Công nghệ tài chính (Fintech) đang có nhiều dư địa phát triển

Công nghệ tài chính (Fintech) đang có nhiều dư địa phát triển. Ảnh minh họa: BNEWS/TTXVN

Tuy nhiên, các startup (doanh nghiệp khởi nghiệp) trong lĩnh vực Fintech cũng cần lưu ý và cải thiện một số vấn đề liên quan đến rủi ro pháp lý, thiếu tầm nhìn quốc tế hóa sản phẩm, mô hình không có khả năng sinh lời…

Tại hội thảo “Từ rào cản đến cơ hội – giải mã những thách thức trong công nghệ tài chính” tổ chức ngày 14/5 ở TP. Hồ Chí Minh, ông Lê Thanh Minh, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh cho biết, Fintech là một trong những lĩnh vực thành phố đang rất quan tâm phát triển, vì có liên quan trực tiếp đến việc triển khai đề án xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế ở TP. Hồ Chí Minh.

Theo ông Minh, thời gian qua, khung pháp lý trong lĩnh vực khởi nghiệp đổi mới sáng tạo đang dần được hoàn thiện. Đặc biệt, tại dự thảo Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo, vấn đề chấp nhận rủi ro trong hoạt động nghiên cứu, khởi nghiệp đang được Quốc hội xem xét, bàn luận rất sâu.

Thực tế, chỉ khoảng 5% các doanh nghiệp khởi nghiệp thành công hoặc có thể gọi được vốn. Do đó, việc điều chỉnh rủi ro đối với các quy định trong khung khổ pháp luật liên quan đến khoa học, sáng tạo được coi là một bước đột phá và tư duy đổi mới.

Lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh cho rằng, nếu Luật này được thông qua cùng Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số sẽ tạo hành lang pháp lý quan trọng cho hoạt động khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, đặc biệt là khởi nghiệp đổi mới sáng tạo sôi động hơn; trong đó, Fintech được xác định là lĩnh vực có tiềm năng đột phá mạnh mẽ, đóng vai trò trụ cột trong xây dựng hệ thống tài chính hiện đại.

Dưới góc nhìn của một “kỳ lân” Fintech, ông Nguyễn Bá Diệp, Đồng sáng lập Tập đoàn công nghệ tài chính Momo cho biết; khi startup Momo vào năm 2007, tỷ lệ người dân Việt Nam tiếp cận tài chính rất thấp, chỉ khoảng 1% có tài khoản ngân hàng. Đến nay, tỷ lệ người trưởng thành có tài khoản ngân hàng đã khoảng 90%. Điều này cho thấy khoa học công nghệ, nếu ứng dụng phù hợp, có thể thay đổi cuộc sống con người và xã hội.

Theo ông Diệp, hoạt động Fintech thời gian qua đã phát triển rất mạnh. Một trong những lý do là hệ thống ngân hàng có những ràng buộc chặt chẽ về quản lý, đảm bảo an toàn nhưng hạn chế sự sáng tạo. Ngược lại, Fintech đóng vai trò phát triển ra nhiều mô hình kinh doanh mới và phối hợp với ngân hàng để cung cấp dịch vụ, tiếp cận đối tượng khách hàng mà ngân hàng chưa tiếp cận được.

Đại diện Momo cũng cho rằng, các chính sách gần đây của Nhà nước như Nghị quyết 57 liên quan đến khoa học công nghệ hay Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân sẽ tạo động lực chung cho sự phát triển xã hội, đặc biệt là Fintech phát triển trong thời gian tới.

Tại TP. Hồ Chí Minh, để thúc đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo, nhiều chính sách hỗ trợ đã được ban hành; trong đó, Nghị quyết 20/2023/NQ-HĐND của Hội đồng Nhân dân thành phố quy định lĩnh vực ưu tiên, tiêu chí, điều kiện, nội dung và mức hỗ trợ dự án đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp trên địa bàn đã hỗ trợ cho nhiều startup vươn lên thành công.

Đáng chú ý, hiện ở TP. Hồ Chí Minh, các startup trong lĩnh vực Fintech có cơ hội tiếp cận chính sách hỗ trợ lãi suất thông qua Công ty Đầu tư tài chính nhà nước TP. Hồ Chí Minh (HFIC) cho vay thuộc lĩnh vực ưu tiên phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.

Chính sách này được ban hành nhằm khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ, máy móc thiết bị và các lĩnh vực ưu tiên, trong đó có chuyển đổi số và khởi nghiệp sáng tạo. Doanh nghiệp có thể nhận hỗ trợ một phần hoặc toàn bộ lãi suất vay cho các dự án đầu tư trên địa bàn thành phố, với mức vay hỗ trợ tối đa là 200 tỷ đồng và thời gian hỗ trợ lên đến 7 năm.

Tại hội thảo, các ý kiến cho rằng, thị trường Fintech Việt Nam nói riêng và thị trường Fintech thế giới nói chung vẫn còn rất nhiều tiềm năng phát triển. Các nghiên cứu cho thấy, thị trường Fintech Việt Nam được định giá khoảng 16,9 tỷ USD vào năm 2024, và được dự báo tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) là 14,2% trong giai đoạn 2025-2033. Giá trị giao dịch Fintech cũng được dự báo sẽ tăng từ 16,62 tỷ USD vào năm 2024 lên 41,76 tỷ USD vào năm 2029.

Tuy nhiên, đây là một sân chơi dành cho người có chiến lược, không phải ai hiểu công nghệ hay một mảng nào đó trong công nghệ nhảy vào làm Fintech cũng sẽ thành công.

Ở góc độ của một quỹ chuyên đầu tư vào các startup công nghệ, ông Jack Nguyễn, Giám đốc Quỹ đầu tư BlockBase cho rằng, vẫn còn nhiều rào cản đối với các startup Fintech, đặc biệt là sự thiếu chuẩn bị pháp lý và tầm nhìn quốc tế hóa sản phẩm.

Theo ông Jack Nguyễn, tài chính là lĩnh vực được quản lý chặt chẽ, do có sự nhạy cảm liên quan đến tiền bạc. Nhiều startup chỉ có công nghệ mà không hiểu về tầm quan trọng của vấn đề luật và hạn chế giao tiếp với cơ quan làm luật.

Việc làm sai ngay từ đầu, dù vô tình cũng có thể cản trở sự phát triển của doanh nghiệp sau này, như không thể tích hợp được với ngân hàng do lỗi liên quan đến AML (chống rửa tiền) hoặc KYC (định danh khách hàng). Do đó, các startup cần có kiến thức về luật và nên được tư vấn về pháp lý, cũng như thường xuyên đối thoại với cơ quan quản lý và tuân thủ các quy định của sandbox thay vì né tránh...