Đối thoại doanh nghiệp, thúc đẩy giải quyết hồ sơ hoàn thuế

Nhằm tập trung tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình thực hiện chính sách hoàn thuế giá trị gia tăng và tìm giải pháp nâng cao hiệu quả xử lý hồ sơ, ngày 25/8, Thuế TP. Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị gặp gỡ, trao đổi với cộng đồng doanh nghiệp về công tác hoàn thuế.

Phát biểu tại hội nghị, ông Đoàn Minh Dũng, Trưởng Thuế TP. Hồ Chí Minh cho biết, TP. Hồ Chí Minh một trung tâm kinh tế, tài chính năng động nhất của cả nước, nơi tập trung đông đảo doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, thương mại, dịch vụ và xuất khẩu. Trong bức tranh tổng thể đó, công tác quản lý thuế nói chung và công tác hoàn thuế giá trị gia tăng nói riêng luôn giữ một vai trò hết sức trọng yếu, vừa bảo đảm nguồn thu ngân sách, vừa duy trì nguồn vốn, tạo động lực để các doanh nghiệp tái đầu tư, sản xuất.

Theo ông Đoàn Minh Dũng, với quan điểm “Lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ – Lắng nghe, chia sẻ, đồng hành để cùng phát triển”, thời gian qua, Thuế TP. Hồ Chí Minh đã đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin, đồng thời tăng cường phân loại và xử lý hồ sơ hoàn thuế điện tử.

Tính đến hết ngày 24/8/2026, Thuế TP. Hồ Chí Minh đã ban hành 3.379 quyết định hoàn thuế, với tổng số tiền 29.517 tỷ đồng; trong đó, hoàn thuế đối với hoạt động xuất khẩu chiếm 91% tổng số tiền thuế đã hoàn; hoàn thuế đối với dự án đầu tư chiếm 8,2% và các trường hợp hoàn khác chiếm 0,8%.

Kết quả trên cho thấy hoạt động hoàn thuế đang tập trung chủ yếu ở khu vực doanh nghiệp xuất khẩu, nơi việc hoàn thuế giá trị gia tăng có tác động trực tiếp đến dòng tiền và khả năng duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, thực tế xử lý hồ sơ vẫn phát sinh một số vướng mắc. Một số doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc hoàn thiện hồ sơ, chứng từ; quá trình giải trình, bổ sung thông tin trong một số trường hợp còn kéo dài.

Trong khi đó, cơ quan Thuế phải đồng thời bảo đảm yêu cầu giải quyết hồ sơ đúng thời hạn và thực hiện đầy đủ các biện pháp quản lý rủi ro, kiểm tra, xác minh theo quy định. Đây là yêu cầu nhằm phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi gian lận thuế, mua bán, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp hoặc lợi dụng chính sách hoàn thuế để trục lợi.

Tại hội nghị, đại diện Thuế TP. Hồ Chí Minh đã phổ biến, hướng dẫn một số điểm mới về chính sách hoàn thuế và thủ tục hành chính thuế được sửa đổi, bổ sung trong năm 2026.

Cơ quan Thuế đề nghị doanh nghiệp trao đổi thẳng thắn những khó khăn, vướng mắc và những điểm chưa phù hợp phát sinh trong thực tế, qua đó cùng tìm hướng xử lý trên cơ sở tuân thủ quy định pháp luật.

Theo lãnh đạo Thuế TP. Hồ Chí Minh, hội nghị không chỉ nhằm xử lý từng hồ sơ, từng trường hợp cụ thể mà còn hướng tới thiết lập cơ chế trao đổi thường xuyên giữa cơ quan Thuế và cộng đồng doanh nghiệp. Qua đó, những bất cập trong quá trình thực hiện chính sách có thể được nhận diện sớm, đồng thời tổng hợp các kiến nghị để đề xuất hoàn thiện chính sách.

Thuế TP. Hồ Chí Minh yêu cầu các đơn vị trực thuộc tiếp nhận đầy đủ ý kiến của doanh nghiệp, trả lời rõ ràng, đúng trọng tâm và đúng quy định; đồng thời hạn chế tối đa tình trạng hồ sơ phải bổ sung, giải trình nhiều lần do nguyên nhân chủ quan.

Về phía doanh nghiệp, cơ quan Thuế đề nghị nâng cao tính tuân thủ, chủ động rà soát hồ sơ trước khi đề nghị hoàn thuế, thực hiện kê khai, hạch toán đúng quy định và cung cấp đầy đủ thông tin, tài liệu, giải trình kịp thời khi được yêu cầu.

Đối với những kiến nghị, vướng mắc vượt thẩm quyền, Thuế TP. Hồ Chí Minh cho biết sẽ tổng hợp, báo cáo và kiến nghị Bộ Tài chính, Cục Thuế xem xét, giải quyết theo quy định.

Tại hội nghị, các doanh nghiệp cũng trực tiếp nêu một số khó khăn, vướng mắc liên quan đến hồ sơ, chứng từ và quá trình thực hiện thủ tục hoàn thuế giá trị gia tăng, qua đó tạo cơ sở để cơ quan Thuế trao đổi, hướng dẫn và tiếp tục hoàn thiện công tác giải quyết hồ sơ trong thời gian tới.

Bà Nguyễn Thị Đào, Kế toán trưởng Công ty cổ phần Thép Posco Yamato Vina đánh giá cao sự hỗ trợ của cơ quan Thuế trong quá trình giải quyết hồ sơ hoàn thuế, đồng thời đề nghị làm rõ một số vấn đề phát sinh trong thực tế. Một trong những nội dung doanh nghiệp quan tâm là cách xác định tỷ giá khi lập hóa đơn xuất khẩu.

Đại diện doanh nghiệp này cho biết, trước đây công ty thực hiện ghi nhận tỷ giá để xuất hóa đơn xuất khẩu theo tỷ giá kế toán. Tuy nhiên, sau khi Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế có hiệu lực từ 1/7/2026, doanh nghiệp còn chưa thống nhất cách hiểu về việc sử dụng tỷ giá theo quy định của pháp luật hải quan khi lập hóa đơn xuất khẩu. Doanh nghiệp cho biết một số hướng dẫn từ cơ quan thuế địa phương đã được ban hành nhưng cách hiểu và áp dụng vẫn chưa thống nhất, nên đề nghị Thuế TP. Hồ Chí Minh hướng dẫn cụ thể về tỷ giá doanh nghiệp cần sử dụng khi xuất hóa đơn xuất khẩu.

Một vấn đề khác được doanh nghiệp đặt ra liên quan đến hóa đơn thay thế phát sinh sau khi hồ sơ hoàn thuế đã được giải quyết. Theo doanh nghiệp, công ty thực hiện hoàn thuế gần như hàng tháng, trong khi nhà cung cấp có thể phát hành hóa đơn thay thế cho những giao dịch thuộc kỳ đã hoàn thuế. Khi đó, doanh nghiệp chỉ biết thông tin sau khi nhận được hóa đơn thay thế, trong khi một số hồ sơ đã được cơ quan Thuế kiểm tra trước, hoàn sau hoặc hoàn trước, kiểm tra sau.

Doanh nghiệp đề nghị cơ quan Thuế hướng dẫn trường hợp hóa đơn thay thế làm giảm số thuế giá trị gia tăng được hoàn hoặc được khấu trừ thì doanh nghiệp phải xử lý như thế nào, có phải hoàn trả phần tiền thuế đã được hoàn cho ngân sách hay không và thực hiện điều chỉnh ở thời điểm nào để bảo đảm tuân thủ quy định.

Việc nâng cao hiệu quả giải quyết hoàn thuế diễn ra trong bối cảnh TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu thu ngân sách khoảng 1 triệu tỷ đồng trong năm 2026. Đây là mục tiêu đòi hỏi công tác quản lý thuế vừa phải bảo đảm thu đúng, thu đủ, chống thất thu, vừa tạo thuận lợi cho doanh nghiệp duy trì và mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Theo đó, việc cải cách thủ tục, đẩy mạnh chuyển đổi số và nâng cao tính minh bạch trong giải quyết hồ sơ hoàn thuế không chỉ nhằm bảo đảm quyền lợi của người nộp thuế mà còn góp phần cải thiện môi trường kinh doanh, củng cố nguồn thu bền vững cho ngân sách thành phố.

Hội nghị là một trong những hoạt động đối thoại trực tiếp được Thuế TP. Hồ Chí Minh triển khai nhằm tăng cường kết nối với cộng đồng doanh nghiệp. Trước đó, cơ quan Thuế cũng tổ chức các buổi làm việc với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, Hiệp hội Bán hàng đa cấp Việt Nam và một số nhóm doanh nghiệp, qua đó tiếp nhận phản ánh, hướng dẫn và tháo gỡ những khó khăn trong quá trình thực hiện chính sách thuế.