Công bố bản đồ ranh giới rừng phục vụ thực hiện EUDR

Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ngày 20/10 tổ chức cuộc họp kỹ thuật công bố bản đồ ranh giới rừng năm 2020 phiên bản 1.0 (VFM2020.v1), nhằm hỗ trợ các ngành hàng gỗ, cà phê và cao su xác định, đối chiếu thông tin về rừng, phục vụ chứng minh sản phẩm không liên quan đến mất rừng và suy thoái rừng theo Quy định chống mất rừng của Liên minh châu Âu (EUDR).

Theo ông Nguyễn Văn Diện, Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, EUDR đặt ra những yêu cầu cao về tính hợp pháp, khả năng truy xuất nguồn gốc và bằng chứng chứng minh sản phẩm không liên quan đến mất rừng, suy thoái rừng sau ngày 31/12/2020. Việc đáp ứng các yêu cầu này vừa là thách thức, vừa là cơ hội để Việt Nam đổi mới phương thức quản lý, chuyển đổi số dữ liệu tài nguyên rừng và nâng cao uy tín hàng hóa trên thị trường quốc tế.

Trong bối cảnh đó, bản đồ ranh giới rừng năm 2020 được xây dựng nhằm cung cấp nguồn thông tin không gian thống nhất trên phạm vi toàn quốc, hỗ trợ cơ quan quản lý, địa phương và doanh nghiệp kiểm tra, đối chiếu sự chồng lấn giữa các khu vực sản xuất hàng hóa với ranh giới rừng tại thời điểm năm 2020. Dữ liệu được tích hợp lên nền tảng WebGIS tại địa chỉ: eudr.vnforest.gov.vn, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tra cứu và khai thác thông tin.

Ông Phạm Văn Duẩn, Phó Viện trưởng Viện Sinh thái rừng và Môi trường cho biết, bản đồ được xây dựng nhằm cung cấp nền tảng dữ liệu rừng thống nhất ở quy mô quốc gia, trong bối cảnh doanh nghiệp phải sử dụng nhiều nguồn bản đồ khác nhau để đối chiếu thông tin phục vụ EUDR. Đây là một trong những nguồn dữ liệu để doanh nghiệp tham khảo, kết hợp với hồ sơ vùng trồng và các bằng chứng liên quan trong quá trình thẩm định việc thực hiện quy định này.

Bản đồ được xây dựng trên cơ sở tích hợp dữ liệu rừng năm 2020 do địa phương cung cấp, ảnh viễn thám, dữ liệu tham chiếu quốc tế và kết quả rà soát, thống nhất tại địa phương. Trong đó, dữ liệu do địa phương cung cấp là nền tảng đầu vào; các nguồn ảnh và dữ liệu tham chiếu được sử dụng để phát hiện những khu vực có khác biệt, phục vụ kiểm chứng và hoàn thiện thông tin.

Quá trình xây dựng gồm sáu bước, từ chuẩn hóa dữ liệu rừng năm 2020, rà soát bản đồ ba loại rừng, đánh giá độ tin cậy đa nguồn, phân tích biến động bằng ảnh viễn thám đến rà soát, xác nhận tại địa phương và hoàn thiện cơ sở dữ liệu trên hệ thống WebGIS. Các nguồn ảnh được sử dụng và dữ liệu tham chiếu quốc tế chủ yếu dựa trên các phiên bản bản đồ của Trung tâm Nghiên cứu chung thuộc Ủy ban châu Âu.

Theo nhóm chuyên gia, các khu vực trên bản đồ được phân thành ba mức độ tin cậy: độ tin cậy cao khi các nguồn dữ liệu thống nhất; độ tin cậy trung bình khi có sai khác nhỏ và khu vực cần rà soát khi tồn tại khác biệt rõ rệt giữa bản đồ hiện trạng rừng, dữ liệu tham chiếu quốc tế và ảnh viễn thám. Những vị trí cần kiểm chứng được chuyển đến địa phương để đối chiếu hồ sơ quản lý rừng, bổ sung thông tin và kiểm tra thực địa khi cần thiết.

Đáng chú ý, việc rà soát và xác nhận của địa phương là một nguyên tắc quan trọng trong quá trình xây dựng bản đồ. Các tỉnh, thành phố trực tiếp cung cấp dữ liệu, kiểm tra thông tin và thống nhất kết quả với nhóm chuyên gia, qua đó kết hợp phương pháp khoa học, công nghệ với kiến thức thực tiễn về hiện trạng rừng và sử dụng đất tại từng địa bàn.

Ông Nguyễn Văn Diện nhấn mạnh, bản đồ VFM2020.v1 là tài liệu nền phục vụ kiểm tra, đối chiếu và hỗ trợ thực hiện EUDR, không phải căn cứ duy nhất để kết luận một sản phẩm có tuân thủ quy định hay không. Việc đánh giá tuân thủ vẫn phải dựa trên đầy đủ các yêu cầu của EUDR, hồ sơ truy xuất nguồn gốc và những bằng chứng liên quan.

Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm cũng xác định phiên bản 1.0 là bước khởi đầu trong quá trình xây dựng, hoàn thiện dữ liệu, không phải sản phẩm khép kín hay bất biến. Trong quá trình sử dụng, những khu vực có sai khác giữa dữ liệu bản đồ, hồ sơ quản lý và hiện trạng thực tế cần tiếp tục được kiểm tra, đánh giá trên cơ sở khoa học và bằng chứng cụ thể.

Thời gian tới, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm sẽ tiếp tục phối hợp với các nhà khoa học, cơ quan chuyên môn, lực lượng kiểm lâm, chính quyền địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp để rà soát, cập nhật dữ liệu, thống nhất hướng dẫn kỹ thuật và xử lý các vấn đề phát sinh. Các doanh nghiệp được khuyến nghị chủ động khai thác bản đồ, phản ánh những sai khác kèm vị trí cụ thể, hồ sơ liên quan và bằng chứng có thể kiểm chứng.

Việc công bố bản đồ ranh giới rừng năm 2020 phiên bản 1.0 là bước tiến trong nâng cao tính minh bạch của dữ liệu lâm nghiệp, tạo thêm công cụ hỗ trợ các ngành hàng xuất khẩu đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý, bảo vệ tài nguyên rừng.