Đầu tư các dự án truyền tải - Bài 1 : Còn nhiều vướng mắc

Cụ thể như công tác phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng, Thiết kế kỹ thuật – Tổng dự toán một số dự án vẫn chưa đáp ứng các mốc tiến độ với kế hoạch.

Theo ông Nguyễn Đức Tuyển, Giám đốc CPMB do một số nguyên nhân như theo Luật Xây dựng số 50/2014 QH13, các dự án phải được hiệu chỉnh tên và điều chỉnh nội dung theo quy định mới của luật, đồng thời phải thực hiện công tác thẩm định Thiết kế cơ sở trước khi phê duyệt dự án.

Bên cạnh đó, việc hiệu chỉnh lại chi phí nhân công trong tổng mức đầu tư các dự án theo hướng dẫn tại Thông tư 01/2015/TT-BXD ngày 15/03/2015 của BXD về hướng dẫn xác định đơn giá nhân công trong quản lý đầu tư xây dựng đã ảnh hưởng hầu hết đến tiến độ hoàn thành dự án dẫn đến chậm trễ thời gian phê duyệt theo kế hoạch giao.

Với các dự án đã trình duyệt dùng vốn vay ODA nhưng thủ tục chưa được phê duyệt chính thức nên không thể tiến hành các thủ tục chuẩn bị đầu tư theo hướng dẫn của Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVN NPT) tại văn bản số 1673/EVNNPT-KH- QLĐT ngày 22/4/2015 về việc triển khai thực hiện các thủ tục chuẩn bị đầu tư theo Luật xây dựng số 50/2014/QH13, Luật đầu tư công số 49/2014/QH13.

Bên cạnh đó, năng lực của đơn vị Tư vấn chưa cao, đặc biệt là khâu khảo sát, lựa chọn hướng tuyến đường dây và địa điểm xây dựng trạm biến áp khiến quá trình thẩm tra thực địa phải hiệu chỉnh làm kéo dài thời gian hoàn thành đề án đủ điều kiện phê duyệt. Vì vậy, các thỏa thuận với địa phương, đánh giá tác động môi trường hết hiệu lực phải thực hiện gia hạn và bị thay đổi.

Trong công tác đấu thầu, CPMB cho biết, trong năm 2016, số lượng gói thầu xử lý tình huống do vượt giá gói thầu là 8/15 gói thầu vật tư thiết bị.

Nguyên nhân là do công tác lập dự toán thiên về giá đơn hàng thấp, một số gói thầu phải tổ chức lập lại dự toán, đấu thầu lại nhiều lần mới lựa chọn được nhà thầu, thậm chí có gói thầu phải hủy thầu. Do vậy, theo CPMB cần thống nhất đơn giá vật tư thiết bị trong toàn EVN NPT để làm cơ sở lập dự toán.

Ông Nguyễn Đức Tuyển cũng cho biết, việc lập kế hoạch đầu tư xây dựng ảnh hưởng đến toàn bộ chỉ tiêu, kế hoạch trong năm của Đơn vị từ chuẩn bị đầu tư, chuẩn bị xây dựng, khởi công, đóng điện … nên công tác này luôn được chú trọng. Tuy nhiên, vẫn còn một số khó khăn, vướng mắc trong quá trình lập kế hoạch vốn đầu tư xây dựng hàng năm.

Đơn cử như giá trị trúng thầu một số gói thầu vật tư thiết bị, xây lắp chưa sát với thực tế và tổng dự toán được duyệt. Thời gian hoàn chỉnh thủ tục để ký hợp đồng một số gói thầu chậm hơn so với kế hoạch dự kiến, nhất là các gói thầu vật tư thiết bị.

CPMB cũng chưa lường hết được các khó khăn để dự phòng thời gian cho giai đoạn chuẩn bị đầu tư do thủ tục phải trình duyệt qua nhiều cấp, đặc biệt là thủ tục của các dự án vay vốn ODA, nên kế hoạch khởi công không đáp ứng như: các đường dây 220kV Bắc Giang-Lạng Sơn, Nha Trang-Tháp Chàm, Bình Long-Tây Ninh; các Trạm biến áp (TBA) 220kV Lạng Sơn, Quang Châu.

Trên thực tế, việc theo dõi, đánh giá, điều chỉnh tiến độ tổng thể của dự án đã được chú trọng nhưng vẫn chưa kịp thời nên chưa phát huy được hiệu quả của công tác lập tiến độ tổng thể. Vẫn còn một số tồn tại chủ quan của bộ phận kế hoạch CPMB liên quan đến theo dõi đôn đốc chưa kịp thời tiến độ giao nộp hồ sơ đo đạc, hồ sơ tư vấn thiết kế, tiến độ thực hiện hợp đồng xây lắp, chưa thường xuyên có văn bản nhắc nhở các nhà thầu chậm tiến độ hợp đồng ký.

Một số dự án đường dây có khoảng thời gian giữa giai đoạn thiết kế kỹ thuật và thi công dài, trên tuyến đường dây có nhiều sự thay đổi, tuy nhiên đơn vị Tư vấn không có sự cập nhật trong giai đoạn lập hồ sơ mời thầu và thiết kế bản vẽ thi công dẫn đến trong giai đoạn thi công phải điều chỉnh tuyến, hiệu chỉnh thiết kế ảnh hưởng đến chất lượng và tiến độ như các đường dây 220kV Quảng Ngãi-Quy Nhơn, Thượng KonTum-Quảng Ngãi.

Cũng có một thực tế là một số Nhà thầu do năng lực hạn chế, trong một số thời điểm lực lượng, phương tiện thi công thiếu dẫn đến tiến độ thi công ì ạch, thi công không đảm bảo theo kế hoạch và biện pháp thi công đã lập ban đầu, từ đó ảnh hưởng đến chất lượng và tiến độ công trình như TBA 220kV Sơn Hà, đường dây 220kV Phan Thiết-Phú Mỹ 2.

Các nhà thầu cũng chưa chủ động lập biện pháp thi công, thỏa thuận, cấp phép với các cơ quan liên quan đối với các đoạn tuyến đi gần hay vượt đường bộ, đường sắt, vượt sông, vượt đường dây điện lực nên khi cần thực hiện thì gặp vướng mắc dẫn đến ảnh hưởng tiến độ.

Theo điều khoản trong hợp đồng thì thời gian giao hàng thường được tính từ ngày ký hợp đồng. Trong khi đó việc chế tạo chỉ được tiến hành sau khi bản vẽ đã được người mua thống nhất phê duyệt. Vì vậy trong quá trình thực hiện dự án, có một số hợp đồng đã gần hết thời gian giao hàng nhưng bản vẽ chưa được các bên thống nhất. Đáng chú ý, đối với một số dự án cấp bách, thời gian giao hàng một số hợp đồng thường bị rút ngắn so với thực tế, gây khó khăn cho nhà thầu bị chậm trễ so với hợp đồng.

Do đặc thù quản lý kỹ thuật các dự án đường dây truyền tải điện trải dài qua nhiều địa phương, trong khi lực lượng cán bộ kỹ thuật mỏng, thường xuyên đi công trường để kiểm tra phối hợp giám sát, điều hành tiến độ, giải quyết vướng mắc kỹ thuật trên công trường, tham gia nghiệm thu xuất xưởng cột thép, dây dẫn, nghiệm thu đóng điện, xử lý tồn tại… nên việc điều phối nhân lực gặp nhiều khó khăn.

Ngoài ra, vướng mắc trong bồi thường giải phóng mặt bằng, tiến độ cung cấp vật tư thiết bị chưa đồng bộ… dẫn đến hiện tượng nước rút trong giai đoạn thi công, nghiệm thu, ít nhiều ảnh hưởng đến chất lượng các dự án. Mặt khác, theo nhận định của CPMB, vẫn còn một số tồn tại chủ quan của bộ phận kỹ thuật liên quan đến theo dõi đôn đốc, điều hành tiến độ thi công trên công trình tại một số thời điểm chưa sâu sát, nên ảnh hưởng đến tiến độ hoàn thành dự án như đối với dự án TBA 220kV Sơn Hà./.

>>> Bài 2 : Giải pháp gỡ vướng