Điều hành chính sách tài khóa chủ động, tạo nền tảng cho tăng trưởng hai con số

Chiều 6/1, tại Hội nghị Tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của ngành tài chính, Bộ Tài chính, cho biết năm 2026 sẽ ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn; điều hành chính sách tài khóa chủ động, linh hoạt, có trọng tâm, trọng điểm.

Đồng thời, bảo đảm nguồn lực thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, đầu tư hạ tầng, giáo dục, y tế, an sinh xã hội, quốc phòng – an ninh; đẩy mạnh khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính, cải cách hành chính, hiện đại hóa quản lý tài chính nhà nước, bảo đảm an ninh, an toàn nền tài chính quốc gia...

Tham dự Hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chỉ đạo ngành tài chính phải tiên phong về đổi mới tư duy và thể chế, xứng đáng là cơ quan tham mưu tổng hợp điều phối kinh tế vĩ mô; chuyển thể chế là điểm nghẽn sang lợi thế cạnh tranh quốc gia, từ quản lý sang kiến tạo hệ sinh thái phát triển.

Thủ tướng nhấn mạnh, ngành cần tham mưu, đề xuất các giải pháp điều hành chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm, bảo đảm an ninh tài chính quốc gia, với tầm nhìn xa, trông rộng, nghĩ sâu, làm lớn để Việt Nam tiến xa hơn ra biển lớn, vươn cao lên vũ trụ và tiến sâu vào lòng đất.

Bên cạnh đó, ngành tài chính cần xây dựng cơ chế chính sách để phát triển hộ kinh doanh thành doanh nghiệp, doanh nghiệp nhỏ thành doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp lớn thành lớn hơn, đa quốc gia. Ngoài ra, đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công và hạ tầng chiến lược, trong đó tập trung nguồn lực cho các siêu dự án thay đổi trạng thái-xoay chuyển tình thế như Đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam, đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng, hệ thống trục cao tốc liên vùng... với phương châm vốn chờ dự án, không để dự án chờ vốn.

Đặc biệt theo Thủ tướng, ngành tài chính phải góp phần quan trọng vào vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa các cấp chính quyền để bộ máy mới hoạt động ổn định, thông suốt; thực hiện tinh thần địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm.

Thủ tướng cho biết năm 2025, trong bối cảnh nhiều khó khăn, thách thức, nhờ sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp, dưới sự lãnh đạo của Đảng, tình hình kinh tế-xã hội nước ta tiếp tục chuyển biến tích cực, đạt những kết quả quan trọng, cao hơn năm 2024 trên hầu hết các lĩnh vực, đạt và vượt toàn bộ 15/15 chỉ tiêu chủ yếu.

Thủ tướng biểu dương tinh thần, sáng kiến của Cục Thuế trong chiến dịch 60 ngày đêm chuyển đổi thuế khoán sang kê khai.

Tại hội nghị các địa phương cũng đã tập trung phân tích sâu những khó khăn, vướng mắc còn tồn tại, đồng thời nhận định bối cảnh kinh tế - xã hội, tài chính và ngân sách nhà nước năm 2026.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu cho biết, tăng trưởng GRDP năm 2025 Hà Nội đạt 8,16%, vượt mục tiêu đề ra (8%) và cao hơn nhiều so với năm 2024 (6,52%), đặc biệt là lần đầu tiên thu ngân sách vượt mốc 700 nghìn tỷ đồng.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội khẳng định, Thủ đô Hà Nội luôn tiên phong, chủ động trong thực hiện chủ trương, quyết sách của Trung ương, nhất là những vấn đề trụ cột, đột phá phát triển Thủ đô và đất nước. Để tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý và thiết lập các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 258/2025/QH15 ngày 11/12/2025 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô Hà Nội.

Theo Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu, đây là một quyết sách có ý nghĩa chiến lược, thể hiện sự tin tưởng, trao quyền mạnh mẽ và kỳ vọng lớn lao của Trung ương đối với Hà Nội và là bước chuẩn bị, bước đệm để tiến tới hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đồng bộ cho việc xây dựng, phát triển Thủ đô trong năm 2026 và giai đoạn tiếp theo.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội cũng cho biết, trong năm 2026, Hà Nội cũng sẽ triển khai một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm như tạo đột phá về thể chế và tổ chức bộ máy theo hướng “Tinh - Gọn - Mạnh”; huy động và sử dụng hiệu quả vốn đầu tư xã hội; thúc đẩy tăng trưởng mới từ phát triển khoa học công nghệ; tạo đột phá trong phát triển kết cấu hạ tầng chiến lược, tạo lập không gian phát triển mới, thúc đẩy các dự án động lực chiến lược của Thủ đô và Vùng Thủ đô; tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền; phát triển văn hóa - xã hội đồng bộ, phát triển giáo dục, y tế chất lượng cao, bảo đảm an sinh xã hội.

Theo Bộ Tài chính, tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã thông qua các Nghị quyết về Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội, dự toán ngân sách nhà nước năm 2026, xác định 15 chỉ tiêu kinh tế xã hội chủ yếu. Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính đã trình Chính phủ dự thảo Nghị quyết số 01/NQ-CP để triển khai thực hiện.

Theo đó, về các chỉ tiêu chủ yếu, tăng trưởng kinh tế phấn đấu từ 10% trở lên; GDP bình quân đầu người đạt 5.400 – 5.500 USD; CPI bình quân khoảng 4,5%; tổng vốn đầu tư toàn xã hội khoảng 35% GDP. Dự toán thu ngân sách nhà nước năm 2026 đạt 2.529,4 nghìn tỷ đồng, tăng 28,6% so với dự toán năm 2025; chi ngân sách nhà nước 3.159,1 nghìn tỷ đồng; bội chi 605,8 nghìn tỷ đồng, tương đương 4,2% GDP.  Các chỉ tiêu xã hội tiếp tục cải thiện với tỷ lệ thất nghiệp khu vực thành thị dưới 4%, tỷ lệ hộ nghèo giảm 1 – 1,5 điểm %, bảo hiểm y tế đạt 95,5%. Về môi trường, tỷ lệ thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt đô thị và khu công nghiệp đạt 95%.

Để thực hiện các mục tiêu, bên cạnh các giải pháp nêu trên, Bộ Tài chính sẽ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp trọng tâm về thúc đẩy tăng trưởng gắn với ổn định vĩ mô; hoàn thiện thể chế; quyết tâm hoàn thành dự toán thu ngân sách nhà nước; tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính; cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh; quản lý giá cả, thị trường; chủ động hội nhập tài chính quốc tế; chú trọng điều hành tài chính ngân sách nhà nước trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026...