Doanh nghiệp nội địa trước cơ hội tham gia chuỗi sản xuất toàn cầu

Chương trình nhằm hỗ trợ doanh nghiệp cập nhật xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu, nhận diện cơ hội và thách thức khi tham gia mạng lưới sản xuất thế giới.

Phát biểu tại hội thảo, ông Lê Hoàng Tài, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại cho biết, bước sang năm 2026, bối cảnh địa chính trị và kinh tế thế giới tiếp tục biến động sâu sắc, kéo theo làn sóng tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu diễn ra mạnh mẽ. Các tập đoàn đa quốc gia đang đẩy nhanh chiến lược đa dạng hóa nguồn cung nhằm giảm thiểu rủi ro thông qua các mô hình như “China +1”, dịch chuyển sản xuất về gần thị trường tiêu thụ và chuyển dịch chuỗi giá trị tới các quốc gia có sự đồng điệu về chính sách.

Trong bối cảnh đó, Việt Nam nổi lên là điểm đến hấp dẫn nhờ duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và sở hữu mạng lưới 17 hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký kết, thực thi. Theo ông Lê Hoàng Tài, đây là cơ hội lớn để Việt Nam chuyển mình từ vị trí gia công đơn thuần trở thành trung tâm sản xuất, cung ứng có giá trị gia tăng cao trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Tuy nhiên, cùng với cơ hội là những thách thức không nhỏ đối với doanh nghiệp nội địa. Để tham gia chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia, doanh nghiệp phải đáp ứng hàng loạt tiêu chuẩn khắt khe liên quan đến phát triển bền vững, môi trường, xã hội và quản trị (ESG), chuyển đổi số, tối ưu hóa sản xuất cũng như minh bạch trong truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Trong khi đó, phần lớn doanh nghiệp nhỏ và vừa của Việt Nam vẫn tồn tại khoảng cách lớn về năng lực so với yêu cầu của các đối tác quốc tế. Hạn chế về vốn, khó tiếp cận công nghệ tiên tiến, quản trị dữ liệu chưa đồng bộ và hạ tầng logistics còn yếu đang trở thành rào cản đối với quá trình tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

“Nếu không kịp thời nhận diện và có giải pháp mang tính hệ thống, doanh nghiệp Việt Nam có nguy cơ bị gạt ra bên lề chuỗi giá trị toàn cầu”, ông Lê Hoàng Tài nhấn mạnh.

Theo ban tổ chức, hội thảo tập trung thảo luận ba nhóm giải pháp trọng tâm nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh. Trước hết là phát triển hạ tầng logistics và ứng dụng công nghệ số để tối ưu hóa hoạt động sản xuất, lưu thông hàng hóa. Bên cạnh đó là xây dựng hệ thống xác thực dữ liệu, chuẩn hóa và minh bạch hóa thông tin chuỗi cung ứng nhằm đáp ứng yêu cầu kiểm định và truy xuất nguồn gốc của thị trường quốc tế.

Ngoài ra, chương trình cũng giới thiệu các giải pháp tiếp cận tài chính và công nghệ mới, trong đó có tín dụng xanh và các gói hỗ trợ vốn linh hoạt, giúp doanh nghiệp đầu tư nâng cấp dây chuyền sản xuất, thúc đẩy quá trình xanh hóa hoạt động vận hành.

Tại hội thảo, các chuyên gia đã phân tích bức tranh tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu trong bối cảnh dịch chuyển sản xuất và cạnh tranh địa chính trị ngày càng gia tăng. Nhiều tham luận tập trung vào xu hướng “China +1”, yêu cầu ESG, truy xuất nguồn gốc và những điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn FDI.

Các doanh nghiệp tham dự đánh giá chương trình không chỉ mang lại góc nhìn chiến lược mà còn mở ra cơ hội hợp tác, kết nối giao thương thông qua các hoạt động trưng bày, xúc tiến bên lề. Đại diện doanh nghiệp Trà Shan tuyết cổ thụ Suối Giàng cho rằng, trong bối cảnh ngành nông sản chịu áp lực lớn từ các tiêu chuẩn xanh và yêu cầu truy xuất nguồn gốc, hội thảo đã giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng, đồng thời tiếp cận thêm các giải pháp công nghệ và logistics để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Theo các doanh nghiệp, đây là hoạt động thiết thực trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ, giúp doanh nghiệp nhận diện rõ khoảng cách năng lực để chủ động nâng cấp quản trị, công nghệ và logistics từ đó tăng khả năng tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất toàn cầu.