“Cú hích” giải quyết vấn đề nghẽn lệnh

Sự xuất hiện của các doanh nghiệp tư nhân trong nước cùng đồng hành với FPT sẽ là “cú hích” để giải quyết vấn đề nghẽn lệnh diễn ra nhanh hơn. Đây là chia sẻ của ông Dương Dũng Triều - Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty Hệ thống thông tin FPT ((FPT IS) về việc khắc phục nghẽn lệnh giao dịch chứng khoán tại Sở Giao dịch Chứng khoán Tp. Hồ Chí Minh (HOSE).

Theo ông Dương Dũng Triều, FPT đang cùng với HOSE tìm giải pháp khả thi trong ngắn hạn, nhưng các phương án giải quyết hết nghẽn lệnh ngay trong phạm vi tính bằng tuần hay thậm chí một, hai tháng đều không khả thi.

Hệ thống của Sở Giao dịch Chứng khoán Tp. Hồ Chí Minh (HOSE) sử dụng hiện nay được xây dựng dựa trên sự giúp đỡ của Sở giao dịch chứng khoán Thái Lan từ hơn 20 năm trước. Tuy nhiên, thanh khoản tăng đột biến từ cuối năm 2020 đến nay, vượt quá khả năng xử lý của hệ thống, dẫn tới tình trạng nghẽn.

“Nhà đầu tư bức xúc vì tình trạng nghẽn lệnh kéo dài mà chưa được xử lý nhưng ở góc độ người làm công nghệ, chúng tôi nhận thấy các cơ quan quản lý đã làm rất nhiều việc suốt thời gian qua, từ kiểm tra hệ thống đến tính toán nhiều phương án”, ông Triều nhận định.

Ông Triều cho rằng, hiện tại để đưa ra một giải pháp hoàn hảo chung cho thị trường là rất khó. Phương án được ủng hộ là khuyến khích các doanh nghiệp chuyển cổ phiếu giao dịch từ HOSE sang Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX), nhưng muốn thực hiện cũng phải mất nhiều tuần bởi việc này sẽ cần đại hội đồng cổ đông phê duyệt rồi mới triển khai.

FPT đang làm việc trực tiếp với HOSE. Sau khi thảo luận với Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán và HOSE, FPT thống nhất phương án sẽ lấy phần mềm từ HNX để cài sang HoSE và chỉnh sửa lại cho phù hợp.

Thực hiện điều này có ba công việc chính. Đầu tiên cần sửa phần mềm giao dịch chứng khoán của HNX cho phù hợp với quy trình, phương thức giao dịch của HOSE. FPT đã khảo sát và lên danh sách các điểm khác biệt về phương thức giao dịch của hai hệ thống. Việc chỉnh sửa này FPT gần như đã chủ động hoàn thành.

Thứ hai là viết lại hệ thống giao tiếp với các công ty chứng khoán cho hệ thống mới. Các công ty chứng khoán đang có hai đường nối vào HNX và HOSE, hai phương thức này áp dụng những chuẩn khác nhau. Dự kiến việc này được thực hiện trong một tháng và sau đó có thể bắt đầu kiểm thử với các công ty chứng khoán về việc kết nối vào hệ thống mới.

Việc thứ ba là hệ thống HOSE khi hoạt động phải tích hợp rất nhiều phần mềm từ các đơn vị khác như hệ thống Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Trung tâm Lưu ký chứng khoán Việt Nam, hệ thống quản lý nội bộ, các đơn vị công bố thông tin... Phần này, FPT đã bắt đầu khảo sát và sẽ sửa phần đẩy dữ liệu từ hệ thống của HNX.

Nguyên tắc chung mà FPT đặt ra là không để các đơn vị liên quan phải sửa phần kết nối của họ mà phải đảm bảo hệ thống mới tiếp nhận được dễ dàng.

Với mỗi hệ thống mới, rủi ro lớn nhất là việc kiểm thử có xảy ra lỗi hay không và đặc biệt với các giao dịch chứng khoán sẽ yêu cầu kiểm tra nhiều vòng để chắc chắn hệ thống sẽ vận hành trơn tru khi đưa vào sử dụng.

Việc sửa hệ thống HNX cho tương thích với HOSE từ phía FPT đã thực hiện gần xong, trong hai tuần tới, FPT sẽ chạy thử nội bộ các thuật toán trên hệ thống này, từ đó có cơ sở báo cáo phương án rõ hơn cho các bên liên quan.

Tiếp đó, sau khi viết lại hệ thống giao tiếp với các công ty chứng khoán và tích hợp, FPT sẽ lại kiểm thử tiếp. Dự kiến việc kiểm tra ban đầu có thể với 5 công ty chứng khoán, rồi nâng lên 10 và sau đó là toàn bộ các công ty chứng khoán. Kiểm tra sẽ được thực hiện với tốc độ xử lý, số lượng lệnh xử lý và vấn đề bảo mật.

Về mặt công nghệ và kỹ thuật, FPT tin tưởng rằng sẽ xử lý được trong khoảng ba tháng. Tuy nhiên, mọi phương án đều phải tính tới các trường hợp rủi ro và vẫn còn nhiều vấn đề không phụ thuộc vào doanh nghiệp, như việc thu xếp kinh phí, việc xử lý lỗi phát sinh trong quá trình kiểm thử.

Theo ông Triều, cam kết của FPT để khắc phục tình trạng nghẽn hệ thống HOSE trong ba tháng được tính sau khi được chốt dự án và phương án kinh phí. Việc này đến nay chưa xong nhưng FPT đang cố gắng hết sức.

“Có thể vẫn còn nhiều ý kiến cho rằng công nghệ tài chính là một lĩnh vực khó, doanh nghiệp nội chưa làm chủ được, nhưng thực ra FPT đã đi cùng với thị trường chứng khoán từ những ngày đầu thành lập”, Chủ tịch FPT IS Dương Dũng Triều chia sẻ.

FPT tự tin là đơn vị am hiểu các nghiệp vụ phức tạp của ngành tài chính nói chung và chứng khoán nói riêng, điều đó chỉ có thể được tích lũy qua một quá trình dài trực tiếp thực hiện nhiều hệ thống cho ngành.

Từ những năm 2000, FPT đã phát triển hệ thống lưu ký, thanh toán bù trừ kết nối với hệ thống do Sở giao dịch Chứng khoán Thái Lan (SET). Tiếp đó, FPT xây dựng hệ thống giao dịch chứng khoán tại HNX năm 2004, hệ thống giao dịch UPCOM vào năm 2009, hệ thống trái phiếu Chính phủ năm 2012.

Không riêng hệ thống giao dịch, FPT cũng là đơn vị xây dựng hệ thống đăng ký, lưu ký và thanh toán bù trừ cho Trung tâm lưu ký chứng khoán (VSD) từ năm 2008, sau đó nâng cấp hệ thống này vào năm 2010.

Từ 2012 đến nay, FPT xây dựng và triển khai thành công nhiều ứng dụng cho ngành chứng khoán như hệ thống giám sát cho Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, hệ thống giao dịch phái sinh, hệ thống quản lý kho quỹ giai đoạn 2011-2012 và hệ thống giao dịch giấy tờ có giá và thị trường mở cho Ngân hàng Nhà nước (2015-2017).

“Với những kinh nghiệm từ việc triển khai các hệ thống lớn cho ngành tài chính - chứng khoán, tôi tin FPT sẽ đảm đương được nhiệm vụ lần này. Và đây cũng là giải pháp nhanh và hiệu quả nhất để tháo gỡ vấn đề nghẽn hiện nay”, ông Triều khẳng định./.