Đề xuất ngưỡng miễn thuế 1 tỷ đồng, giảm thu khoảng 7.000 tỷ đồng

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI sáng 23/4, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt. Nhiều đại biểu cho rằng việc sửa đổi lần này cần hướng tới xây dựng hệ thống thuế linh hoạt hơn, phù hợp với biến động của nền kinh tế, đồng thời bảo đảm công bằng, minh bạch và tạo thuận lợi cho người nộp thuế.

Thảo luận tại hội trường, các đại biểu Quốc hội đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, sự quyết liệt của Quốc hội và Chính phủ trong điều hành linh hoạt chính sách thông qua luật sửa đổi bổ sung một số điều của 4 luật thuế. Theo các đại biểu, đây là những quyết sách đúng đắn, kịp thời, không chỉ giúp tháo gỡ khó khăn về vốn mà còn giảm bớt gánh nặng chi phí cho người dân, doanh nghiệp, thể hiện rõ quyết tâm đưa nền kinh tế vượt qua giai đoạn khó khăn và hướng tới mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Các đại biểu đều thống nhất giao Chính phủ quy định chi tiết về ngưỡng chịu thuế. Theo các đại biểu, quy định này tạo cơ sở pháp lý để Chính phủ chủ động, linh hoạt ban hành, điều chỉnh chính sách thuế phù hợp với thực tiễn, đáp ứng yêu cầu chỉ đạo điều hành nhằm thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ, đặc biệt là mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao gắn với ổn định kinh tế vĩ mô.

Đại biểu Trịnh Tú Anh (Đoàn Lâm Đồng) nhấn mạnh Hiến pháp quy định nghĩa vụ nộp thuế của mọi người phải “theo luật định” và việc "sửa đổi hoặc bãi bỏ các thứ thuế thuộc thẩm quyền của Quốc hội. Tuy nhiên, trong bối cảnh nền kinh tế biến động nhanh, nếu mọi tham số thuế đều “đóng khung cứng” trong luật thì chính sách có thể nhanh chóng lạc hậu, tạo độ trễ bất lợi cho người dân và doanh nghiệp.

Đại biểu đồng tình với chủ trương giao Chính phủ quy định ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân, song cho rằng vấn đề quan trọng là cách thức phân quyền. Nếu giao toàn quyền mà không có giới hạn trong luật, Quốc hội thực chất đã chuyển một phần thẩm quyền lập pháp trong lĩnh vực nhạy cảm. Vì vậy, đại biểu đề nghị Luật quy định nguyên tắc và khung giới hạn; Chính phủ điều hành linh hoạt trong khung đó; Quốc hội thực hiện giám sát thực chất. Đây là cách tiếp cận phù hợp với thông lệ lập pháp hiện đại, đồng thời bảo đảm đúng tinh thần Hiến pháp.

Đại biểu Nguyễn Duy Thanh (Đoàn Cà Mau) cũng bày tỏ ủng hộ việc giao Chính phủ quy định ngưỡng doanh thu miễn thuế là hướng tiếp cận phù hợp vì giúp tăng tính chủ động trong điều hành, phản ánh kịp thời những biến động về giá cả, lạm phát và thay đổi trong hành vi tiêu dùng. Tuy nhiên, ông cho rằng dự thảo hiện chưa làm rõ phương án cụ thể và cần xác định các nguyên tắc hoặc khung định hướng trong luật để bảo đảm tính ổn định của chính sách. Các đại biểu cũng cho rằng ngưỡng doanh thu chịu thuế hiện hành 500 triệu đồng/năm đã không còn phù hợp với thực tiễn.

Theo đại biểu Trịnh Tú Anh, GDP bình quân đầu người năm 2025 đạt khoảng 125,5 triệu đồng và dự kiến năm 2026 khoảng 128–130 triệu đồng, trong khi ngưỡng 500 triệu đồng hiện chỉ tương đương khoảng 4 lần GDP bình quân đầu người. Mức này thấp hơn đáng kể so với thông lệ ở nhiều nước có nền kinh tế tương đồng, nơi ngưỡng miễn thuế đối với khu vực kinh tế nhỏ thường ở mức 8–15 lần GDP bình quân đầu người. Từ đó, đại biểu đề xuất luật quy định ngưỡng sàn không thấp hơn 1 tỷ đồng và ngưỡng trần không quá 2 tỷ đồng để Chính phủ điều hành linh hoạt theo từng thời kỳ.

Các đại biểu cũng lưu ý cùng một mức doanh thu nhưng lợi nhuận giữa các ngành nghề có thể khác nhau đáng kể. Trong lĩnh vực thương mại hoặc dịch vụ ăn uống, chi phí đầu vào có thể chiếm tới 80–90% doanh thu, trong khi một số dịch vụ chuyên môn có biên lợi nhuận cao hơn. Vì vậy, khi triển khai chính sách, cần nghiên cứu khả năng phân loại theo nhóm ngành nghề dựa trên cấu trúc chi phí thực tế.