Đề thi, đáp án môn Ngữ Văn thi vào lớp 10 tại Sơn La năm 2026

Phần

Câu

Hướng dẫn giải của Tuyensinh247.com

Đọc hiểu

Câu 1.

(0,5 điểm)

- Ngôi kể thứ nhất

- Dấu hiệu: người kể xưng “tôi” – tham gia trực tiếp vào câu chuyện

Câu 2.

(0,5 điểm)

Những thức quà bà nội mang từ quê lên phố cho gia đình nhân vật “tôi”: Nhãn tháng Sáu, Na tháng Bảy, Roi mùa hạ, Gương sen mùa thu, bột sắn, hoa hoè.

Câu 3. 

(1,0 điểm)

- Biện pháp so sánh: ví “mặt bà hanh hao, là lạ” với “người đi đâu xa mới về”

- Tác dụng:

+ Giúp câu văn giàu hình ảnh, tăng sức gợi hình, gợi cảm

+ Làm nổi bật vẻ thay đổi khác lạ của bà: mệt mỏi, ngơ ngác sau cơn bạo bệnh.

+ Gợi lên tình trạng sức khoẻ đang yếu đi, sự già nua của bà, đồng thời thể hiện sự lo lắng, xót xa của nhân vật “tôi” 

Câu 4.

(1,0 điểm)

Nhân vật “tôi” dành cho bà nội tình cảm yêu thương, lo lắng, xót xa và kính yêu. Nhân vật “tôi” luôn quan tâm, chăm sóc bà khi ốm đau, xúc động nghẹn ngào khi thấy bà yếu mệt, đồng thời thấu hiểu, trân trọng tình yêu thương, sự hi sinh của bà dành cho con cháu.

Câu 5.

(1,0 điểm)

HS đọc kĩ văn bản và rút ra thông điệp phù hợp. Sau đây là gợi ý của Ban chuyên môn Tuyensisnh247.com

- Thông điệp: Cần biết yêu thương, kính trọng, quan tâm tới ông bà khi còn có thể.

Viết

Câu 1.

(2,0 điểm)

1. Mở đoạn: Giới thiệu vấn đề nghị luận.

2. Thân đoạn

- Bà nội là người yêu thương, chăm lo cho con cháu:

+ Thường xuyên từ quê lên phố thăm gia đình

+ Mang theo nhiều món quà quê giản dị: hoa quả, gương sen, bột sắn, hoa hoè… => chứa đựng tình thương, sự quan tâm của bà dành cho con cháu.

- Bà nội giàu đức hi sinh, luôn nghĩ cho con cháu:

+ Khi đau ốm, mê sảng vẫn lo chuyện “mất hai con ngan” để dành làm thịt cho cháu ăn.

+ Luôn đau đáu mong con cháu được đủ đầy, hạnh phúc.

- Bà nội già nua nhưng giàu nghị lực, tình yêu sống:

+ Cố gắng chống chọi với bệnh tật.

+ Hình ảnh bà ngồi dậy, đầu vấn khăn thể hiện sự mạnh mẽ, nề nếp, mong được tiếp tục bên con cháu.

- Nghệ thuật xây dựng nhân vật:

+ Miêu tả qua hành động, lời nói, giấc mơ, ngoại hình và cảm xúc của nhân vật “tôi”

+ Chi tiết chân thực, cảm động, giàu sức gợi.

3. Kết đoạn: Tổng kết vấn đề nghị luận.

Câu 2.

(4,0 điểm)

I. Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận

II. Thân bài

* Giải thích:

- Thiết bị điện tử thông minh: là các thiết bị công nghệ hiện đại có khả năng kết nối Internet và xử lí thông tin, như điện thoại thông minh, máy tính, máy tính bảng,...

* Phân tích + Chứng minh:

- Thực trạng: con cái ít chia sẻ, tâm sự, thiếu kết nối với cha mẹ

+ Giữa cha mẹ và các con ít trò chuyện, tâm sự, chia sẻ suy nghĩ, cảm xúc

+ Con cái thờ ơ với đời sống tinh thần của cha mẹ

+ Khoảng cách giữa các thành viên trong gia đình ngày càng lớn.

- Nguyên nhân:

+ Nhiều bạn trẻ quá say mê mạng xã hội, trò chơi điện tử, các hoạt động giải trí trực tuyến; Chưa nhận thức được tầm quan trọng của sự gắn kết gia đình.

+ Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ tạo ra nhiều nội dung hấp dẫn, thu hút giới trẻ; Cha mẹ bận rộn với công việc, ít có thời gian trò chuyện cùng con; …

- Hậu quả:

+ Tình cảm gia đình trở nên lạnh nhạt, xa cách.

+ Cha mẹ không hiểu được tâm tư, nguyện vọng của con; con cái cũng khó cảm nhận được tình yêu thương, sự hi sinh của cha mẹ.

+ Người trẻ dễ rơi vào trạng thái cô đơn, thiếu điểm tựa tinh thần khi gặp khó khăn.

HS tìm và lựa chọn sử dụng dẫn chứng phù hợp với bài viết

- Giải pháp khắc phục:

+ Đối với con:

Nhận thức được vai trò của gia đình trong cuộc sống.

+Sử dụng thiết bị điện tử một cách hợp lí, có thời gian biểu khoa học.

Chủ động trò chuyện, chia sẻ những niềm vui, nỗi buồn với cha mẹ; quan tâm đến sức khỏe, cảm xúc và công việc của cha mẹ.

Dành nhiều thời gian tham gia các hoạt động chung của gia đình.

+ Đối với cha mẹ:

Dành thời gian lắng nghe, thấu hiểu con hơn.

Tôn trọng suy nghĩ, cảm xúc của con.

Hạn chế quát mắng, áp đặt; xây dựng mối quan hệ gần gũi, tin cậy.

+ Đối với nhà trường và xã hội:

Giáo dục học sinh về kỹ năng giao tiếp, ứng xử trong gia đình.

Tuyên truyền nâng cao nhận thức về việc sử dụng công nghệ đúng cách.

* Mở rộng, liên hệ bản thân

III. Kết bài: Tổng kết vấn đề nghị luận.