Đẩy mạnh phân cấp, không để khoảng trống pháp lý điều hành giá

Để bảo đảm việc triển khai Luật Giá được liên tục, không tạo khoảng trống pháp lý, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định công bố các Thông tư quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Giá số 16/2023/QH15 tiếp tục có hiệu lực, cho đến khi có văn bản sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ.

Theo đó, 14 Thông tư do Bộ Tài chính ban hành trong các năm 2024 và 2025 tiếp tục được áp dụng, liên quan đến các nội dung như kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá và thẩm định giá; tổng hợp, phân tích, dự báo giá thị trường; hệ thống chuẩn mực thẩm định giá Việt Nam; quản lý thẻ thẩm định viên; xây dựng cơ sở dữ liệu về giá; phương pháp định giá hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá; cơ chế, chính sách giá dịch vụ trong lĩnh vực chứng khoán.

Bộ Tài chính cho biết, việc công bố tiếp tục hiệu lực các Thông tư hiện hành nhằm bảo đảm tính ổn định, liên tục và đồng bộ của hệ thống pháp luật về giá, tạo thuận lợi cho các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp trong quá trình triển khai Luật Giá sửa đổi.

Ngày 10/12/2025, Quốc hội đã thông qua Luật số 140/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giá số 16/2023/QH15, với nhiều nội dung điều chỉnh quan trọng nhằm hoàn thiện thể chế quản lý giá, đáp ứng yêu cầu đổi mới mô hình tổ chức chính quyền địa phương và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực giá.

Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết, việc sửa đổi Luật lần này hướng tới tăng cường đẩy mạnh phân cấp, phân quyền việc định giá nhà nước. Theo đó, các bộ, ngành chỉ định giá mặt hàng do Trung ương quản lý, còn lại sẽ phân cấp cho Ủy ban nhân dân tỉnh để thực hiện việc định giá.

Cùng với đó, thực hiện chủ trương tiếp tục tăng cường phân cấp, phân quyền một số mặt hàng, dịch vụ tại luật tiếp tục được sửa đổi theo hướng chuyển thẩm quyền định giá từ 02 cấp xuống 01 cấp nhằm tăng cường tính chủ động, linh hoạt, kịp thời cho các địa phương, đơn vị.

Đây được xem là một trong những nội dung đổi mới quan trọng của Luật Giá sửa đổi, phù hợp với yêu cầu cải cách thể chế và tổ chức bộ máy hiện nay.

Các nội dung sửa đổi của Luật tập trung vào nhiều nhóm vấn đề then chốt như: phân cấp thẩm quyền quản lý giá; điều chỉnh Danh mục hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá; điều kiện kinh doanh dịch vụ thẩm định giá; quy định về thanh tra, kiểm tra chuyên ngành trong lĩnh vực giá. Dù mang tính kỹ thuật lập pháp, nhưng các sửa đổi này có ý nghĩa thể chế quan trọng, nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và khả thi của hệ thống pháp luật khi triển khai trên thực tế.

Đáng chú ý, để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Luật đã sửa đổi, bổ sung quy định về thẩm quyền tổ chức thực hiện bình ổn giá. Theo đó, nhiệm vụ bình ổn giá được chuyển từ UBND cấp huyện sang UBND cấp xã, đồng thời với cơ chế phân cấp trong bình ổn giá hiện hành tại luật, tạo tính linh hoạt, chủ động cho địa phương trong việc thực hiện bình ổn giá trên địa bàn, phù hợp với điều kiện nguồn lực tại địa phương khi bỏ cấp huyện.

Trong lĩnh vực thẩm định giá, Luật bãi bỏ quy định yêu cầu người đại diện theo ủy quyền của tổ chức góp vốn phải là thẩm định viên về giá. Quy định mới góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động đầu tư, kinh doanh dịch vụ thẩm định giá.

Để bảo đảm thống nhất với Luật Thanh tra, Luật Giá sửa đổi đã điều chỉnh chủ thể thực hiện hoạt động thanh tra trong lĩnh vực giá, từ "cơ quan thanh tra tài chính" sang "cơ quan thanh tra thực hiện chức năng thanh tra trong lĩnh vực giá theo quy định của pháp luật về thanh tra". Đồng thời, giữ quy định về kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá, thẩm định giá, bảo đảm công tác kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá, thẩm định giá vẫn tiếp tục thực hiện như hiện hành và không bị gián đoạn.

Một điểm mới đáng chú ý khác là việc bổ sung dịch vụ hạ tầng khu công nghiệp, khu kinh tế, khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung và cụm công nghiệp đầu tư từ ngân sách nhà nước vào Danh mục hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá. Thẩm quyền định giá đối với các dịch vụ này được giao cho UBND cấp tỉnh, nhằm tháo gỡ vướng mắc cho nhiều địa phương trong thực tiễn thu tiền sử dụng dịch vụ hạ tầng thời gian qua.