Diễn đàn quản trị công ty 2017: Cần quy định chặt chẽ về quản trị xung đột lợi ích

Hội đồng Sáng kiến Quản trị Công ty Việt Nam (VCGI) do Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC), Sở Giao dịch Chứng khoán Tp. Hồ Chí Minh (HOSE) và Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) đồng sáng lập.

Ông Trần Văn Dũng, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho rằng, nếu không có quy định chặt chẽ về quản trị xung đột lợi ích và giao dịch với các bên liên quan ở cấp độ công ty sẽ bị lạm dụng, làm suy yếu sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Đây cũng là thách thức đối với tính liêm chính của thị trường vốn.

Theo ông Trần Văn Dũng, các công ty đại chúng, đặc biệt là công ty niêm yết cần xây dựng những chính sách, quy trình nội bộ và cơ chế giám sát về giao dịch với các bên liên quan phù hợp với quy định luật pháp và thông lệ quốc tế tốt nhất.

Giao dịch với các bên liên quan được xem là nhân tố quan trọng đảm bảo cho cộng đồng doanh nghiệp phát triển bền vững và thúc đẩy kinh tế Việt Nam.

Giao dịch với các bên liên quan phổ biến ở hầu hết các doanh nghiệp thuộc nhiều lĩnh vực, loại hình và ngành hoạt động khác nhau ở châu Á, cũng như ở Việt Nam.

Mặc dù, giao dịch với các bên liên quan không phải lúc nào cũng gây ảnh hưởng xấu đến doanh nghiệp, song luôn tiềm ẩn rủi ro trục lợi của cổ đông trong các giao dịch không được thực hiện theo những điều khoản thị trường trong việc mua - bán hàng hoá, chuyển nhượng tài sản vô hình hay góp vốn, hợp vốn kinh doanh.

Bên cạnh đó, giao dịch với các bên liên quan có trục lợi thường xuyên là nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ của nhiều doanh nghiệp lớn, phá hủy giá trị cổ đông và làm mất niềm tin của nhà đầu tư vào tính liêm chính của thị trường.

Trên thực tế, giao dịch với các bên liên quan có trục lợi thường đã trở thành một trong những thách thức lớn nhất đối với môi trường kinh doanh tại Việt Nam trong những năm gần đây.

Theo ông Chris Razook, Trưởng Bộ phận Quản trị Công ty của IFC, Khu vực Đông Á - Thái Bình Dương, giao dịch với các bên liên quan luôn được đánh giá là tình huống có khả năng dẫn đến xung đột lợi ích nên cần được kiểm soát, giám sát chặt chẽ.

Các doanh nghiệp cần soạn thảo chính sách giao dịch với các bên liên quan như một phần trong khung chính sách quản trị doanh nghiệp của công ty và đảm bảo để mọi xung đột lợi ích tiềm ẩn trong giao dịch với các bên liên quan được kiểm soát nghiêm ngặt.

Còn bà Đinh Thị Quỳnh Vân, Tổng giám đốc Công ty PwC Việt Nam, cho hay, thành viên Hội đồng Quản trị độc lập có vai trò quan trọng trong hỗ trợ Hội đồng Quản trị hoàn thành chức năng giám sát giao dịch với các bên liên quan. Trong đó, việc rà soát và đánh giá giao dịch với các bên liên quan có thể được giao cho một tiểu ban của Hội đồng Quản trị.

Bao gồm, các thành viên Hội đồng Quản trị độc lập, các thành viên khác không có xung đột lợi ích trong giao dịch đang xem xét hoặc không phải là bên tham gia giao dịch. Hoặc, Ủy ban sẵn có thuộc Hội đồng Quản trị bao gồm các thành viên Hội đồng quản trị độc lập như Ủy ban kiểm toán.

Môi trường giao dịch với các bên liên quan lành mạnh là điều kiện thuận lợi để tạo cơ hội cho nhân viên nội bộ công ty giám sát hiệu quả hơn hoạt động của doanh nghiệp. Quản trị doanh nghiệp vững mạnh còn thể hiện ý chí và sự cam kết của Ban lãnh đạo doanh nghiệp, hệ thống xác định trách nhiệm giải trình minh bạch, trách nhiệm với các bên liên quan.

Chính vì vậy, ông Dominic Scriven, Chủ tịch Công ty Quản trị Quỹ Dragon Capital cho rằng, cải cách quản trị doanh nghiệp hiện đang là ưu tiên hàng đầu của các cơ quan quản lý, nhà đầu tư, tổ chức và Hội đồng Quản trị các công ty.

Ngoài ra, một hệ thống quản trị doanh nghiệp tốt với các thành viên Hội đồng Quản trị thực sự độc lập và có năng lực cùng với sự minh bạch về giao dịch với các bên liên quan là rất thiết yếu./.