Điều chỉnh địa giới Phú Thọ – Hà Nội: Yêu cầu từ thực tiễn quản lý

Thành phố Hà Nội đang xây dựng đề án điều chỉnh địa giới hành chính với tỉnh Phú Thọ, dự kiến tiếp nhận hơn 4.000 ha thuộc khu vực Vườn quốc gia Ba Vì và vùng phụ cận. Đề xuất đặt ra yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý lãnh thổ, bảo vệ tài nguyên rừng, đồng bộ quy hoạch và bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân.

*Thống nhất quản lý, bảo vệ không gian sinh thái

Theo thông tin được UBND thành phố Hà Nội và tỉnh Phú Thọ công bố, tổng diện tích dự kiến điều chỉnh là 4.006,38 ha, gồm 2.529,38 ha thuộc Vườn quốc gia Ba Vì và 1.477 ha vùng đệm. Ngày 16/10/2026, UBND thành phố Hà Nội ban hành Kế hoạch số 402/KH-UBND về lập hồ sơ đề án. Phương án hiện vẫn trong quá trình hoàn thiện thủ tục, lấy ý kiến và xem xét theo thẩm quyền.

Vườn quốc gia Ba Vì có vai trò quan trọng trong bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ tài nguyên rừng và duy trì cân bằng sinh thái. Khu vực vùng đệm có mối liên hệ chặt chẽ với không gian sinh thái, hạ tầng và hoạt động phát triển của các địa phương lân cận. Vì vậy, việc nghiên cứu điều chỉnh địa giới cần hướng tới tăng cường tính thống nhất trong quản lý, xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan và hạn chế chồng chéo trong thực hiện nhiệm vụ.

Việc điều chỉnh cần gắn với yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý rừng đặc dụng, đất đai, hạ tầng và kết nối không gian phát triển phía Tây Thủ đô. Đây là những nội dung cần được cụ thể hóa trong đề án, nhất là yêu cầu phối hợp quản lý, bảo vệ rừng, kiểm soát hoạt động xây dựng và phát triển du lịch phù hợp với chức năng bảo tồn.

Tuy nhiên, hiệu quả của việc điều chỉnh không chỉ phụ thuộc vào thay đổi ranh giới hành chính mà còn ở phương án tổ chức thực hiện. Các cơ quan chức năng cần rà soát quy hoạch, hồ sơ địa chính, phân định rõ trách nhiệm quản lý và bảo đảm hoạt động bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng, bảo tồn sinh thái được duy trì liên tục. Việc phát triển hạ tầng và du lịch phải phù hợp với quy định về sử dụng đất, bảo vệ môi trường và cảnh quan tự nhiên.

*Công khai phương án, bảo đảm quyền lợi người dân

Theo Cổng thông tin Thành ủy Hà Nội, kết quả lấy ý kiến công bố ngày 26/10 tại xã Ba Vì cho thấy, trong tổng số 5.931 hộ gia đình, có 5.632 hộ tham gia, trong đó 5.597 hộ đồng ý và 35 hộ không đồng ý với đề án. Tỷ lệ hộ đồng ý đạt 94,37% tổng số hộ trên địa bàn. Đây là kết quả riêng tại xã Ba Vì.

Việc lấy ý kiến cần đi đôi với công khai thông tin về phạm vi điều chỉnh, căn cứ pháp lý, mục tiêu và tác động đối với đời sống người dân. Những vấn đề liên quan đến địa chỉ hành chính, hồ sơ đất đai, thủ tục hành chính và cung cấp dịch vụ công cần được giải thích rõ, tránh phát sinh tâm lý lo lắng hoặc cách hiểu chưa chính xác.

Đặc biệt, cần phân biệt điều chỉnh địa giới hành chính với thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất hoặc triển khai dự án đầu tư. Đây là những vấn đề pháp lý khác nhau, có trình tự và căn cứ thực hiện riêng. Việc điều chỉnh địa giới không tự động đồng nghĩa với việc quyền sử dụng đất hợp pháp của người dân bị thu hồi hoặc thay đổi; mọi quyết định liên quan vẫn phải tuân thủ quy định pháp luật.

Đối với Phú Thọ và Hà Nội, quá trình hoàn thiện đề án cần bảo đảm phối hợp chặt chẽ trong rà soát số liệu, xác định ranh giới, đánh giá tác động và xây dựng phương án bàn giao, tiếp nhận quản lý. Các ý kiến của người dân cần được tổng hợp, xem xét và giải trình đầy đủ trước khi hồ sơ được trình cấp có thẩm quyền.

Việc điều chỉnh địa giới chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi đi kèm cơ chế quản lý rõ ràng, quy hoạch đồng bộ và nguồn lực thực hiện phù hợp. Với khu vực Vườn quốc gia Ba Vì và vùng đệm, yêu cầu đặt ra là vừa nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, vừa bảo tồn thiên nhiên, phát triển kinh tế hài hòa và bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân.

Như vậy, việc điều chỉnh địa giới hành chính mới phát huy hết tác dụng, bảo đảm sự phát triển chung của Thủ đô, để người dân được hưởng lợi ích và mọi quy trình, thủ tục được thực hiện đúng pháp luật./.