Hải quan Việt Nam thúc đẩy hợp tác quốc tế trong Chiến dịch Con rồng Mekong VIII

Hội nghị do Hải quan Trung Quốc, Văn phòng Liên lạc Tình báo Khu vực Châu Á - Thái Bình Dương (RILO A/P) và Văn phòng Liên hợp quốc về chống ma túy và tội phạm (UNODC) phối hợp tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến.

Hội nghị có sự tham dự của 63 đại biểu đến từ 26 cơ quan Hải quan, lực lượng thực thi pháp luật các nước thành viên, cùng các tổ chức quốc tế và đối tác liên quan.

Chiến dịch Con rồng Mekong do Hải quan Việt Nam và Hải quan Trung Quốc khởi xướng từ năm 2018 với sự hỗ trợ của RILO A/P và UNODC. Qua 8 giai đoạn triển khai liên tục, đến nay, Chiến dịch không ngừng được mở rộng về quy mô và phạm vi hợp tác, thu hút sự tham gia tích cực của các cơ quan hải quan, lực lượng thực thi pháp luật, các tổ chức quốc tế và đối tác phát triển trong khu vực cũng như trên thế giới.

Từ một sáng kiến hợp tác song phương, Chiến dịch Con rồng Mekong đã từng bước phát triển thành cơ chế hợp tác đa phương có uy tín, trở thành diễn đàn quan trọng để các cơ quan thực thi pháp luật tăng cường phối hợp, chia sẻ trách nhiệm và phát huy sức mạnh tổng hợp trong đấu tranh với các loại tội phạm xuyên quốc gia. Những kết quả đạt được đã được cộng đồng quốc tế ghi nhận, góp phần nâng cao năng lực quản lý biên giới, tăng cường an ninh, an toàn khu vực.

Chiến dịch Con rồng Mekong đã 3 lần được đề cập trong các Tuyên bố chung Việt Nam – Trung Quốc tại các cuộc hội đàm, tiếp xúc cấp cao giữa lãnh đạo hai Đảng, hai Nhà nước. Điều này thể hiện sự đánh giá cao đối với hiệu quả hợp tác thực chất giữa các cơ quan thực thi pháp luật, đồng thời khẳng định Chiến dịch là điểm sáng trong quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Trung Quốc, minh chứng cho tinh thần tin cậy, phối hợp chặt chẽ và chia sẻ trách nhiệm trong ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống.

Trong khuôn khổ Hội nghị, đoàn Hải quan Việt Nam đã tích cực tham gia các phiên thảo luận chuyên đề; chia sẻ tình hình, kết quả đấu tranh, kinh nghiệm thực tiễn cũng như những khó khăn, vướng mắc trong phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép ma túy và động vật hoang dã xuyên biên giới.

Với vai trò là một trong những thành viên điều phối Hội nghị, trong phát biểu khai mạc, đại diện Hải quan Việt Nam nhấn mạnh rằng trong bối cảnh các loại tội phạm xuyên quốc gia ngày càng gia tăng cả về quy mô và mức độ tinh vi, không một quốc gia hay cơ quan đơn lẻ nào có thể tự mình ứng phó hiệu quả.

Việc tiếp tục tăng cường kết nối, chia sẻ thông tin và phối hợp hành động thông qua Chiến dịch Con rồng Mekong không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật, bảo đảm an ninh, an toàn khu vực mà còn thể hiện trách nhiệm chung của các quốc gia trong bảo vệ sức khỏe cộng đồng, gìn giữ đa dạng sinh học và hướng tới phát triển bền vững.

Tại các phiên làm việc, các đại biểu đã rà soát kết quả triển khai Chiến dịch Con rồng Mekong VIII trong nửa giai đoạn đầu; cập nhật tình hình tội phạm ma túy, tiền chất ma túy và buôn bán trái phép động, thực vật hoang dã; trao đổi về các xu hướng mới nổi, phương thức, thủ đoạn hoạt động của các đường dây tội phạm xuyên quốc gia; đồng thời chia sẻ nhiều vụ việc bắt giữ điển hình, kinh nghiệm thực thi và những khó khăn trong quá trình triển khai Chiến dịch.

Đại diện các tổ chức quốc tế đã cung cấp nhiều thông tin hữu ích liên quan đến phân tích xu hướng, nhận dạng loài, phương thức buôn lậu, công tác đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật phục vụ thực thi pháp luật.

Các nội dung trao đổi cho thấy hoạt động của các đường dây tội phạm ma túy và buôn bán trái phép động, thực vật hoang dã xuyên quốc gia tiếp tục diễn biến phức tạp, lợi dụng sự phát triển nhanh chóng của thương mại xuyên biên giới, chuỗi cung ứng và công nghệ để gia tăng hoạt động phạm tội.

Theo kết quả sơ bộ được cập nhật tại Hội nghị, sau gần hai tháng triển khai (từ ngày 15/4 đến ngày 8/6/2026), Chiến dịch OMD VIII đã ghi nhận 927 vụ việc do các cơ quan thành viên phát hiện, xử lý. Trong đó có 839 vụ việc liên quan đến ma túy, 21 vụ việc liên quan đến tiền chất, 47 vụ việc về động, thực vật hoang dã và 20 vụ việc khác liên quan đến vũ khí, thuốc lá và thuốc lá điện tử.

Tổng khối lượng ma túy thu giữ đạt khoảng 6,33 tấn cùng hơn 252.000 đơn vị ma túy dạng viên, gói…; khoảng 400 kg tiền chất và hơn 71.000 đơn vị dạng hộp, chai…; cùng khoảng 20,7 tấn và hơn 2.000 cá thể, mẫu vật động, thực vật hoang dã.

Các vụ bắt giữ tập trung chủ yếu vào nhóm ma túy tổng hợp, cần sa, cocaine, opioid và các chất hướng thần mới (NPS), phản ánh xu hướng đa dạng hóa phương thức vận chuyển và chủng loại hàng cấm của các đường dây tội phạm xuyên quốc gia.

Trong khuôn khổ Hội nghị, các đại biểu đã tập trung thảo luận về các định hướng và hoạt động ưu tiên cho giai đoạn tiếp theo của OMD VIII, qua đó tạo sự đồng thuận cao giữa các thành viên, thúc đẩy nhiều ý tưởng hợp tác cụ thể trong giai đoạn nước rút của Chiến dịch. 

Phát biểu bế mạc Hội nghị, Hải quan Việt Nam và Hải quan Trung Quốc đánh giá cao việc tiếp tục mở rộng sự tham gia của các đối tác và mạng lưới chuyên môn, qua đó tăng cường tính kết nối giữa các cơ chế hợp tác hiện có, góp phần nâng cao hiệu quả kiểm soát tại các tuyến, địa bàn và lĩnh vực trọng điểm.

Hai bên đề nghị các thành viên tiếp tục chủ động chia sẻ thông tin tình báo thông qua hệ thống CENcomm; tăng cường trao đổi sớm về các lô hàng nghi vấn, tuyến đường vận chuyển, phương thức che giấu và các đối tượng liên quan nhằm nâng cao hiệu quả phát hiện, ngăn chặn từ sớm, từ xa.

Hải quan Việt Nam đã đề xuất một số định hướng hợp tác thiết thực nhằm tăng cường trao đổi thông tin tình báo, nâng cao hiệu quả phân tích rủi ro và thúc đẩy phối hợp điều tra thực chất giữa các cơ quan thực thi pháp luật trong khu vực. 

Kết thúc Hội nghị, các đại biểu đều khẳng định hiệu quả tích cực từ việc duy trì kết nối chặt chẽ, chia sẻ thông tin kịp thời và phối hợp thực chất giữa các cơ quan thực thi pháp luật các nước trong đấu tranh với loại tội phạm về ma tuý, động thực vật hoang dã.

Các thành viên tham gia cùng thống nhất tiếp tục đẩy mạnh hợp tác, chia sẻ thông tin và phối hợp thực thi trong giai đoạn còn lại của OMD VIII, góp phần đấu tranh hiệu quả với tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia, bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đa dạng sinh học và an ninh khu vực.