Đầu tư công bứt tốc tạo bệ đỡ tăng trưởng kinh tế Hà Nội

Đây được xem là động lực quan trọng giúp Thủ đô duy trì mức tăng trưởng khá trong bối cảnh nhiều thách thức đan xen.

*Đầu tư công tạo lực tăng trưởng kinh tế

Theo báo cáo số 192/BC-TKT của Cục Thống kê thành phố Hà Nội, vốn đầu tư phát triển trên địa bàn quý I/2026 ước đạt hơn 102 nghìn tỷ đồng, tăng 10,1% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, vốn đầu tư thực hiện từ nguồn ngân sách Nhà nước do địa phương quản lý đạt gần 21 nghìn tỷ đồng, tăng tới 47,4% – mức tăng rất cao so với nhiều năm gần đây.

Rút kinh nghiệm của năm 2025, ngay từ những tháng đầu năm 2026, thành phố đã chỉ đạo quyết liệt việc đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm. Nhiều công trình giao thông lớn như các tuyến đường vành đai, cầu vượt sông Hồng, hạ tầng đô thị được triển khai đồng bộ. Giải phóng mặt bằng đạt tiến độ tích cực, giúp các dự án sớm bước vào giai đoạn thi công.

Đặc biệt, thành phố coi kết quả giải phóng mặt bằng sẽ được định lượng làm thước đo trực tiếp, gắn kết chặt chẽ với tiến độ thi công, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công và được xem là tiêu chí cốt lõi để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị.

Đáng chú ý, chi đầu tư phát triển đến hết ngày 31/3/2026 đạt khoảng 24.034 tỷ đồng, tương đương 19,07% kế hoạch năm, gấp khoảng 3 lần cùng kỳ năm 2025 và vượt 29% kịch bản tăng trưởng quý I đề ra. Đây là mức giải ngân rất tích cực, cho thấy sự quyết liệt trong điều hành của thành phố.

Đầu tư công không chỉ tạo tăng trưởng trước mắt mà còn góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn về hạ tầng, nâng cao khả năng kết nối, giảm chi phí logistics và tạo nền tảng thu hút đầu tư tư nhân.

*Tiêu dùng, bán lẻ và dịch vụ phục hồi mạnh mẽ

Cùng với đầu tư công, khu vực dịch vụ tiếp tục là điểm sáng nổi bật khi duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong quý I/2026, với con số tăng 8,21%, đóng góp 5,74 điểm % vào mức tăng GRDP chung. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng quý I ước đạt hơn 252 nghìn tỷ đồng, tăng 11,2% so với cùng kỳ. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt 252.035 tỷ đồng, tăng 11,2%; tổng mức bán ra và doanh thu dịch vụ đạt 1.224.857 tỷ đồng, tăng 11,5% so với cùng kỳ. Đây là những con số cho thấy sức mua nội địa phục hồi tích cực.

Các hoạt động thương mại, hệ thống bán lẻ và thương mại điện tử triển khai nhiều chương trình kích cầu, khuyến mại, góp phần thúc đẩy tiêu dùng. Đặc biệt, quý I trùng với mùa lễ hội đầu năm, giúp các ngành dịch vụ như lưu trú, ăn uống, du lịch, vui chơi giải trí trở nên sôi động.

Thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm quý I/2026 ước tính tăng 7,12%, đóng góp 0,71 điểm % mức tăng GRDP. Trong cơ cấu GRDP quý I/2026, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản chiếm 2,16%; khu vực công nghiệp và xây dựng chiếm 17,77%; khu vực dịch vụ chiếm 70,07%; thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm chiếm 10,0% (cơ cấu GRDP quý I/2025 tương ứng là: 2,05%; 17,83%; 69,99% và 10,13%).

Lượng khách du lịch đến Hà Nội đạt khoảng 2,4 triệu lượt, tăng hơn 33% so với cùng kỳ, trong đó khách quốc tế tăng mạnh trên 35%. Hoạt động vận tải hành khách và hàng hóa cũng tăng trưởng tích cực, với doanh thu ngành vận tải tăng tới 17,7%. Những yếu tố này cho thấy tiêu dùng nội địa đang trở thành trụ cột quan trọng, góp phần bù đắp cho những khó khăn từ khu vực bên ngoài.

*Công nghiệp duy trì đà tăng trưởng khá

Bên cạnh dịch vụ, lĩnh vực công nghiệp tiếp tục duy trì tăng trưởng khá. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) quý I/2026 tăng 8,5% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 7,08%, tiếp tục là động lực chính. Nhiều ngành sản xuất có mức tăng trưởng khá, đặc biệt là các ngành sản xuất thiết bị, máy móc, phương tiện vận tải, dệt may, thực phẩm… phản ánh sự phục hồi của hoạt động sản xuất sau kỳ nghỉ Tết.

Đáng chú ý, sản xuất và phân phối điện tăng 15,85%, cho thấy nhu cầu sản xuất và tiêu dùng năng lượng gia tăng. Hoạt động vận tải, kho bãi tăng 14,3%, góp phần quan trọng vào tăng trưởng chung và hỗ trợ lưu thông hàng hóa. Sự phát triển của logistics không chỉ phục vụ tiêu dùng nội địa mà còn tạo nền tảng cho hoạt động sản xuất và phân phối hàng hóa.

Không chỉ sản xuất tăng, đầu ra của khu vực chế biến, chế tạo cũng có chuyển động tích cực. Chỉ số tiêu thụ sản phẩm của toàn ngành chế biến, chế tạo quý I tăng 7,3% so với cùng kỳ năm trước. Nổi bật là sản xuất thiết bị điện tăng tiêu thụ 59,0%; sản phẩm từ khoáng phi kim loại khác tăng 35,6%; cao su và plastic tăng 26,3%; điện tử, máy vi tính và sản phẩm quang học tăng 24,7%; đồ uống tăng 21,1%. Cùng đó, chỉ số tồn kho toàn ngành chế biến, chế tạo tại thời điểm cuối tháng 3 giảm 6,4% so với cuối quý I/2025, cho thấy sức ép hàng tồn đã phần nào được giải tỏa, hỗ trợ vòng quay sản xuất - tiêu thụ của doanh nghiệp.

Tổng doanh thu vận tải, kho bãi, dịch vụ hỗ trợ vận tải và bưu chính chuyển phát quý I ước đạt 72.426 tỷ đồng, tăng 17,7% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, vận tải hành khách đạt 7.869 tỷ đồng, tăng 25,0%; vận tải hàng hóa đạt 28.526 tỷ đồng, tăng 12,7%; dịch vụ kho bãi và hỗ trợ vận tải đạt 31.664 tỷ đồng, tăng 21,0%; bưu chính, chuyển phát đạt 4.366 tỷ đồng, tăng 15,4%. Riêng đường sắt phục hồi mạnh, với vận chuyển hành khách tăng 57,0% và luân chuyển tăng 54,8%.

Một số ngành gắn với nhu cầu thị trường và đầu tư xây dựng cũng duy trì đà đi lên, như sản xuất sản phẩm từ kim loại đúc sẵn tăng 6,9%, sản xuất chế biến thực phẩm tăng 6,4%, dệt tăng 6,0%. Ở chiều ngược lại, vẫn còn một số ngành tăng chậm hoặc giảm, phản ánh sự phân hóa trong khu vực sản xuất, nhưng xu thế chung của công nghiệp chế biến, chế tạo vẫn là phục hồi tích cực.

*Xuất khẩu giảm do tác động bất lợi từ bên ngoài

Tuy nhiên, trong bức tranh nhiều điểm sáng, hoạt động xuất khẩu lại ghi nhận xu hướng giảm. Kim ngạch xuất khẩu quý I/2026 ước đạt 4,185 tỷ USD, bằng 91,4% so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân chủ yếu đến từ bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất ổn. Xung đột địa chính trị, chi phí vận tải tăng và xu hướng thương mại chậm lại đã làm suy giảm nhu cầu nhập khẩu tại nhiều thị trường lớn.

Trong nước, chi phí đầu vào tăng, đặc biệt là giá năng lượng, khiến giá thành sản xuất tăng, làm giảm sức cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu. Bên cạnh đó, cơ cấu kinh tế của Hà Nội vẫn nghiêng về dịch vụ, trong khi công nghiệp chế biến, chế tạo chưa đủ lớn để tạo đột phá về xuất khẩu. Trong khi đó, kim ngạch nhập khẩu tăng mạnh gần 19% cho thấy nhu cầu nguyên vật liệu phục vụ sản xuất vẫn cao, nhưng cũng đặt ra áp lực đối với cán cân thương mại.

Có thể thấy, kinh tế Hà Nội quý I/2026 là sự đan xen giữa khó khăn và điểm sáng. Trong khi xuất khẩu chịu tác động tiêu cực từ bên ngoài, thì đầu tư công, tiêu dùng nội địa, dịch vụ và sản xuất công nghiệp lại nổi lên như những động lực chính của tăng trưởng. Điều này phản ánh sự linh hoạt trong điều hành kinh tế của thành phố, khi kịp thời tận dụng các động lực trong nước để bù đắp cho sự suy giảm từ khu vực bên ngoài.

Trong thời gian tới, việc tiếp tục phát huy hiệu quả đầu tư công, thúc đẩy tiêu dùng nội địa, đồng thời từng bước nâng cao năng lực sản xuất và xuất khẩu sẽ là những yếu tố then chốt. Cùng với đó, việc phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo theo hướng hiện đại, nâng cao giá trị gia tăng, tận dụng các hiệp định thương mại tự do và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu sẽ giúp Hà Nội giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống.

Trong bức tranh tổng thể về kinh tế - xã hội của Thủ đô quý I/2026, dù còn không ít thách thức, nhưng với những điểm sáng từ đầu tư công, dịch vụ, tiêu dùng và sản xuất công nghiệp, kinh tế Hà Nội vẫn đang có nền tảng tích cực để duy trì đà tăng trưởng và hướng tới phát triển bền vững trong thời gian tới.