BNEWS
Sự quan tâm đến việc sử dụng khu vực Bắc Cực cho vận tải biển cũng được thể hiện qua sự gia tăng các đơn đặt hàng tàu có khả năng hoạt động trong điều kiện băng giá.
Bắc Cực đang nổi lên như một lựa chọn thay thế khả thi cho các tuyến đường vận tải biển truyền thống trên thế giới khi băng tan ở hai cực rút ngắn hành trình giữa châu Âu - châu Á và các tàu tìm cách tránh các điểm nghẽn hàng hải.
Sea Legend, một công ty vận tải container của Trung Quốc tập trung vào thị trường Thổ Nhĩ Kỳ và Bắc Phi, sẽ ra mắt dịch vụ vận chuyển container thường xuyên đầu tiên xuyên qua Bắc Cực.
Dịch vụ hàng tuần này sẽ đi dọc theo bờ biển phía Bắc nước Nga trên hành trình giữa Ninh Ba ở bờ biển phía Đông Trung Quốc và Felixstowe ở Vương quốc Anh. Công ty đã đặt tên cho dịch vụ này là "Con đường Tơ lụa trên Băng" để ám chỉ đến tuyến đường thương mại Con đường Tơ lụa từng kết nối Trung Quốc và châu Âu.
Chuyến đi này sẽ rút ngắn thời gian di chuyển thông thường 40 ngày giữa 2 cảng xuống còn khoảng một nửa, tùy thuộc vào điều kiện ở Vòng Bắc Cực. Động thái này diễn ra sau kỷ lục 23 chuyến tàu đi qua Tuyến đường biển phía Bắc vào mùa hè năm ngoái, tăng từ 15 chuyến vào năm 2024.
Băng biển tan chảy đủ xa về phía Nam vào mùa hè để cho phép tàu thuyền đi qua mà không cần đến khả năng phá băng. Mặc dù có sự cạnh tranh địa chính trị về quyền kiểm soát khu vực, các công ty vận tải biển ngày càng quan tâm đến tuyến đường này như một cách để tránh các điểm nghẽn như eo biển Bab al-Mandab dẫn vào Biển Đỏ, nơi lực lượng Houthi, một nhóm quân sự được Iran hậu thuẫn, đã tái khẳng định các mối đe dọa vào tháng trước.
Rahul Khanna, người đứng đầu bộ phận tư vấn rủi ro hàng hải toàn cầu tại công ty bảo hiểm Allianz, cho biết: “Đã có sự gia tăng rõ rệt về lưu lượng giao thông qua Bắc Cực và Tuyến đường biển phía Bắc. Các tàu và chủ tàu hiện nay xem đây là một cơ hội, trước hết là để tiết kiệm rất nhiều thời gian và chi phí, nhưng cũng để loại bỏ tất cả các điểm nghẽn địa chính trị và khu vực xung đột”.
Tuy nhiên, tuyến đường này tiềm ẩn rất nhiều rủi ro. Công ty Allianz đã ghi nhận hơn 500 sự cố hàng hải ở Vòng Bắc Cực trong thập kỷ qua, trong đó hư hỏng hoặc trục trặc máy móc chiếm gần 1/2.
Theo công ty dữ liệu hàng hải Veson Nautical, ngành đóng tàu cũng đang thể hiện sự quan tâm: năm ngoái, 167 tàu chuyên dụng cho vùng băng giá đã được đóng, mức cao nhất trong hơn một thập kỷ và dự kiến sẽ có thêm 164 tàu nữa được đóng trong năm nay.
Tuy nhiên, nhiều hãng vận tải lớn của châu Âu, bao gồm cả Maersk, đã cam kết không sử dụng tuyến đường này do lo ngại về hệ sinh thái Bắc Cực và quan hệ với Nga, quốc gia kiểm soát việc cấp phép cho Tuyến đường biển phía Bắc thông qua công ty nhà nước Rosatom.
Một nghiên cứu gần đây của các nhà nghiên cứu Đại học Southampton chỉ ra rằng, băng biển Bắc Cực trong thời kỳ cao điểm mùa Đông đã giảm 5,8% từ năm 2024 đến năm 2025 — mức giảm lớn nhất từng được ghi nhận. Băng biển ở đỉnh điểm đã phục hồi nhẹ trong năm nay nhưng là mức thấp thứ hai từng được ghi nhận, nghiên cứu cho biết.
Thanh Hải/vnanet.vn
