Đại biểu Quốc hội góp ý giải pháp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế giai đoạn tới

Sáng 10/4, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại Tổ về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế xã hội và ngân sách Nhà nước năm 2025; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế xã hội và ngân sách Nhà nước những tháng đầu năm 2026; kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030; Kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia giai đoạn 2026 - 2030; kế hoạch vay, trả nợ công giai đoạn 2026 - 2030.

Theo đó, các đại biểu đồng tình với nội dung các báo cáo về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2025; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2026; kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026–2030… do Chính phủ trình. Nhiều ý kiến cho rằng, trong bối cảnh còn nhiều khó khăn, thách thức, những kết quả đạt được thời gian qua là tích cực và toàn diện, tạo nền tảng quan trọng cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

Đại biểu Nguyễn Minh Sơn (đoàn Đồng Tháp) cơ bản nhất trí với báo cáo của Chính phủ về kết quả kinh tế - xã hội giai đoạn 2021–2025. Theo đại biểu, nhiệm kỳ vừa qua là giai đoạn đặc biệt khi nền kinh tế phải đối mặt nhiều cú sốc như đại dịch COVID-19, thiên tai, biến động địa chính trị và đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu. Dù vậy, Việt Nam vẫn đạt và vượt 22/26 chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội, 4 chỉ tiêu còn lại gần đạt, đây là kết quả tích cực trong bối cảnh nhiều khó khăn.

Nhiều đại biểu cũng cho rằng việc giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế, kiểm soát tốt lạm phát, đồng thời triển khai hiệu quả các chính sách về y tế, giáo dục, văn hóa và an sinh xã hội trong thời gian qua là nền tảng quan trọng để đất nước tiếp tục bứt phá trong giai đoạn tới, nhất là khi mục tiêu tăng trưởng được đặt ra ở mức cao trong những năm tới.

Đại biểu Vũ Ngọc Lâm (đoàn Quảng Ninh) cho rằng để đạt mục tiêu tăng trưởng cao cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, tháo gỡ các vướng mắc đang ảnh hưởng đến tiến độ đầu tư và giải ngân các dự án. Theo đại biểu, nhiều quy định pháp luật hiện còn chồng chéo, đặc biệt trong các lĩnh vực đất đai và tài nguyên khoáng sản, khiến quá trình triển khai dự án gặp nhiều khó khăn.

Do đó, đại biểu đề nghị rà soát, đơn giản hóa thủ tục và sớm thể chế hóa các nghị quyết tháo gỡ vướng mắc thành luật, nghị định để bảo đảm tính ổn định lâu dài. Bên cạnh đó, cần cho phép địa phương linh hoạt hơn trong sử dụng nguồn lực tài chính, nhất là nguồn cải cách tiền lương còn dư, để phục vụ đầu tư phát triển. Đồng thời, kế hoạch đầu tư công trung hạn cần được điều chỉnh theo hướng thường xuyên rà soát, cập nhật danh mục dự án để nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn.

Liên quan đến kế hoạch đầu tư công trung hạn, đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà (đoàn Quảng Ninh) bày tỏ đồng tình với phương án Chính phủ trình, song đề nghị cân nhắc thận trọng khi lựa chọn các dự án sử dụng vốn vay ODA nhằm bảo đảm hiệu quả đầu tư trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh.

Theo đại biểu, cần nghiên cứu cơ chế đặc thù cho một số dự án lớn do địa phương thực hiện, như tuyến đường sắt Móng Cái – Hạ Long – Hải Phòng; đồng thời xem xét cho phép địa phương giữ lại một phần nguồn vượt thu ngân sách trong thời gian nhất định để đầu tư các công trình trọng điểm.

Ở góc độ tài chính ngân sách, đại biểu Đỗ Thị Thanh Mai (đoàn Hưng Yên) cho biết giai đoạn 2026–2030, Chính phủ xây dựng các chỉ tiêu cân đối ngân sách nhà nước ở mức đột phá nhằm thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số. Theo đó, thu ngân sách dự kiến đạt khoảng 18% GDP, chi ngân sách ưu tiên cho đầu tư phát triển chiếm khoảng 40% tổng chi và bội chi khoảng 5% GDP để tạo nguồn lực cho đầu tư.

Theo đại biểu, việc đặt các chỉ tiêu ở mức cao thể hiện quyết tâm phát triển trong giai đoạn mới. Tuy nhiên, trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, cần chủ động các giải pháp ứng phó, tăng nguồn dự phòng ngân sách, đồng thời bảo đảm thu ngân sách bền vững thông qua tăng trưởng kinh tế, hiện đại hóa quản lý thu và nâng cao hiệu quả chi tiêu công.

Đề cập thêm về các động lực tăng trưởng trong giai đoạn tới, đại biểu Tô Huy Vũ (đoàn Hà Nội) cho rằng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội được xây dựng công phu với quy mô lớn nhất từ trước đến nay. Tuy nhiên, để đạt mục tiêu tăng trưởng cao, cần cải thiện mạnh hiệu quả sử dụng vốn đầu tư, nâng cao năng suất lao động và thúc đẩy phát triển kinh tế số.

Bên cạnh đó, đại biểu lưu ý cần đánh giá kỹ các rủi ro tài khóa khi mục tiêu bội chi dự kiến khoảng 5% GDP, đồng thời xây dựng các kịch bản ứng phó với biến động từ bên ngoài. Đại biểu cũng cho rằng cần từng bước giảm sự phụ thuộc vào khu vực FDI khi phần lớn kim ngạch xuất khẩu hiện nay vẫn đến từ khu vực này, trong khi doanh nghiệp trong nước chủ yếu là doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ. Vì vậy, cần có cơ chế cụ thể hơn để hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân tiếp cận đất đai, vốn trung và dài hạn cũng như công nghệ nhằm nâng cao năng lực tham gia chuỗi giá trị.