Đối thoại Shangri-La: Việt Nam góp phần định hình chương trình nghị sự khu vực

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 và trả lời một số câu hỏi của đại biểu tham dự. Ảnh: Thống Nhất – TTXVN

Ông SD Pradhan, nguyên Chủ tịch Ủy ban Tình báo Liên hợp và nguyên Phó Cố vấn An ninh Quốc gia Ấn Độ, đã đánh giá cao bài phát biểu dẫn đề của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 vào ngày 29/5, trong đó nêu bật 3 cuộc khủng hoảng lớn mà thế giới đang phải đối mặt.

Trao đổi với phóng viên TTXVN tại New Delhi, ông Pradhan cho rằng với kinh nghiệm dày dạn trong lĩnh vực an ninh quốc gia, quan hệ quốc tế cùng kiến thức sâu rộng về luật pháp quốc tế, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ phân tích sâu sắc tình hình toàn cầu mà còn đề xuất những giải pháp thiết thực đối với các thách thức đang đặt ra cho cộng đồng quốc tế. Bài phát biểu gồm hai nội dung chính: nhận diện các cuộc khủng hoảng hiện nay và đề xuất các giải pháp xử lý. Nhà lãnh đạo Việt Nam đã chỉ ra 3 cuộc khủng hoảng có mối liên hệ chặt chẽ với nhau là khủng hoảng trật tự quốc tế, khủng hoảng mô hình phát triển và khủng hoảng lòng tin chiến lược, trong bối cảnh hiệu quả của các thể chế đa phương suy giảm, cạnh tranh chiến lược thiếu kiểm soát gia tăng và luật pháp quốc tế đứng trước nhiều thách thức. Sự hội tụ của 3 cuộc khủng hoảng này đang đặt ra thách thức lớn đối với trật tự thế giới. Nguyên Chủ tịch Ủy ban Tình báo Liên hợp Ấn Độ đánh giá cao quan điểm thực tiễn của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi cho rằng khu vực châu Á - Thái Bình Dương không đứng trước lựa chọn giữa cạnh tranh hay không cạnh tranh, bởi cạnh tranh là thực tế vốn có trong quan hệ quốc tế.

Theo ông Pradhan, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đưa ra 6 định hướng quan trọng nhằm giải quyết các cuộc khủng hoảng hiện nay. Thứ nhất, đối thoại cần trở thành công cụ hiệu quả để giảm thiểu rủi ro thông qua việc nhận diện sớm nguy cơ, thúc đẩy chia sẻ thông tin, duy trì các kênh liên lạc trong thời điểm căng thẳng và ngăn ngừa bất đồng leo thang thành khủng hoảng. 

Thứ hai, xây dựng một cấu trúc khu vực mở và bao trùm với Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) giữ vai trò trung tâm, có khả năng kết nối lợi ích, giảm thiểu nghi kỵ, củng cố các cơ chế hiện có, đồng thời bảo đảm tính minh bạch và tôn trọng luật pháp quốc tế. 

Thứ ba, đặt an ninh con người và khả năng chống chịu của xã hội vào trung tâm của phát triển bền vững, thông qua xây dựng chuỗi cung ứng mở và đa dạng, tăng cường kết nối hạ tầng và hợp tác trong các lĩnh vực tài chính, công nghệ, an ninh mạng, hạ tầng trọng yếu và tìm kiếm cứu nạn. Thứ tư, xây dựng các chuẩn mực có trách nhiệm đối với công nghệ mới nổi và ngành công nghiệp quốc phòng.

Theo đó, cần thiết lập các chuẩn mực rõ ràng về hành vi có trách nhiệm trong không gian mạng, tăng cường bảo vệ các tuyến cáp ngầm dưới biển, bảo đảm tính minh bạch của các công nghệ ảnh hưởng đến ổn định chiến lược và bảo đảm ngành công nghiệp quốc phòng phục vụ mục đích tự vệ chính đáng thay vì thúc đẩy chạy đua vũ trang. 

Thứ năm, tăng cường nhận thức về tác động tiêu cực của thông tin sai lệch và các hoạt động gây ảnh hưởng, vốn có thể làm suy yếu sự đoàn kết xã hội và bóp méo nhận thức của công chúng. 

Thứ sáu, nâng cao năng lực ngoại giao phòng ngừa, hòa giải và dàn xếp thông qua các cơ chế linh hoạt và nhiều kênh đối thoại khác nhau.

Ông Pradhan cho rằng sự quan tâm của truyền thông quốc tế đối với bài phát biểu cho thấy cách tiếp cận của Việt Nam đối với các vấn đề hòa bình, an ninh và phát triển đang thu hút sự chú ý ngày càng lớn của cộng đồng quốc tế, đồng thời phản ánh vị thế ngày càng gia tăng của Việt Nam trên các diễn đàn đa phương. 

Ông dẫn lại đánh giá của nhiều cơ quan truyền thông quốc tế. Theo đó, tờ New York Times nhận định bài phát biểu chỉ ra tình trạng suy giảm lòng tin và sự tôn trọng các quy tắc quốc tế đã tạo nên xu thế dựa trên sức mạnh trong quan hệ quốc tế. Kênh Channel News Asia của Singapore cho rằng việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được mời phát biểu dẫn đề thể hiện sự ghi nhận của quốc tế đối với vai trò ngày càng tăng của Việt Nam. CNBC nhấn mạnh thông điệp cạnh tranh phải dựa trên luật pháp, minh bạch và kiềm chế, trong khi Tân Hoa Xã đặc biệt chú ý đến những nội dung liên quan vai trò trung tâm của ASEAN.

Đề cập đến cuộc trả lời phỏng vấn hãng thông tấn Reuters của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, ông Pradhan cho rằng việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tái khẳng định chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ của Việt Nam với thông điệp “Hà Nội không đứng về phe nào” là biểu hiện rõ nét của đường lối đối ngoại đa phương hóa, đa dạng hóa của Việt Nam. 

Nguyên Chủ tịch Ủy ban Tình báo Liên hợp Ấn Độ cho rằng bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thể hiện sự hiểu biết sâu sắc về các thách thức toàn cầu và mối liên hệ giữa những thách thức này, đồng thời đưa ra những giải pháp thực tiễn nhằm xây dựng lòng tin, quản lý rủi ro và thúc đẩy hợp tác quốc tế. Việc nhấn mạnh vai trò của Hiến chương Liên hợp quốc và Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982 có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh căng thẳng gia tăng tại Biển Đông và phù hợp với quan điểm của nhiều quốc gia Nam Bán cầu, trong đó có Ấn Độ.

Theo ông Pradhan, tại Đối thoại Shangri-La, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thể hiện vai trò của Việt Nam không chỉ với tư cách một quốc gia tham gia mà còn là một quốc gia đóng góp vào việc định hình chương trình nghị sự khu vực và toàn cầu. Sáu khuyến nghị được đưa ra hướng tới thúc đẩy hội nhập, kết nối, an ninh con người và phát triển bền vững, đồng thời là những gợi mở có giá trị đối với cộng đồng quốc tế trong nỗ lực duy trì hòa bình, củng cố lòng tin chiến lược và xây dựng một trật tự quốc tế công bằng, ổn định hơn.