Doanh nghiệp cần nâng chuẩn để đón dòng vốn sau nâng hạng chứng khoán

Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội này, doanh nghiệp cần nâng cao năng lực cạnh tranh, chất lượng quản trị và tính minh bạch, qua đó đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của nhà đầu tư quốc tế.

* Doanh nghiệp cần nâng cao chất lượng quản trị và minh bạch

Chiều 30/10, tại TP. Hồ Chí Minh, Báo Tuổi Trẻ phối hợp với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tổ chức Diễn đàn Thị trường vốn Việt Nam 2026 với chủ đề “Dòng vốn mới - Vị thế mới của thị trường chứng khoán Việt Nam”. Diễn ra trong dịp kỷ niệm 30 năm thành lập ngành chứng khoán Việt Nam, diễn đàn đặt ra yêu cầu phát huy vai trò huy động vốn của thị trường, đặc biệt trong giai đoạn Việt Nam hướng đến mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao giai đoạn 2026-2030.

Phát biểu tại diễn đàn, bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cho rằng vị thế mới tạo điều kiện thuận lợi để thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp cận các dòng vốn đầu tư đa dạng hơn. Tuy nhiên, khả năng thu hút vốn không chỉ phụ thuộc vào việc nâng hạng mà còn được quyết định bởi chất lượng thị trường, sức hấp dẫn của doanh nghiệp và môi trường đầu tư.

Trong bối cảnh nhu cầu vốn cho đầu tư phát triển rất lớn, thị trường chứng khoán cần phát huy mạnh mẽ hơn vai trò huy động vốn và phân bổ nguồn lực tài chính, đáp ứng nhu cầu phát triển của doanh nghiệp và nền kinh tế.

Theo bà Vũ Thị Chân Phương, để tận dụng cơ hội từ việc nâng hạng, các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp niêm yết, cần chủ động nâng cao năng lực cạnh tranh, hiệu quả kinh doanh và chất lượng quản trị công ty. Doanh nghiệp cần tăng cường tính minh bạch, trách nhiệm giải trình, bảo đảm quyền lợi cổ đông và tuân thủ các chuẩn mực quốc tế về quản trị, báo cáo tài chính, công bố thông tin. Đồng thời, cần chú trọng hoạt động quan hệ nhà đầu tư, cung cấp thông tin bằng tiếng Anh để tạo điều kiện cho nhà đầu tư quốc tế tìm hiểu và đánh giá cơ hội đầu tư. Bên cạnh đó, việc xây dựng chiến lược phát triển dài hạn, sử dụng vốn hiệu quả và tạo ra giá trị bền vững cho cổ đông cũng là những yếu tố quan trọng.

“Việc nâng hạng tạo ra cơ hội cho thị trường, nhưng chất lượng hoạt động và triển vọng phát triển của doanh nghiệp mới là những yếu tố quan trọng quyết định khả năng thu hút các dòng vốn đầu tư bền vững”, bà Chân Phương nhấn mạnh.

Để hỗ trợ doanh nghiệp huy động vốn, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và nâng cao khả năng tiếp cận thị trường. Hiện dự án sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán đang được Quốc hội xem xét, thảo luận tại kỳ họp này, trong đó chú trọng cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Cùng với đó, cơ quan quản lý sẽ thúc đẩy cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước và triển khai các chính sách tạo điều kiện cho doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tham gia thị trường chứng khoán Việt Nam. Các quy định hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện IPO và thu hút nhà đầu tư nước ngoài ngay từ giai đoạn trước niêm yết cũng tiếp tục được triển khai.

Về hạ tầng, việc hoàn thiện hệ thống giao dịch, thanh toán và bù trừ chứng khoán, triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) đối với thị trường chứng khoán cơ sở, chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ trong quản lý, giám sát là những nhiệm vụ được ưu tiên.

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cũng sẽ nghiên cứu phát triển các sản phẩm tài chính mới, nâng cao chất lượng hàng hóa, đồng thời phát triển cơ sở nhà đầu tư theo hướng chuyên nghiệp, chú trọng thu hút các tổ chức, quỹ đầu tư và định chế tài chính dài hạn. Công tác đào tạo kiến thức đầu tư, nâng cao nhận thức về quản trị rủi ro cho nhà đầu tư cá nhân và tăng cường giám sát, xử lý vi phạm cũng được đẩy mạnh.

Theo đại diện Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước, cơ quan quản lý có trách nhiệm tạo dựng môi trường đầu tư, xây dựng chính sách để nhà đầu tư tiếp cận thị trường thuận lợi hơn và doanh nghiệp có điều kiện huy động vốn. Tuy nhiên, chính doanh nghiệp mới là yếu tố then chốt tạo nên sức hấp dẫn, thu hút dòng vốn và tạo nguồn lực cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

* Mở rộng kênh dẫn vốn, tăng cơ hội cho doanh nghiệp

Từ góc nhìn nhà đầu tư, ông Đinh Đức Minh, Giám đốc Đầu tư cấp cao Công ty cổ phần Quản lý quỹ VinaCapital cho rằng, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn có mức độ tập trung cao. Diễn biến tích cực của một số cổ phiếu vốn hóa lớn chưa lan tỏa đồng đều sang các nhóm ngành và doanh nghiệp khác.

Theo ông Đinh Đức Minh, để thu hút tốt hơn dòng vốn trong và ngoài nước, thị trường cần cải thiện chất lượng hàng hóa niêm yết, nâng cao khả năng giám sát, quản lý; đồng thời tạo thêm cơ hội đầu tư ở nhiều nhóm doanh nghiệp.

Đại diện VinaCapital cũng đánh giá triển vọng tăng trưởng lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết trong những năm tới khá tích cực, trong khi mặt bằng định giá chứng khoán Việt Nam đang ở mức tương đối thấp. Sự kết hợp giữa triển vọng tăng trưởng và định giá hấp dẫn có thể tạo thêm sức hút đối với nhà đầu tư. Tuy nhiên, để chuyển hóa cơ hội thành dòng vốn thực chất, thị trường cần tiếp tục nâng cao chất lượng doanh nghiệp niêm yết, đa dạng hóa hàng hóa đầu tư và phát triển các kênh huy động vốn dài hạn.

Ở góc độ kết nối nguồn lực quốc tế, ông Hoàng Đức Long, Giám đốc Khối Nguồn vốn và Kinh doanh tiền tệ Ngân hàng TMCP Phát triển TP. Hồ Chí Minh (HDBank) cho rằng, ngân hàng có thể tham gia theo ba hướng: huy động vốn quốc tế để tài trợ nhu cầu trong nước; thu xếp, kết nối các định chế cùng tài trợ dự án; và hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn bị điều kiện để trực tiếp tiếp cận thị trường vốn quốc tế.

Thực tế, nhiều doanh nghiệp có dự án tốt nhưng cần hoàn thiện hồ sơ tài chính, quản trị, dữ liệu môi trường - xã hội và phương án dòng tiền. Ngân hàng có thể đồng hành từ sớm, phối hợp với các đối tác tư vấn để lựa chọn nguồn vốn, kỳ hạn và đồng tiền phù hợp.

Đại diện HDBank cho biết, ngân hàng đang đồng thời mở rộng nguồn vốn quốc tế cho ngân hàng và kết nối nguồn lực cho khách hàng. Kinh nghiệm từ khoản vay trị giá 721 triệu USD, hợp tác với Sở Giao dịch Chứng khoán London (LSE) và các định chế quốc tế là cơ sở để ngân hàng tiếp tục triển khai hướng đi này.

Về chính sách, đại diện HDBank kiến nghị Chính phủ tăng cường xúc tiến, đối thoại với các định chế đa phương, tổ chức tài chính phát triển và các quỹ quốc tế; thúc đẩy hỗ trợ kỹ thuật, chuẩn bị dự án và cơ chế chia sẻ rủi ro phù hợp, giúp doanh nghiệp tiếp cận vốn xanh và các nguồn vốn có điều kiện thuận lợi hơn. Việc lựa chọn nguồn vốn cần tính đến kỳ hạn, chi phí, khả năng trả nợ, các khoản phí và chi phí phòng ngừa rủi ro tỷ giá. Khi doanh nghiệp sử dụng vốn hiệu quả, nguồn lực quốc tế sẽ có cơ sở để tiếp tục đồng hành lâu dài với nền kinh tế Việt Nam.