Điểm tin kinh tế thế giới nổi bật ngày 30/1/2026

1. Quốc hội Mỹ chạy đua ngăn chặn nguy cơ chính phủ đóng cửa: Quốc hội Mỹ đang chạy đua để ngăn chặn nguy cơ chính phủ đóng cửa một phần từ ngày 31/1. Thượng viện đã đạt được một thỏa thuận lưỡng đảng để thông qua các dự luật chi tiêu nhằm tài trợ cho hầu hết các cơ quan chính phủ đến hết tài khóa, cùng một biện pháp tạm thời cho Bộ An ninh Nội địa (DHS).

2. Mỹ: Thâm hụt thương mại tăng mạnh nhất trong gần 34 năm: Thâm hụt thương mại của Mỹ trong tháng 11/2025 đã tăng vọt 94,6% lên 56,8 tỷ USD, mức tăng mạnh nhất trong gần 34 năm. Nguyên nhân chính là do nhập khẩu hàng hóa tư liệu sản xuất, đặc biệt là máy tính và chất bán dẫn, tăng vọt. Trong khi đó, xuất khẩu lại giảm 3,6%, chủ yếu do sự sụt giảm trong các mặt hàng nguyên liệu công nghiệp và dầu thô. Diễn biến này có thể khiến các chuyên gia kinh tế phải hạ dự báo tăng trưởng GDP của Mỹ trong quý IV/2025, vốn trước đó được kỳ vọng sẽ nhận cú hích lớn từ thương mại.

3. Trung Quốc phê duyệt có điều kiện cho DeepSeek mua chip H200 của Nvidia: Trung Quốc đã cấp phép có điều kiện cho startup trí tuệ nhân tạo (AI) hàng đầu DeepSeek được mua dòng chip H200 của Nvidia. Các "ông lớn" công nghệ khác như ByteDance, Alibaba và Tencent cũng được cho là đã nhận được sự chấp thuận tương tự. Động thái này diễn ra sau khi Mỹ chính thức mở đường cho Nvidia bán dòng chip này sang Trung Quốc. Tuy nhiên, việc phê duyệt của Trung Quốc đi kèm các điều kiện ràng buộc hiện vẫn đang trong quá trình hoàn tất. 

4. Giá bitcoin chạm đáy của hai tháng: Giá Bitcoin đã lao dốc xuống mức thấp nhất trong hai tháng, có thời điểm rơi xuống dưới 82.000 USD, trong bối cảnh dòng vốn tiếp tục rút khỏi các quỹ ETF bitcoin giao ngay tại Mỹ. Các quỹ này đã ghi nhận ba tháng liên tiếp bị rút vốn ròng, với tổng giá trị lên tới khoảng 4,8 tỷ USD. Đà suy yếu của Bitcoin diễn ra trái ngược với đà tăng mạnh của vàng, khi các nhà đầu tư ưu tiên các kênh trú ẩn truyền thống trước những bất ổn địa chính trị. Diễn biến này cũng làm dấy lên thêm hoài nghi về vai trò "vàng kỹ thuật số" của đồng tiền mã hóa lớn nhất thế giới.

5. Apple sẽ ưu tiên ra mắt các mẫu iPhone cao cấp trong năm 2026: Apple được cho là sẽ thay đổi chiến lược ra mắt sản phẩm, ưu tiên sản xuất và xuất xưởng ba mẫu iPhone cao cấp nhất trong năm 2026, bao gồm cả chiếc iPhone màn hình gập đầu tiên. Trong khi đó, mẫu iPhone 18 tiêu chuẩn sẽ bị trì hoãn đến nửa đầu năm 2027. Động thái này nhằm tối đa hóa doanh thu từ các sản phẩm cao cấp và giảm thiểu rủi ro trong quá trình sản xuất hàng loạt mẫu iPhone gập phức tạp.

6. Hơn 70% doanh nghiệp châu Âu tại Trung Quốc rà soát chiến lược chuỗi cung ứng: Theo một khảo sát của EuroCham, hơn 70% doanh nghiệp châu Âu tại Trung Quốc đang rà soát lại chiến lược chuỗi cung ứng do căng thẳng địa chính trị và bất ổn chính sách gia tăng. Một xu hướng nổi bật là các công ty đang thiết lập hai hệ thống chuỗi cung ứng riêng biệt: một cho thị trường Trung Quốc và một cho phần còn lại của thế giới. Dù việc này làm tăng chi phí, nó giúp các doanh nghiệp tuân thủ các quy định khắt khe về dữ liệu và giảm thiểu rủi ro. Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn duy trì vị thế quan trọng không thể thiếu trong chuỗi giá trị toàn cầu, đặc biệt trong các ngành công nghệ tương lai như xe điện.

7. Tesla mở rộng lĩnh vực kinh doanh với những mục tiêu quan trọng: Tập đoàn Tesla đang chuyển hướng kinh doanh ra ngoài lĩnh vực xe điện, tập trung mạnh hơn vào trí tuệ nhân tạo (AI) với các dự án như công nghệ lái xe tự động, robot hình người Optimus và tự sản xuất chip. Công ty dự kiến sẽ chi 20 tỷ USD trong năm nay cho các sáng kiến này. Theo đó, Tesla sẽ ngừng sản xuất các mẫu xe Model S và Model X để chuyển đổi dây chuyền lắp ráp sang sản xuất robot Optimus.

8. Quỹ phòng hộ quốc tế xoay trục sang Trung Quốc: Các nhà đầu tư toàn cầu đang có xu hướng quay trở lại rót vốn vào các quỹ phòng hộ tập trung tại thị trường Trung Quốc, đảo ngược làn sóng tháo chạy cách đây ba năm. Theo một khảo sát của BNP Paribas, 14% nhà đầu tư có kế hoạch tăng cường phân bổ vốn vào các quỹ Trung Quốc trong năm 2026. Động lực chính đến từ những đột phá trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) và triển vọng phục hồi của thị trường chứng khoán sau giai đoạn siết chặt quản lý.

9. Thế giới chủ động "vẽ lại" bản đồ thương mại toàn cầu: Khi Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục sử dụng thuế quan làm công cụ gây sức ép, ngày càng nhiều quốc gia đang chủ động "vẽ lại" bản đồ thương mại toàn cầu nhằm giảm rủi ro trong quan hệ với Washington. Thay vì đối đầu trực diện, các nước đang tích cực đa dạng hóa đối tác và thị trường. Liên minh châu Âu (EU) đã đẩy nhanh các thỏa thuận thương mại với Mỹ Latinh và Ấn Độ, trong khi Anh và Canada cũng đang "hâm nóng" quan hệ với Trung Quốc. Xu hướng này cho thấy các quốc gia đang xây dựng một "hợp đồng bảo hiểm" kinh tế, chấp nhận chi phí tái cấu trúc chuỗi cung ứng để tăng cường khả năng chống chịu trước các chính sách thương mại khó đoán của Mỹ.