Đài Truyền hình Việt Nam đang hoạt động theo cơ chế nào?

Giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước giai đoạn 2011 – 2016 của Đài Truyền hình Việt Nam chiều 6/3, Đoàn giám sát của Quốc hội nhận định về cơ bản, cơ quan này đã bám sát các chỉ đạo của Đảng, của Chính phủ, kiện toàn tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, tinh giản biên chế, nâng cao chất lượng hoạt động. Buổi làm việc do Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu, Trưởng đoàn giám sát chủ trì.

Báo cáo do Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam Trần Bình Minh trình bày cho thấy, đ ến nay, Đài Truyền hình Việt Nam có 45 đơn vị trực thuộc, trong đó 32 đơn vị được quy định trong Nghị định của Chính phủ (bao gồm 10 cơ quan thường trú Đài Truyền hình Việt Nam ở nước ngoài), 8 đơn vị trực thuộc khác do Tổng Giám đốc Đài thành lập theo quy định tại Nghị định, 1 đơn vị trực thuộc được thành lập theo Quyết định của Bộ Giáo dục và Đào tạo và 4 doanh nghiệp.

Số lượng các đơn vị trực thuộc Đài Truyền hình Việt Nam giảm những năm đầu giai đoạn 2011-2016. Những năm tiếp theo, do yêu cầu thực hiện nhiệm vụ chính trị trong tình hình khoa học công nghệ mới, Đài Truyền hình Việt Nam đã xây dựng Đề án kiện toàn về tổ chức, sắp xếp lại các đơn vị trực thuộc trình Chính phủ, các cơ quan hữu quan xem xét quyết định.

Theo Nghị định số 72/2014/NĐ-CP quy định về cơ cấu tổ chức bộ máy của Đài Truyền hình Việt Nam , số lượng đơn vị của Đài Truyền hình Việt Nam được nâng lên 32 (tăng 2 đơn vị).

Đối với đơn vị thành lập theo thẩm quyền của Tổng Giám đốc, Đài Truyền hình Việt Nam thực hiện sáp nhập 3 Văn phòng: Văn phòng Đảng ủy, Văn phòng Công đoàn và Đoàn thanh niên thành Văn phòng Đảng Đoàn thể. Như vậy, tuy yêu cầu về số lượng, chất lượng nhiệm vụ chuyên môn ngày càng cao nhưng Đài Truyền hình Việt Nam đã giữ được sự ổn định về số lượng đầu mối các đơn vị trong cơ cấu tổ chức của Đài.

Bên cạnh việc xây dựng cơ cấu tổ chức tinh gọn, hiệu quả, phân định chức năng nhiệm vụ khoa học, không chồng chéo, không bỏ sót nhiệm vụ, Đài Truyền hình Việt Nam còn thực hiện giao quyền tự chủ cho các đơn vị, tăng cường phân cấp, phân quyền gắn liền quyền hạn với trách nhiệm, chú trọng công tác giám sát, kiểm tra và công tác hậu kiểm; tăng cường công tác cải cách hành chính.

Cơ cấu tổ chức của Đài hiện nay là phù hợp, đáp ứng tốt yêu cầu của truyền hình hiện đại, Tổng Giám đốc Trần Bình Minh cho hay.

Cũng theo ông Minh, Đài Truyền hình Việt Nam hoạt động theo cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính theo Nghị định số 18/2008/NĐ-CP và Nghị định số 72/2014/NĐ-CP.

Hiện nay, Đài sử dụng lao động theo các hình thức: công chức, viên chức, lao động hợp đồng. Trước tháng 4/2012, Đài Truyền hình Việt Nam sử dụng lao động dưới các hình thức: công chức, viên chức, hợp đồng lao động theo Nghị định 68/2000/NĐ-CP và hợp đồng thuê khoán, cộng tác viên dài hạn.

Tổng số lao động tính đến hết năm 2011 là 4.530 người. Nhằm bảo đảm quyền lợi cho người lao động, hai năm 2012 và 2013, Đài Truyền hình Việt Nam đã ban hành các quy chế tuyển dụng, sử dụng lao động hợp đồng, chấm dứt sử dụng lao động dưới hình thức hợp đồng thuê khoán và chuyển một bộ phận sang ký hợp đồng lao động theo quy định của Luật Lao động.

Với việc tăng cường công tác quản lý, tiết kiệm sử dụng lao động, trừ những đơn vị mới thành lập, số lượng công chức, viên chức và lao động hợp đồng của Đài đã có xu hướng giảm xuống. Tính đến hết năm 2016, tổng số công chức, viên chức và lao động hợp đồng của Đài là 4.105 người.

Điều khiến các thành viên Đoàn giám sát băn khoăn đặt câu hỏi là Đài Truyền hình Việt Nam vừa là cơ quan thuộc Chính phủ, lại vừa là một doanh nghiệp, là tổ chức cơ quan đặc biệt, có cả doanh nghiệp trong đơn vị sự nghiệp, cần phải làm rõ cơ chế của Đài mới xác định được việc cải cách bộ máy.

Ủy viên thường trực Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Bùi Văn Xuyền đề nghị Đài làm rõ cơ chế tự chủ tiền lương và tổ chức bộ máy của một cơ quan thuộc Chính phủ, trả lương từ nguồn doanh thu, khác với doanh nghiệp nhưng lại hoạt động tương tự như doanh nghiệp.

Giáo sư, Tiến sỹ Trần Ngọc Đường đặt vấn đề Đài Truyền hình Việt Nam là thiết chế thuộc Chính phủ, thông tin tuyên truyền chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước nhưng tổ chức theo mô hình doanh nghiệp nhà nước, cơ chế tài chính, tiền lương như doanh nghiệp nhà nước, vậy cơ chế tự chủ và việc ngân sách của Nhà nước cung cấp cho đài là như thế nào, người nào được hưởng trong cơ chế tự chủ về tài chính, tiền lương, vấn đề cung cấp ngân sách với vấn đề doanh thu lợi nhuận…

Đài có 3 nhóm người là nhóm gồm các đơn vị giúp việc Tổng giám đốc, nhóm ở các đơn vị sản xuất và phát sóng chương trình, nhóm tổ chức các sự nghiệp khác, 3 nhóm này hưởng cơ chế tiền lương như doanh nghiệp nhà nước thì như thế nào, có nhóm nào hưởng ngân sách nhà nước không, ông Đường đặt câu hỏi.

Tổng thư ký Quốc hội Nguyễn Hạnh Phúc cho rằng Đài Truyền hình Việt Nam phải xác định mô hình chính danh, tính toán cơ cấu công chức, viên chức cho phù hợp. Đi đôi với cải cách bộ máy, điều quan trọng hàng đầu là kiểm soát được chất lượng, thực hiện theo đúng quan điểm, đường lối của Đảng.

Tổng Giám đốc Trần Bình Minh cho hay, Đài Truyền hình Việt Nam thực hiện khoán thu, khoán chi. Công chức, viên chức ngoài lương cơ bản, hệ số chức vụ, còn được hưởng từ nguồn thu của đài. Do ứng dụng công nghệ thông tin, tăng cường công tác quản lý, tiết kiệm sử dụng lao động nên Đài mới sử dụng 4.100/4.500 biên chế được phê duyệt năm 2015. Đến năm 2021, Đài tiếp tục giảm 10% biên chế, chỉ còn 3.600 – 3.700 người, trong đó có gần 300 người về hưu mà không bổ sung, thay thế.

Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu ghi nhận kết quả thực hiện tinh giản biên chế của Đài Truyền hình Việt Nam . Là đơn vị tự chủ tài chính, Đài Truyền hình Việt Nam có thể tự chủ về tổ chức bộ máy và biên chế nhưng chế độ chính sách cho người lao động vẫn phải đảm bảo theo quy định của pháp luật.

Để đảm bảo chất lượng hiệu quả hoạt động của Đài, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Đài Truyền hình Việt Nam ban hành các tiêu chí về ISO mới, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của Đài./.