Điểm nghẽn lớn của tuần hoàn bao bì không nằm ở công nghệ tái chế

Theo đại diện Tập đoàn TH, đơn vị đã có nhiều nỗ lực và hoạt động hiệu quả trong thu gom bao bì, bài toán lớn của tái chế bao bì tại Việt Nam hiện nay không phải là “tái chế thế nào”, mà là “làm sao thu hồi hiệu quả bao bì sau khi người tiêu dùng sử dụng”.

Nhận định này được đại diện Tập đoàn TH (đơn vị sở hữu thương hiệu TH true MILK) chia sẻ bên lề Hội nghị thường niên lần thứ 7 của Liên minh Tái chế Bao bì Việt Nam (PRO Vietnam) diễn ra mới đây tại TP.HCM.

TH là một trong các thành viên sáng lập PRO Vietnam từ năm 2018. Sau 7 năm hoạt động, liên minh này hiện quy tụ 34 doanh nghiệp thành viên, góp phần thúc đẩy thu gom, tái chế bao bì và phát triển mô hình kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam.

Lợi ích của bao bì “xanh hơn”

Thực tế cho thấy các hoạt động vì môi trường hiện đã trở thành một phần cần có trong chiến lược kinh doanh và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Chia sẻ về câu chuyện tại doanh nghiệp mình, đại diện Tập đoàn TH cho biết, đầu tư vào bao bì xanh không chỉ mang lại lợi ích về mặt môi trường, mà còn về các mặt thương hiệu, thị trường và năng lực cạnh tranh.

Thương hiệu quốc gia TH true MILK gắn với các giá trị “hoàn toàn từ thiên nhiên”, “thân thiện với môi trường” và phát triển bền vững. Việc sử dụng bao bì xanh đã củng cố sự nhất quán giữa thông điệp và hành động thực tế của thương hiệu sữa tươi sạch hàng đầu Việt Nam, giữ vững niềm tin của người tiêu dùng đối với thương hiệu, đồng thời thể hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.

Từ góc độ thị trường, xu hướng tiêu dùng xanh đang gia tăng mạnh mẽ, đặc biệt ở nhóm khách hàng trẻ, thành thị và có thu nhập trung bình khá trở lên. Bao bì thân thiện hơn với môi trường là mối quan tâm của nhóm khách hàng này. 

Các hoạt động thu gom và tái chế bao bì tạo ra sự tương tác trực tiếp với người tiêu dùng tại hệ thống cửa hàng TH true mart, từ đó tăng gắn kết thương hiệu và lan tỏa, khuyến khích khách hàng yêu thích lối sống xanh.

Bên cạnh đó, các tiêu chuẩn môi trường ngày càng trở thành điều kiện quan trọng khi tiếp cận thị trường xuất khẩu, làm việc với các chuỗi bán lẻ lớn, đáp ứng yêu cầu của các khách hàng doanh nghiệp, tổ chức và cơ quan.

Bao bì xanh có thể tạo ra lợi thế cạnh tranh và sự khác biệt theo nhiều cách như giá trị thương hiệu được nâng cao, doanh nghiệp chủ động hơn trước các quy định về trách nhiệm tái chế và môi trường đang ngày càng hoàn thiện.

“Đầu tư vào bao bì xanh không đơn thuần là chi phí môi trường mà là một khoản đầu tư chiến lược”, đại diện TH khẳng định.

Trong lộ trình hướng tới Net Zero, bao bì bền vững là một trong những giải pháp quan trọng giúp các nhà máy TH giảm phát thải trong vòng đời sản phẩm.

“Bao bì không chỉ thực hiện chức năng bảo vệ sản phẩm mà còn là công cụ thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn thông qua việc tăng khả năng thu hồi, tái chế và tái sử dụng tài nguyên. Vì vậy, chúng tôi liên tục nghiên cứu các giải pháp kỹ thuật nhằm giảm sử dụng nguyên liệu, tăng khả năng tái chế, ưu tiên vật liệu thân thiện với môi trường và thúc đẩy thu gom, tái chế sau tiêu dùng” – đại diện TH cho biết.

Thông qua các hoạt động thu gom và tái chế bao bì trong nhiều năm qua, TH cho rằng để những nỗ lực về bao bì xanh thực sự phát huy hiệu quả, vẫn còn một mắt xích quan trọng cần được hoàn thiện.

Thu gom bao bì sau tiêu dùng - bài toán khó

Theo đại diện TH, Việt Nam hiện vẫn thiếu một hệ thống thu gom và phân loại sau tiêu dùng đủ rộng, đủ hiệu quả và đủ động lực kinh tế để đưa bao bì đã qua sử dụng quay trở lại chu trình tái chế.

“Bài toán lớn nhất của bao bì hộp giấy tại Việt Nam hiện nay không phải là ‘tái chế thế nào’, mà là ‘làm sao thu hồi được bao bì sau khi người tiêu dùng sử dụng’”, vị này nhận định. “Nếu giải quyết được điểm nghẽn này, sẽ hình thành một hệ sinh thái thu gom - phân loại - logistics ngược, nơi người dân, doanh nghiệp, nhà bán lẻ, trường học, lực lượng thu gom phi chính thức và chính quyền địa phương cùng tham gia vào một vòng tuần hoàn thống nhất”.

Đây cũng là lý do các doanh nghiệp thành viên PRO Vietnam dành nhiều nguồn lực cho hoạt động thu gom và nâng cao nhận thức cộng đồng trong nhiều năm qua.

Để gia tăng tỷ lệ thu gom và tái chế, cần một chính sách EPR ổn định và minh bạch, một hệ thống thu gom hiệu quả và có sự tham gia tích cực của người tiêu dùng trong phân loại và hoàn trả bao bì sau sử dụng. Khi mọi mắt xích cùng vận hành đồng bộ, chất thải sẽ được nhìn nhận như một nguồn tài nguyên và giá trị của kinh tế tuần hoàn mới được phát huy trọn vẹn