Việt Nam - Thái Lan: Mở chương mới trong phát triển kinh tế, thương mại

Trong bối cảnh quan hệ Việt Nam - Thái Lan vừa nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện và hướng tới dấu mốc 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (1976 - 2026), hợp tác kinh tế - thương mại tiếp tục là điểm sáng nổi bật trong quan hệ song phương. Với kim ngạch thương mại tăng trưởng mạnh, liên kết chuỗi cung ứng ngày càng sâu rộng cùng sự mở rộng hợp tác trong lĩnh vực logistics, công nghệ cao, kinh tế xanh và chuyển đổi số, Việt Nam và Thái Lan đang từng bước định hình không gian hợp tác kinh tế mới mang tính gắn kết và bổ trợ cao hơn trong ASEAN. Vì vậy, chuyến thăm chính thức Thái Lan của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kỳ vọng mở ra chương phát triển mới trong quan hệ thương mại, đầu tư giữa hai nước.

*Phát triển vượt bậc

Ông Lê Hữu Phúc, Tham tán thương mại Việt Nam tại Thái Lan cho biết, trên nền tảng quan hệ hữu nghị truyền thống và không ngừng được củng cố qua các giai đoạn, quan hệ kinh tế - thương mại giữa Việt Nam và Thái Lan đã ghi nhận những bước phát triển vượt bậc, trở thành trụ cột quan trọng trong khuôn khổ Đối tác Chiến lược toàn diện giữa hai nước.

Thái Lan hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam trong ASEAN, đứng thứ 6 trong số các đối tác thương mại của Việt Nam và là một trong những nhà đầu tư nước ngoài hàng đầu tại Việt Nam.

Quy mô thương mại song phương không ngừng mở rộng. Năm 2025, kim ngạch thương mại hai chiều đạt 22,1 tỷ USD, tăng gần 2,5 lần so với thời điểm hai nước thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược năm 2013 (9,17 tỷ USD). Bước sang năm 2026, đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì khi chỉ trong 4 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đã đạt 8,6 tỷ USD, tăng 23,9% so với cùng kỳ năm 2025.

Đặc biệt, cơ cấu thương mại đang chuyển dịch theo hướng tích cực, phản ánh năng lực cạnh tranh ngày càng được cải thiện của hàng hóa Việt Nam khi tiếp cận thị trường Thái Lan.

Bên cạnh sản phẩm nguyên vật liệu, khoáng sản và các sản phẩm công nghiệp nặng như sắt thép kết cấu, nhiều sản phẩm chế tạo của Việt Nam đã có chỗ đứng nhất định và tham gia vào chuỗi cung ứng tại thị trường Thái Lan.

Trong lĩnh vực công nghệ và công nghiệp chế biến, bên cạnh sản phẩm của doanh nghiệp FDI, một số sản phẩm công nghệ trong lĩnh vực chuyển đổi số của doanh nghiệp Việt Nam bước đầu đã tiếp cận và thâm nhập thị trường Thái Lan.

Hợp tác đầu tư cũng là một điểm sáng lớn. Tính đến tháng 4/2026, Thái Lan có 800 dự án đầu tư tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký đạt 15,4 tỷ USD, đứng thứ 8 trong số các quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam. Các dự án đầu tư của Thái Lan tập trung vào những lĩnh vực chiến lược như năng lượng tái tạo, hóa dầu, công nghiệp chế biến và bán lẻ.

Sự hiện diện của nhiều tập đoàn hàng đầu Thái Lan cùng xu hướng mở rộng đầu tư của doanh nghiệp Việt Nam sang Thái Lan cho thấy niềm tin chiến lược giữa cộng đồng doanh nghiệp hai nước đang ở mức rất cao.

Các lĩnh vực hỗ trợ như hạ tầng, logistics, hàng không, du lịch và giao lưu nhân dân cũng phát triển mạnh. Hiện hai nước có khoảng 400 chuyến bay mỗi tuần với khoảng 4 triệu lượt khách và hoạt động giao thương mỗi năm giữa hai nước.

Hợp tác kinh tế song phương đồng thời mở rộng sang lĩnh vực mới như công nghệ cao, dịch vụ và đổi mới sáng tạo, phát huy lợi thế bổ trợ của hai nền kinh tế, khi Thái Lan có thế mạnh đi trước về nông nghiệp công nghệ cao, còn Việt Nam đang nổi lên là trung tâm sản xuất và công nghệ trong khu vực.

Theo ông Lê Hữu Phúc, nền kinh tế hai nước vẫn đang trên đà tăng trưởng, do đó nhu cầu hợp tác song phương tiếp tục được mở rộng. Cả Việt Nam và Thái Lan đều đang bước vào quỹ đạo phát triển mới theo hướng bền vững, hiện đại, xanh và dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo. Đây là nền tảng quan trọng để hình thành động lực tăng trưởng mới trong hợp tác kinh tế song phương.

Hơn nữa, Việt Nam - Thái Lan đang đối mặt với những thách thức trong bảo đảm an ninh năng lượng, ứng dụng AI và thích ứng với sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng quốc tế. Nhiều cơ hội hợp tác kinh doanh mới đang mở ra khi cả hai nước cùng chia sẻ mục tiêu, tầm nhìn và thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi số.

*Còn nhiều dư địa

Sau 5 năm gián đoạn, Tuần lễ sản phẩm Thái Lan 2026 (Thailand Week 2026) được tổ chức mới đây đã tạo đòn bẩy nhằm thúc đẩy thương mại song phương Việt Nam - Thái Lan. Ông Nuttapoom Lokunpai - Giám đốc Điều hành Biz Maker (Thái Lan) chia sẻ, doanh nghiệp đã đưa sản phẩm vào thị trường Việt Nam khoảng 10 năm nay, bắt đầu từ năm 2016. Hiện nay, sản phẩm của Biz Maker đã được phân phối tại nhiều trung tâm thương mại và hệ thống siêu thị lớn như Go! và Mega Market. Đặc biệt, nền kinh tế Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, đặc biệt nhu cầu thị trường ngày càng tương đồng với Thái Lan nên doanh nghiệp mong muốn tiếp tục mở rộng kinh doanh tại Việt Nam.

Theo ông Kris Jangjarat - CEO Công ty M.Y.R Cosmetics Solution (Thái Lan), Việt Nam là một thị trường rất đáng quan tâm. Qua quá trình quan sát có thể nhận thấy nền kinh tế Việt Nam năng động, thậm chí ở thời điểm hiện tại còn có tốc độ tăng trưởng ấn tượng hơn cả Thái Lan. Do đó, kỳ vọng sẽ có nhiều cơ hội để mở rộng hoạt động kinh doanh và phát triển thương hiệu M.Y.R Cosmetics Solution tại thị trường Việt Nam.

Ông Tô Ngọc Sơn - Phó Vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường nước ngoài (Bộ Công Thương) cho biết, hai nền kinh tế Việt Nam và Thái Lan đang ngày càng có sự gắn kết chặt chẽ hơn và có sự phối hợp tích cực trong thực hiện mục tiêu xây dựng Cộng đồng Kinh tế ASEAN. Bên cạnh lĩnh vực thương mại, đầu tư, hai nước có quan hệ hợp tác tốt trong lĩnh vực năng lượng, công nghiệp, văn hóa, du lịch…

Thời gian tới, hy vọng hai bên sẽ tiếp tục hỗ trợ lẫn nhau trong việc tổ chức xúc tiến thương mại nhằm thúc đẩy hơn nữa quan hệ hợp tác thương mại và đầu tư giữa Việt Nam và Thái Lan. Bộ Công Thương Việt Nam sẵn sàng hợp tác chặt chẽ hơn để hỗ trợ doanh nghiệp hai nước tìm kiếm cơ hội hợp tác hiệu quả, phát triển thị trường và chuỗi cung ứng khu vực.

Để hiện thực hóa những cơ hội tiềm năng này, ông Lê Hữu Phúc nhấn mạnh, thời gian tới, hai nước sẽ tập trung thúc đẩy việc kết nối doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng; kết nối hạ tầng kinh tế và logistics, tuyến vận tải ven biển và đường bộ nối Việt Nam - Lào - Thái Lan nhằm rút ngắn thời gian và chi phí vận chuyển hàng hóa giữa hai nước.

Cùng đó, kết nối chiến lược phát triển bền vững như năng lượng; chuỗi cung ứng trong công nghiệp ô tô, chuỗi kinh tế tuần hoàn và chuỗi kinh tế xanh. Ngoài ra, thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực thâm dụng công nghệ như sản xuất sản phẩm công nghiệp nặng, linh kiện điện tử, bán dẫn và bảng mạch PCB bởi các lĩnh vực này đang trở thành “thỏi nam châm” thu hút hoạt động hợp tác.

Thương vụ Việt Nam tại Thái Lan luôn lấy doanh nghiệp làm trung tâm nhằm hiện thực hóa mục tiêu kim ngạch thương mại song phương đạt 25 tỷ USD. Cụ thể, Thương vụ thường xuyên theo dõi, thu thập và đánh giá thông tin về chính sách phát triển kinh tế của Thái Lan, đặc biệt trong lĩnh vực thương mại, công nghiệp, năng lượng và đầu tư; đồng thời tăng cường thông tin và dự báo thị trường.

Mặt khác, Thương vụ sẽ đẩy mạnh xúc tiến thương mại chuyên sâu; phối hợp tổ chức nhiều sự kiện kết nối cung - cầu, hỗ trợ hàng Việt Nam tiếp cận trực tiếp hệ thống bán lẻ lớn của Thái Lan như Central Retail, Big C... Cùng đó, chú trọng thông tin thị trường, tư vấn và cảnh báo rủi ro thương mại, giúp doanh nghiệp kịp thời nắm bắt xu hướng tiêu dùng, quy định nhập khẩu, tiêu chuẩn kỹ thuật và thay đổi chính sách, qua đó nâng cao khả năng thích ứng và giảm thiểu rủi ro trong hoạt động kinh doanh. Đặc biệt, thúc đẩy hợp tác đầu tư và công nghệ thông qua kết nối doanh nghiệp, hiệp hội và phòng thương mại hai nước, tập trung vào lĩnh vực tiềm năng như công nghệ thông tin, chuyển đổi số, công nghiệp chế biến và năng lượng.

Theo ông Lê Hữu Phúc, Thái Lan là thị trường gần gũi nhưng có tính cạnh tranh cao và đang chuyển dịch mạnh mẽ theo tiêu chuẩn phát triển bền vững cũng như áp dụng nghiêm ngặt mô hình BCG. Do vậy, hàng Việt muốn đứng vững trên kệ siêu thị Thái Lan cần đáp ứng yêu cầu về bao bì thân thiện môi trường, truy xuất nguồn gốc và quy trình sản xuất sạch.

Ngoài ra, doanh nghiệp cần nghiên cứu kỹ văn hóa tiêu dùng và hệ thống phân phối. Hơn nữa, tận dụng hiệu quả hiệp định thương mại trong ASEAN và khuôn khổ hợp tác song phương nhằm giúp gia tăng đáng kể lợi thế cạnh tranh. Đáng lưu ý, doanh nghiệp cần chủ động đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, thích ứng với xu hướng chuyển đổi số và thương mại điện tử, nhất là hàng tiêu dùng, thực phẩm, thời trang và công nghệ.

“Đặc biệt, doanh nghiệp cần duy trì sự kiên trì và chủ động trong tìm kiếm đối tác chiến lược bản địa. Với lượng cộng đồng kiều bào đông đảo là nguồn lực quan trọng, có thể trở thành cầu nối giúp doanh nghiệp thâm nhập sâu và bền vững hơn vào thị trường Thái Lan”, ông Lê Hữu Phúc nhấn mạnh.