấm dứt hoạt động đầu tư Dự án “Nhà máy sản xuất phân lân nung chảy và phân bón NPK Văn Điển” theo Giấy Chứng nhận Đầu tư số 26221000137 do Ban Quản lý Khu kinh tế Nghi Sơn (nay là Ban Quản lý Khu kinh tế Nghi Sơn và các Khu công nghiệp) cấp lần đầu ngày 16 tháng 01 năm 2013, thực hiện quyết toán và thanh lý Dự Đán theo đúng quy định của pháp luật. Thứ hai, bổ sung kế hoạch chuẩn bị đầu tư dự án di dời CTCP Phân lân nung chảy Văn Điển, đảm bảo sự tồn tại và phát triển của Công ty (công suất sản xuất: Phân lân nung chảy 500.000 tấn/năm, phân bón NPK 200.000 tấn/năm; tổng mức đầu tư dự kiến 1.600 tỷ). Thứ ba, giao Hội đồng quản trị Công ty triển khai thực hiện các công việc có liên quan đúng quy định của pháp luật; Báo cáo Đại hội đồng cổ đông của Công ty theo đúng quy định.  Sau khi có quyết định của cấp có thẩm quyền, Công ty sẽ triển khai các bước tiếp theo đúng trình tự của Pháp luật và sẽ thực hiện hạch toán các khoản chi phí nói trên theo đúng chế độ kế toán hiện hành của Bộ tài chính.

Được biết, tại thời điểm ngày 31/12/2024, vốn điều lệ của Phân lân Văn Điển đang ở mức gần 376,7 tỷ đồng, tương đương gần 37,7 triệu cổ phần. CTCP Phân lân nung chảy Văn Điển là đơn vị thành viên của Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) trong đó, Vinachem đang nắm giữ 50% vốn điều lệ. Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu VAF đang dừng ở mức 18.200 đồng/cổ phiếu.