Điểm tin kinh tế thế giới nổi bật ngày 13/10/2026

1. BRICS mở rộng tạo đà chuyển đổi công nghiệp tại châu Phi: Sự mở rộng của nhóm BRICS đang mở ra cơ hội lớn để châu Phi chuyển đổi mô hình kinh tế từ xuất khẩu tài nguyên thô sang phát triển năng lực sản xuất công nghiệp. Giới chuyên gia khuyến nghị các quốc gia trong khu vực cần tận dụng lợi thế về trữ lượng khoáng sản thiết yếu phục vụ xe điện như lithium, cobalt để thu hút công nghệ và dòng vốn từ Ngân hàng Phát triển Mới (NDB) vào các dự án chế biến nội địa. Đồng thời, quá trình hội nhập thông qua Khu vực Thương mại Tự do Lục địa châu Phi (AfCFTA) phải gắn liền với chiến lược công nghiệp hóa, qua đó giúp lục địa này nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.

2. Ấn Độ đối mặt rủi ro kinh tế do thiếu hụt nguồn cung than: Tình trạng thiếu hụt than và gián đoạn nguồn cung điện tại Ấn Độ đang gây sức ép nghiêm trọng lên hoạt động sản xuất công nghiệp, đẩy chi phí năng lượng của các doanh nghiệp tăng vọt. Tính đến ngày 10/10, gần một nửa số nhà máy nhiệt điện than trên cả nước chỉ còn lượng dự trữ dưới 25%, khiến hệ thống quốc gia thiếu hụt bình quân gần 4.000 MW mỗi ngày và buộc nhiều nhà máy luyện kim phải cắt giảm sản lượng. Bên cạnh đó, mức giá trúng đấu giá than giao ngay của Coal India trong tháng 9 đã tăng tới 94% so với giá cơ sở, đe dọa suy giảm khả năng cạnh tranh và đà tăng trưởng kinh tế chung.

3. Quan chức Fed để ngỏ khả năng tiếp tục tăng lãi suất: Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) chi nhánh Cleveland, bà Beth Hammack, cảnh báo chính sách tiền tệ thắt chặt hơn có thể là điều kiện cần thiết để kiểm soát lạm phát, đồng thời ủng hộ các đợt điều chỉnh lãi suất nhỏ nhưng tiến hành nhanh chóng. Dù chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) và PCE lõi trong tháng 8 đã hạ nhiệt nhưng vẫn lần lượt duy trì ở mức 3,4% và 3%, đòi hỏi "một khoảng thời gian" để đưa lạm phát về mục tiêu 2%. Dựa trên những tín hiệu này, công cụ FedWatch của CME dự báo có gần 88% khả năng ngân hàng trung ương sẽ tiếp tục quyết định tăng lãi suất vào cuộc họp tháng 12 tới.

4. IMF cảnh báo rủi ro bùng phát làn sóng "kìm hãm tài chính": Tại Hội nghị Thường niên năm 2026 đang diễn ra ở Bangkok, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cảnh báo các nền kinh tế phát triển có nguy cơ rơi vào một làn sóng "kìm hãm tài chính" mới do áp lực nợ công liên tục gia tăng từ năm 2008. Theo chuyên gia IMF, thay vì can thiệp kiểm soát lãi suất hay ép buộc hệ thống ngân hàng mua nợ công để giảm chi phí vay, các quốc gia cần đẩy mạnh cải cách nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thực chất. Đồng thời, các chính phủ được khuyến nghị nên áp dụng nhóm giải pháp minh bạch như điều chỉnh chính sách thuế và thắt chặt chi tiêu để củng cố tài khóa, ngăn ngừa rủi ro bất ổn trong tương lai.

5. OPEC+ cảnh báo áp lực lạm phát từ chi phí vận tải năng lượng: Các bộ trưởng thuộc Tổ chức các Nước Xuất khẩu Dầu mỏ và đối tác (OPEC+) cảnh báo chi phí vận chuyển và bảo hiểm năng lượng đang tăng vọt lên mức kỷ lục, có thời điểm vượt quá 30% giá trị hàng hóa. Tình trạng cước phí đắt đỏ này đang cản trở nghiêm trọng quá trình vận chuyển dầu thô và các sản phẩm hóa dầu, đồng thời làm trầm trọng thêm áp lực lạm phát trên quy mô toàn cầu. Nhằm bảo vệ sự ổn định của kinh tế thế giới trước gánh nặng chi phí, các nước thành viên cam kết sẽ tăng cường phối hợp với chính phủ và doanh nghiệp để bảo đảm an toàn cho các tuyến hàng hải quốc tế, duy trì chuỗi cung ứng năng lượng thông suốt.

6. EU xem xét tái áp thuế lợi nhuận siêu ngạch với ngành dầu khí: Liên minh châu Âu (EU) đang xem xét áp dụng biện pháp đánh thuế lợi nhuận vượt mức thông thường đối với các tập đoàn dầu khí nhằm tạo nguồn quỹ hỗ trợ người dân đối phó với hóa đơn năng lượng leo thang. Động thái này diễn ra trong bối cảnh giá dầu Brent có thời điểm chạm mốc 120 USD/thùng vào cuối tháng 4 do gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz, giúp các doanh nghiệp năng lượng thu lời lớn. Mặc dù từng vấp phải rào cản pháp lý khi thu về 29 tỷ euro từ mức thuế 33% hồi năm 2022, đề xuất mới này hiện vẫn nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ nhiều quốc gia như Đức, Italy và Tây Ban Nha./.