Cân nhắc nâng ngưỡng miễn thuế để hỗ trợ hộ kinh doanh nhỏ

Theo các chuyên gia kinh tế, đề xuất nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng đối với hộ kinh doanh lên khoảng 1–2 tỷ đồng là hướng điều chỉnh cần thiết trong bối cảnh chi phí đầu vào gia tăng và sức mua suy giảm.

Việc nới ngưỡng miễn thuế không chỉ giúp giảm áp lực cho hộ kinh doanh quy mô nhỏ mà còn tạo dư địa để khu vực kinh tế này duy trì hoạt động, ổn định việc làm và tiếp tục đóng góp cho nền kinh tế.

Bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam cho rằng trong bối cảnh năm 2026 chi phí đầu vào có xu hướng gia tăng, sức mua suy giảm, hoạt động của nhiều hộ kinh doanh vẫn gặp khó khăn, việc nâng ngưỡng miễn thuế là chính sách kịp thời và có ý nghĩa hỗ trợ thực chất.

Theo bà Cúc, điều chỉnh ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế sẽ giúp các hộ kinh doanh quy mô nhỏ và trung bình thấp duy trì hoạt động, đặc biệt trong những ngành nghề có biên lợi nhuận thấp và chịu tác động lớn từ biến động chi phí.

Đáng chú ý, dự thảo luật cũng đề xuất giao Chính phủ quyền chủ động điều chỉnh mức doanh thu không phải nộp thuế.

Theo bà Nguyễn Thị Cúc, cách tiếp cận này phù hợp trong bối cảnh kinh tế có nhiều biến động, giúp cơ quan điều hành linh hoạt hơn trong việc điều chỉnh chính sách khi cần thiết.

Đồng quan điểm, trao đổi với báo chí ông Nguyễn Văn Phụng, Ủy viên Ban Chấp hành Hiệp hội Pháp chế doanh nghiệp Việt Nam cho rằng doanh nghiệp siêu nhỏ về bản chất không khác nhiều so với hộ kinh doanh, bởi quy mô nhỏ, năng lực quản lý và nguồn lực tài chính còn hạn chế.

Theo ông Phụng, trong giai đoạn hiện nay, chính sách cần có sự hỗ trợ nhất định để tạo điều kiện cho khu vực kinh tế này phát triển. Việc nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế vì vậy sẽ giúp giảm bớt gánh nặng cho các hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ, tạo điều kiện để họ tích lũy và mở rộng hoạt động.

Nhiều hộ kinh doanh cũng cho rằng ngưỡng doanh thu miễn thuế hiện nay ở mức 500 triệu đồng mỗi năm chưa phù hợp với thực tế. Anh Nguyễn Văn Sơn, chủ một cửa hàng ăn uống tại Hà Nội cho biết với mặt bằng giá cả và chi phí thuê mặt bằng hiện nay, doanh thu vài trăm triệu đồng mỗi năm không đồng nghĩa với lợi nhuận cao.

“Chi phí nguyên liệu, tiền thuê mặt bằng, tiền điện nước và nhân công đều tăng. Doanh thu 500–700 triệu đồng một năm nhưng sau khi trừ chi phí thì lợi nhuận không còn nhiều. Nếu ngưỡng miễn thuế được nâng lên thì các hộ kinh doanh nhỏ sẽ có thêm điều kiện duy trì hoạt động”, anh Sơn chia sẻ.

Tương tự, chị Lê Thị Huệ kinh doanh hiệu thuốc tại Thanh Hóa cho rằng việc nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế sẽ giúp giảm áp lực cho các hộ kinh doanh nhỏ, đặc biệt trong giai đoạn sức mua của thị trường chưa phục hồi mạnh.

“Điều quan trọng là chính sách cần phù hợp với thực tế kinh doanh hiện nay. Khi hoạt động ổn định và có tích lũy tốt hơn thì các hộ kinh doanh cũng sẵn sàng thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế”, chị Lê Thị Huệ nói.

Trước đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã họp cho ý kiến về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng

Một nội dung đáng chú ý của dự thảo là không quy định cứng mức doanh thu miễn thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh trong luật mà giao Chính phủ chủ động điều chỉnh mức này theo từng giai đoạn.

Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, nguyên nhân của đề xuất này là từ đầu năm 2026 đến nay, do tác động của tình hình thế giới dẫn đến kinh tế trong nước có nhiều biến động, giá nhiên liệu tăng làm chi phí đầu vào gia tăng, sức mua suy giảm và hoạt động sản xuất kinh doanh của hộ, cá nhân kinh doanh gặp nhiều khó khăn.

Vì vậy, cần tiếp tục nghiên cứu, điều chỉnh ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế TNCN của cá nhân kinh doanh và mức doanh thu của hộ, cá nhân kinh doanh thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT để hỗ trợ hộ, cá nhân kinh doanh, đặc biệt đối với các ngành nghề có biên lợi nhuận thấp và chịu tác động lớn từ biến động chi phí.

Bên cạnh đó, để hỗ trợ hộ, cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp phát triển sản xuất kinh doanh, nhất là những hộ, cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp có quy mô nhỏ, đồng thời đảm bảo công bằng trong chính sách thuế thu nhập giữa hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp quy mô nhỏ, khuyến khích hộ, cá nhân chuyển lên doanh nghiệp; trên cơ sở đánh giá tác động (cân đối giữa tác động giảm thu ngân sách với việc tạo điều kiện để hộ kinh doanh có nguồn lực để phát triển sản xuất kinh doanh, ổn định tâm lý xã hội).

Bộ Tài chính cho biết, quy định này giúp cho Chính phủ có đủ cơ sở pháp lý để điều hành linh hoạt chính sách tài khóa, trong đó có chính sách thuế và cũng là thể chế hóa nội dung "Giao Chính phủ chủ động điều chỉnh các loại thuế, phí trong trường hợp khẩn cấp" tại Kết luận số 18-KL/TW.

Hiện nay, theo quy định của pháp luật, hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống không phải nộp thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng. Quy định này được Quốc hội thông qua vào cuối năm 2025 khi sửa đổi các luật thuế liên quan.

Tuy nhiên, trong quá trình thẩm tra, nhiều ý kiến cho rằng mức 500 triệu đồng vẫn còn thấp so với thực tế hoạt động kinh doanh hiện nay. Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa đề xuất nâng ngưỡng lên khoảng 3 tỷ đồng, trong khi cơ quan thẩm tra cho rằng cần nghiên cứu mức tối thiểu khoảng 2 tỷ đồng để bảo đảm tính nhân văn và phù hợp với thực tiễn.

Theo Bộ Tài chính, giai đoạn 2022–2025 cả nước có khoảng 3–4 triệu hộ kinh doanh, trong đó hơn 2 triệu hộ khai thuế ổn định, đóng góp khoảng 2% tổng thu ngân sách nhà nước. Riêng năm 2025, số thu thuế từ khu vực này đạt 32.840 tỷ đồng, tăng 37,5% so với cùng kỳ.

Các chuyên gia kinh tế cho rằng, trong bối cảnh khu vực hộ kinh doanh vẫn đóng vai trò quan trọng đối với nền kinh tế, việc điều chỉnh chính sách thuế theo hướng linh hoạt được kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa hỗ trợ khu vực kinh tế nhỏ lẻ phát triển bền vững trong thời gian tới.

Dự kiến chiều nay, Quốc hội sẽ nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt. Sau đó, Quốc hội thảo luận tại Tổ về nội dung này.