Điểm tin kinh tế thế giới nổi bật ngày 14/7/2026

Cảnh sát hỗ trợ ngư dân lên khỏi tàu cá để tránh bão Bavi tại Chiết Giang, Trung Quốc. Ảnh: THX/TTXVN phát

1. Thiên tai khắc nghiệt gây áp lực lên nền kinh tế khu vực châu Á: Các diễn biến thời tiết cực đoan đang gây áp lực kinh tế lớn lên nhiều quốc gia châu Á, buộc Trung Quốc phải giải ngân 30 triệu NDT (4,4 triệu USD) để khôi phục hạ tầng sau khi bão Bavi khiến 260.000 người phải sơ tán.

Tại tỉnh Liêu Ninh và Cát Lâm, chính quyền đã nâng mức ứng phó khẩn cấp do mực nước sông dâng cao và nguy cơ lũ quét đe dọa nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp cũng như ổn định dân sinh. Cùng lúc đó, Indonesia đang huy động tổng lực quân đội và cảnh sát để khống chế vụ cháy rừng diện rộng tại tỉnh Riau trên vùng đất than bùn, gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường và sinh kế địa phương. 

2. Tỉnh đầu tiên của Trung Quốc đặt mục tiêu ngừng bán xe mới chạy bằng nhiên liệu hóa thạch: Theo một kế hoạch mới được công bố, tỉnh Hải Nam (Hainan), miền Nam Trung Quốc, sẽ trở thành tỉnh đầu tiên ở nước này ngừng bán xe mới chạy bằng nhiên liệu hóa thạch vào năm 2030 khi tỉnh đẩy nhanh tiến độ xây dựng Khu Thí điểm Văn minh sinh thái quốc gia.

Các phương tiện truyền thông Trung Quốc ngày 13/7 đưa tin theo Quy hoạch 5 năm lần thứ 15 xây dựng Hải Nam tươi đẹp do chính quyền tỉnh công bố mới đây, Hải Nam sẽ từng bước đẩy nhanh việc ngừng bán xe mới chạy bằng nhiên liệu hóa thạch vào năm 2030. Tỷ lệ xe năng lượng mới trong tổng số phương tiện giao thông của tỉnh dự kiến sẽ tăng từ 23,75% năm 2025 lên 45% vào năm 2030.

3. Mỹ: Các khoản hoàn thuế nhập khẩu đẩy thâm hụt ngân sách tháng 6 lên 120 tỷ USD: Bộ Tài chính Mỹ ngày 13/7 cho biết, các khoản hoàn thuế nhập khẩu ngày càng tăng đã đẩy thâm hụt ngân sách liên bang trong tháng 6 lên 120 tỷ USD.

Trụ sở Bộ Tài chính Mỹ ở Đại lộ Pennsylvania, Washington DC., Ảnh: EPA/TTXVN

Đây là sự đảo ngược mạnh mẽ so với mức thặng dư 27 tỷ USD vào tháng 6/2025, thời điểm chính quyền ca ngợi kết quả này là bằng chứng cho sự thành công của chính sách thuế quan. Bộ Tài chính cho biết, tổng thu thuế hải quan đạt 23,6 tỷ USD nhưng số tiền hoàn trả lên tới 49,2 tỷ USD, dẫn đến khoản thâm hụt thuế hải quan 25,6 tỷ USD trong tháng 6.

4. EU thông qua các biện pháp hỗ trợ nông dân đối phó giá phân bón tăng vọt: Ngày 13/7, Liên minh châu Âu (EU) đã chính thức thông qua quy định về các biện pháp hỗ trợ có mục tiêu nhằm giúp nông dân châu Âu ứng phó với đà tăng vọt của giá phân bón và những chi phí đầu vào khác do cuộc khủng hoảng gần đây tại Trung Đông gây ra.

Quy định sẽ có hiệu lực ngay một ngày sau khi công bố trên Công báo EU, cho phép các nước thành viên triển khai hỗ trợ không chậm trễ, trước thời điểm chuẩn bị bước vào vụ gieo trồng mùa thu.

5. "Lạm phát chip" đẩy giá thiết bị điện tử toàn cầu tăng mạnh: Làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) đang gây ra hiện tượng "lạm phát chip", đẩy giá DRAM tăng hơn sáu lần trong vòng một năm qua do nhu cầu hạ tầng bùng nổ.

Theo báo cáo từ IDC và Morgan Stanley, chi phí linh kiện leo thang khiến giá bán trung bình điện thoại thông minh toàn cầu dự kiến tăng thêm 94 USD trong năm nay, trong khi lượng thiết bị xuất xưởng có thể giảm tới 14%.

Mặc dù các tập đoàn lớn như Samsung, SK Hynix và Micron đang nỗ lực mở rộng công suất, giới phân tích dự báo áp lực giá cả vẫn sẽ kéo dài đến năm 2027 do sự khan hiếm nguồn cung chip nhớ hiệu năng cao. 

6. Fed cảnh báo khả năng tiếp tục tăng lãi suất do lạm phát cao: Thống đốc Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) Christopher Waller cảnh báo cơ quan này có thể phải tăng lãi suất nếu lạm phát không hạ nhiệt như kỳ vọng sau chuỗi 5-6 tháng liên tục duy trì ở mức cao.

Trụ sở Fed tại Washington, D.C., Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN

Ông bày tỏ lo ngại khi đà tăng giá đang lan rộng từ năng lượng sang các lĩnh vực dịch vụ và bị tác động tiêu cực bởi giá dầu thô leo thang do xung đột tại Trung Đông. Fed khẳng định sẽ theo dõi chặt chẽ các số liệu kinh tế sắp công bố và chỉ thực hiện nới lỏng chính sách khi có bằng chứng xác thực về việc lạm phát giảm liên tục và ổn định trong dài hạn. 

7. Trung Quốc: Xuất khẩu tăng mạnh nhất trong 4 tháng: Theo số liệu hải quan công bố ngày 14/7, xuất khẩu của Trung Quốc trong tháng 6/2026 tăng mạnh vượt dự báo, nhờ nhu cầu toàn cầu đối với chip và hạ tầng điện toán phục vụ AI tiếp tục bùng nổ.

Diễn biến này tạo thêm dư địa cho các nhà hoạch định chính sách trong bối cảnh nền kinh tế lớn thứ hai thế giới vẫn đối mặt với bài toán kích thích nhu cầu trong nước. Thống kê cho thấy kim ngạch xuất khẩu của Trung Quốc tính bằng USD tăng 27% so với cùng kỳ năm trước, mức tăng mạnh nhất trong bốn tháng và cao hơn đáng kể so với mức dự báo 18,2% của các nhà kinh tế. 

8. Volkswagen xem xét cắt giảm 100.000 việc làm để tái cơ cấu: Tập đoàn Volkswagen đang xem xét cắt giảm tổng cộng khoảng 100.000 việc làm trên toàn cầu nhằm giảm bớt chi phí vận hành vốn đang cao hơn 20% so với các đối thủ cùng ngành.

Bên trong nhà máy SAIC Volkswagen tại Thượng Hải (Trung Quốc)

Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh hãng đối mặt với lợi nhuận sụt giảm do áp lực thuế quan, cạnh tranh gay gắt tại thị trường Trung Quốc và khó khăn tại các nhà máy sản xuất ở Đức.

9. Nvidia "thanh lọc" hơn một nửa khách hàng châu Á: Tập đoàn chip Nvidia đã loại bỏ hơn 50% khách hàng tại châu Á khỏi danh sách đủ điều kiện mua chip AI sau khi thắt chặt quy trình thẩm định nhằm tuân thủ các quy định kiểm soát xuất khẩu của Mỹ.

Động thái này tập trung vào những nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây tại Singapore, Malaysia và Nhật Bản nhằm ngăn chặn nguy cơ các dòng chip tiên tiến như Blackwell bị chuyển trái phép đến Trung Quốc.

10. SoftBank: AI sẽ cần 5.000 tỷ USD đầu tư mỗi năm vào năm 2040: Ngày 14/7, Giám đốc điều hành Tập đoàn SoftBank, ông Masayoshi Son cho biết, sự phát triển của AI sẽ đòi hỏi khoản đầu tư lên tới 5.000 tỷ USD mỗi năm vào năm 2040, đồng thời bác bỏ những lo ngại về nguy cơ hình thành "bong bóng AI".

Một cửa hàng của SoftBank tại Tokyo, Nhật Bản ngày 18/5/2020. Ảnh: AFP/ TTXVN

Trong 2 năm qua, SoftBank- tập đoàn đầu tư công nghệ của Nhật Bản- đã triển khai chương trình đầu tư quy mô lớn nhằm trở thành một nền tảng cốt lõi trong lĩnh vực AI. 

11. Samsung giành lại ngôi vương trên thị trường smartphone toàn cầu: Theo các dữ liệu ngành được công bố vào ngày 14/7, tập đoàn điện tử Samsung Electronics của Hàn Quốc đã giành lại vị trí dẫn đầu trên thị trường điện thoại thông minh (smartphone) toàn cầu trong quý II, vượt qua đối thủ đến từ Mỹ là Apple.

Số liệu từ công ty nghiên cứu thị trường Counterpoint Research cho thấy, trong giai đoạn từ tháng 4-6, Samsung chiếm 24% lượng điện thoại thông minh xuất xưởng trên toàn cầu. Trong khi đó, Apple đứng ở vị trí thứ hai với 20% thị phần.