Điểm tin kinh tế thế giới nổi bật ngày 13/3/2026

1. Xung đột Trung Đông và tác động kinh tế: Các nước vùng Vịnh thiệt hại hơn 15 tỷ USD doanh thu bán dầu: Các quốc gia sản xuất dầu mỏ vùng Vịnh ước tính đã “bỏ lỡ” khoảng 15,1 tỷ USD doanh thu năng lượng kể từ khi xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran bùng phát.

Tàu chở hàng thả neo ngoài khơi bờ biển Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), khi tuyến đường hàng hải bị gián đoạn ở eo biển Hormuz khi xung đột bùng phát giữa Mỹ-Israel và Iran. Ảnh: AA/TTXVN

Tình trạng tê liệt gần như hoàn toàn của eo biển Hormuz khiến hàng triệu thùng dầu thô bị mắc kẹt, không thể tiếp cận thị trường toàn cầu. Theo dữ liệu từ công ty phân tích hàng hóa Kpler, eo biển Hormuz thường xuyên vận chuyển lượng dầu thô, sản phẩm tinh chế và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) trị giá xấp xỉ 1,2 tỷ USD mỗi ngày (tính theo mức giá và lưu lượng trung bình năm 2025).

2. Xung đột Trung Đông và tác động kinh tế: Cước vận tải hàng không tăng vọt: Chi phí vận tải hàng không toàn cầu đang leo thang với tốc độ chóng mặt kể từ khi xung đột giữa  Mỹ - Israel (Ix-ra-en) và Iran bùng nổ. Dữ liệu từ nền tảng vận tải hàng hóa quốc tế Freightos cho thấy cước phí trên một số tuyến đường chủ chốt đã tăng tới 70% do các lệnh đóng cửa không phận, gián đoạn chuỗi cung ứng hàng hải và giá nhiên liệu bay (Jet A1) tăng gấp đôi. Tuyến đường từ Nam Á đến châu Âu đang chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.

3. Mỹ nới lỏng trừng phạt: Gần 19 triệu thùng dầu Nga sắp được tung ra thị trường: Hàng chục tàu chở dầu thô và nhiên liệu của Nga hiện đang lênh đênh tại các vùng biển châu Á có cơ hội được tung ra thị trường, sau khi Mỹ cấp quy chế miễn trừ tạm thời cho phép mua các lô hàng đang mắc kẹt trên biển này. Theo dữ liệu theo dõi tàu biển do hãng tin Bloomberg tổng hợp, có khoảng 30 tàu đang chở ít nhất 19 triệu thùng dầu thô và 310.000 tấn sản phẩm tinh chế của Nga. 

Đồng euro tại một ngân hàng ở Heidelberg, Đức. Ảnh: AFP/TTXVN

4. Đồng euro chạm đáy 7 tháng trước sức ép từ giá năng lượng và đồng USD: Đồng euro đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 8/2025, trong bối cảnh đồng USD liên tục tăng mạnh khi căng thẳng tại Trung Đông leo thang. Những lo ngại về chi phí năng lượng đang trở thành lực cản lớn đối với nền kinh tế khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone). Trong phiên giao dịch ngày 13/3, đồng euro đã giảm 0,4%, xuống mức 1,1467 USD/euro – ngưỡng thấp nhất trong hơn 7 tháng qua. Tính từ đầu năm 2026 đến nay, đồng tiền này đã mất giá hơn 2%.

5. Đồng yen Nhật Bản chạm mức thấp nhất kể từ tháng 7/2024: Đồng yen Nhật Bản tiếp tục suy yếu trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông leo thang, khiến nhà đầu tư đổ xô tìm đến đồng USD như một tài sản trú ẩn an toàn giữa lúc giá dầu tăng mạnh và rủi ro lạm phát gia tăng. Trong phiên giao dịch ngày 13/3, đồng yen có lúc giảm xuống khoảng 159,6 yen/USD, mức thấp nhất kể từ tháng 7/2024. 

6. Mỹ xây dựng hệ thống hoàn trả 166 tỷ USD tiền thuế quan: Chính phủ Mỹ đang gấp rút hoàn thiện hệ thống gồm 4 giai đoạn nhằm hoàn trả 166 tỷ USD tiền thu thuế quan trái phép cùng tiền lãi cho các nhà nhập khẩu.

Quang cảnh cảng hàng hóa ở Los Angeles, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN

Theo hồ sơ nộp lên tòa án ngày 12/3, tiến độ dự án hiện đạt từ 40% đến 80% và dự kiến có thể vận hành ngay giữa tháng 4/2026 tới. 

7. Mỹ khởi động cuộc điều tra thương mại thứ hai nhằm khôi phục chính sách thuế quan: Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) ngày 12/3 thông báo khởi động cuộc điều tra theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 liên quan đến lao động cưỡng bức tại 60 nền kinh tế. Đây là nỗ lực mới nhất từ chính quyền của Tổng thống Donald Trump nhằm tái lập chính sách thuế quan vừa bị Tòa án Tối cao bác bỏ. 

8. Công suất xây dựng điện hạt nhân toàn cầu đạt mức cao nhất trong 4 thập kỷ: Công suất điện hạt nhân đang được xây dựng trên toàn cầu hiện đã đạt khoảng 70 GW - mức cao nhất trong 4 thập kỷ qua, đánh dấu sự phục hồi đáng chú ý của nguồn năng lượng này.

Phát biểu trên được Giám đốc Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), Fatih Birol, đưa ra tại cuộc họp báo ở Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) ngày 12/3. Ông nhận định năng lượng tái tạo và điện hạt nhân sẽ là hai trụ cột chính của năng lượng sạch.