Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI: Điều hành tín dụng hài hòa mục tiêu ổn định kinh tế và hỗ trợ tăng trưởng

Cảm ơn các đại biểu Quốc hội đã quan tâm, chia sẻ với ngành Ngân hàng về vai trò, vị trí và trách nhiệm cung ứng vốn cho nền kinh tế, nhất là trong bối cảnh thị trường vốn chưa phát triển tương xứng, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn cho biết, một số chỉ số của ngành ngân hàng như, tỷ lệ dư nợ trên GDP, cơ cấu tiền gửi ngắn hạn và cho vay trung, dài hạn, vấn đề thanh khoản…cũng là những nội dung được các chuyên gia kinh tế, đại diện Ngân hàng Thế giới (WB) và Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) quan tâm, đặt ra trong các cuộc làm việc với Ngân hàng Nhà nước.

Tuy nhiên, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước cho rằng, thực tiễn tại Việt Nam có những đặc thù cần được nhìn nhận đầy đủ. Thống đốc Phạm Đức Ấn nêu rõ, tiền gửi ngắn hạn hiện chiếm khoảng 80% tổng tiền gửi, dù được phân loại là tiền gửi ngắn hạn nhưng phần lớn tiền gửi của người dân có tính ổn định tương đối cao, thường được quay vòng liên tục. Song song đó, ngân hàng huy động vốn ngắn hạn cũng có mức lãi suất thấp hơn, qua đó, góp phần giảm chi phí vốn và hỗ trợ giảm lãi suất cho vay.

Theo Thống đốc, việc người dân vẫn chủ yếu gửi tiền vào hệ thống ngân hàng cũng cho thấy niềm tin đối với các tổ chức tín dụng. Khi thị trường vốn phát triển hơn, có sức hấp dẫn và bảo đảm an toàn, cơ cấu phân bổ nguồn vốn trong nền kinh tế sẽ có sự thay đổi theo hướng cân bằng hơn.

Thống đốc Phạm Đức Ấn nhấn mạnh, trong điều hành chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước kiên định mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát, kiểm soát tỷ giá, đảm bảo đóng góp vào hỗ trợ tăng trưởng. Đây là bài toán cần tìm kiếm sự cân bằng giữa các mục tiêu, không thể áp dụng một công thức cố định mà phải được thực hiện linh hoạt thông qua thực tiễn điều hành. Ngoài ra, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục sử dụng các công cụ như, tái cấp vốn, nghiệp vụ thị trường mở để hỗ trợ cho các tổ chức tín dụng. Ông Phạm Đức Ấn cho biết, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước cũng đang xây dựng gói tái cấp vốn phục vụ cho vay nhà ở xã hội.

Về lĩnh vực cho vay, tín dụng, Thống đốc cho biết, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục kiểm soát tăng trưởng tín dụng, trong bối cảnh mức tăng hiện đạt khoảng 12,27%. Việc điều hành lãi suất được thực hiện theo hướng kiểm soát chi phí vốn, hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh. Cụ thể, lãi suất huy động tăng 1,42%, trong khi lãi suất cho vay chỉ tăng 0,99%, cho thấy chênh lệch giữa hai mức lãi suất đang thu hẹp. Đối với tín dụng bất động sản, Ngân hàng Nhà nước kiểm soát chặt chẽ, với mức tăng trưởng hiện khoảng 9,84%, thấp hơn mức tăng trưởng tín dụng chung của nền kinh tế... Liên quan đến khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp nhỏ và vừa, Thống đốc cho biết, Ngân hàng Nhà nước đã làm việc với Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa nhằm tìm giải pháp giảm lãi suất, tạo thuận lợi hơn trong tiếp cận vốn, trong đó, chú trọng phương thức cho vay dựa trên dòng tiền. Tuy nhiên, theo đánh giá tại Tờ trình số 734 của Chính phủ về dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, khả năng tiếp cận vốn tín dụng của nhóm doanh nghiệp này còn hạn chế do quy mô vốn nhỏ, sức chống chịu yếu; phương án kinh doanh thường xuyên biến động; thông tin tài chính chưa thực sự minh bạch.

Để cải thiện khả năng tiếp cận tín dụng, Thống đốc Phạm Đức Ấn cho rằng, bản thân doanh nghiệp cần nâng cao tính minh bạch trong hoạt động, bảo đảm thông tin tài chính phản ánh đúng thực trạng, không sử dụng các hệ thống sổ sách, báo cáo khác nhau cho mục đích kê khai thuế và vay vốn ngân hàng. Khi có thông tin minh bạch, tổ chức tín dụng sẽ có cơ sở đánh giá chính xác hơn tình hình tài chính, năng lực và khả năng trả nợ của doanh nghiệp.

Thống đốc Phạm Đức Ấn khẳng định, thời gian tới, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục khuyến khích các tổ chức tín dụng mở rộng cho vay đối với nhóm doanh nghiệp này, đồng thời hoàn thiện cơ sở pháp lý để các tổ chức tín dụng yên tâm hơn khi cấp tín dụng. Theo Thống đốc, với tư cách là trung gian tài chính, vai trò của tổ chức tín dụng không chỉ là cung ứng vốn mà còn phải bảo đảm khả năng thu hồi vốn, đáp ứng nghĩa vụ hoàn trả tiền gửi của người dân. Đây là yêu cầu quan trọng trong hoạt động ngân hàng, đồng thời đặt ra yêu cầu đối với doanh nghiệp phải chứng minh được năng lực tài chính và khả năng trả nợ.

Đối với các đề xuất về cơ cấu lại nợ, kéo dài thời hạn trả nợ, Thống đốc cho biết, những nội dung này đã được quy định trong pháp luật và Thông tư số 39/2016/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước quy định về hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng đối với khách hàng, thuộc thẩm quyền xem xét, quyết định của các tổ chức tín dụng. Trên cơ sở quy định hiện hành, Ngân hàng Nhà nước khuyến khích các tổ chức tín dụng có giải pháp hỗ trợ phù hợp, giúp doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn.

Đối với những nội dung khác được đại biểu Quốc hội quan tâm, Thống đốc Phạm Đức Ấn cho biết, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục cung cấp thông tin, báo cáo giải trình cụ thể hơn trong thời gian tới./.